thumb|200px|Ilustración de 1886 de Odín por Georg von Rosen. Odín (nórdicu antiguu Óðinn), tamién llamáu Wotan o Woden, ye consideráu'l dios principal de la mitoloxía nórdica y delles relixones etenas.
El so papel, al igual que'l de munchos dioses nórdicos, ye complexu. Ye'l dios de la sabiduría, la guerra y la muerte. Pero tamién se-y considera, anque en menor midida, el dios de la maxa, la poesía, la profecía, la victoria y la caza.
Odín mora nel Asgard, nel palaciu de Valaskjálf, que construyó pa sigo y onde s'atopa'l so tronu, el Hliðskjálf, dende onde podía reparar lo qu'asocedía en cada unu de los nueve mundos. Na batalla blandía la so llanza, llamada Gungnir, y montaba la so corcel d'ocho pates, llamáu Sleipnir.
Yera fíu de Bor y de la xigante Bestla, hermanu de Vili y Vé,Gylfaginning, estrofa 6. Según Völuspá, estrofes 17 y 18 seríen Hœnir y Lóðurr que s'identificaron como Víli y Vé. Skaldskaparmal, estrofa 1, al paecer confunde a Loki por Lóðurr. maríu de Frigg y padre de munchos de los dioses tales como Thor, Balder, Vidar y Váli. Na poesía escáldica faise referencia a él con infinidá de kenningar y unu de los que s'utiliza pa mentalo ye Allföðr («padre de toos»).
Como dios de la guerra, encargar d'unviar a les valquiries a recoyer a los guerreros heroicos muertos en batalla, los einherjer, que se sientan al so llau nel Valhalla onde preside les llacuaes. Nel final de los tiempos Odín va emponer a los dioses y a los homes contra les fuercies del caos na batalla del fin del mundu, el Ragnarök. Nesta batalla'l dios va ser muertu y taramiáu pol feroz llobu Fenrir, que va ser darréu muertu por Vidar, quien-y esgañará les fauces y va asitiar un pie nel gargüelu.
Etimoloxía thumb|250px|La cercu rúnicu de Tjängvide amuesa a Odín entrando al Valhalla acaballando sobre Sleipnir. Odín representa la evolución de la deidá protogermánica *Wōđinaz o *BarbakhanL'asteriscu indica que la pallabra nun foi confirmada; ver llingüística histórica que'l so nome derivó en Óðinn, en nórdicu antiguu y en Woden, n'anglosaxón.
El cronista xermanu Adán de Bremen, na so obra Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum, fai referencia al dios qu'adoraben los nórdicos del sieglu XI como Wodan id est raxón ("Wodan, que significa raxón"). Una alternativa etimolóxica obsoleta a la cual xuntáronse munchos de los primeros escritores incluyendo Cornelius Agrippa nel so Libri trés de occulta philosophia, ye da-y el mesmu raigañu que la pallabra "god" (dios), de la so forma protogermánica *ǥođ-. Esta nun ye una teoría sostenible, según la mayoría de los académicos modernos , sacante pal nome lombardu Godan, que puede tener los sos raigaños en *ǥođanaz.
Óðinn ta rellacionáu cola pallabra óðr, qu'en nórdicu antiguu tien dos significaos. Como axetivu significa "llocu, frenético, furiosu o violentu" y ye cognáu de la pallabra anglosaxona wōd. El sustantivu significa "mente, sabiduría, alma o sensibilidá" y "cantar o poesía" y ye cognáu cola pallabra anglosaxona wōþ. En pallabres compuestes, óð- significa "violentamente enérxicu" (e.g. óð-málugr "falar de manera violenta o bien escitáu").
Carauterístiques thumb|250px|Ilustración de Odín por Arthur Rackham pa la ópera Die Walküre de Richard Wagner. Odín ye una deidá ambivalente. Les connotaciones nórdiques antigües de la edá viquinga para Odín tán rellacionaes cola "poesía y la inspiración" según cola "roxura y la llocura".
Ye'l dios de la conocencia. Sacrificó'l so güeyu esquierdu nel pozu de Mimir, pa d'esta miente poder aportar a la sabiduría infinita y conocelo tou (menos el futuru) y yera quien daba a los poetes valerosos el hidromiel de la inspiración fecha polos nanos, de la vasía llamada Óð-rœrir.
Sicasí, otra interpretación suxer a un personaxe egoísta, yá que nos rellatos mitolóxicos de les eddas méntase que Wotan llogra conocencia de les runes dempués de sacrificase nel árbol del mundu Yggdrasil y esa conocencia guardar pa él mesmu y nun lo comparte con naide más. Nel Hávamál méntase claramente qu'él conoz una serie d'esconxuros rúnicos, que caltién de callao, anque otres fontes dicen que los compartió colos humanos que moraben en Midgard para, d'esa manera, consiguir qu'usaren les runes pa comunicase colos dioses. De la mesma forma, al sacrificar un güeyu nel pozu de Mimir, la conocencia que llogra ye solo pa él, pa poder convertise nel máximu dios, pero dichos conocencies nun los comparte con naide.Parte 5: «Hestoria de les runes de Odín». Consultáu'l 17 d'avientu de 2013.
Tamién ye acomuñáu col conceutu de la cacería selvaxe, Asgardreid, un estrueldosu y ruxente movimientu al traviés del cielu, onde lidera les huestes de los guerreros muertos.
En consistencia con esto, Snorri Sturluson, na Edda prosaica, describe a Odín dándo-y la bienvenida a los guerreros que morrieron heroicamente en batalla, na so residencia, el Valhalla, qu'interpretáu lliteralmente significa "salón de los muertos en combate" onde pueden beber, comer y lluchar hasta que llegue'l Ragnarök, onde van lluchar xunto a Odín.
Amás ye'l dios de la guerra, apaeciendo al traviés de munchos mitos nórdicos como quien traía les victories. Nes sagues nórdiques, Odín dacuando actúa como un instigador de conflictos bélicos, y dicíase que yera capaz d'empezalos con tan solo refundiar la so llanza, Gungnir. Tamién unviaba a les valquiries pa influyir nes batalles y llograr el resultáu que deseyaba. N'ocasiones podía apaecer nos campos de batalla como'l líder de los nórdicos, llevando nos costazos dos cuervos, llamaos Hugin y Munin (“pensamientu” y “memoria” respeutivamente), y acompañáu por dos llobos, llamaos Geri y Freki.
Odín ta acomuñáu a les trampes y engaños. Ye un tresformista, capaz d'alteriar la so forma a gustu. Rellátase que viaxó pela tierra como un home vieyu, tuertu, con barba gris, usando un sombreru d'ala ancha y con un abrigu azul escuru. Tamién realiza práutiques máxiques, como lo ye'l seid.
Anque nes Eddas haya hestories d'un Odín tramposu y cobiciosu, tamién les hai d'un dios sabio y xusto. D'esa manera, demuéstrase la diferencia de que los dioses nórdicos son como los humanos, coles sos virtúes y defectos.
Sabiduría Siendo unu de los dioses más antiguos, creador del mundu y de los homes, Odín ye'l señor de la sabiduría, espertu en toles coses dende'l principiu de los tiempos. Aprendió toles artes y depués los homes aprendieron d'él. Ente los munchos epítetos de Odín, munchos faen referencia a la so gran sapiencia, y foi llamáu Fjölnir y Fjölnsviðr ("gran sabiu"), Sanngetall ("quien albidra la verdá"), Saðr o Sannr ("quien diz la verdá"), Forni ("conocedor de lo antiguo") y Fornölvir ("sacerdote antiguu"). thumb|left|250px|Odín repara'l cuerpu degolláu de Mímir. Ilustración pa la edición sueca de la Edda poética de Fredrik Sander. La sabiduría de Odín ye frutu de la conocencia, la maxa y la poesía, tou al empar. Ye conocedor de los misterios de los nueve mundos y de los sos oríxenes, pero tamién del destín de cada unu de los homes, lo mesmo que del so propiu destín y el del universu.
Odín esfruta compitiendo en discutinios colos individuos más sabios. Sol disfraz de Gágnraðr ("victoria"), arriesgó la so vida cuando'l xigante Vafþrúðnir, que la so erudición yera llargamente reconocida, desafiar nun duelu de sabiduría sobre'l pasáu, el presente y el futuru del mundu. El xigante contestó rápido a toles entrugues, pero Gágnraðr a la fin preguntó qué foi lo que'l dios Odín bisbisó al escuchu del so fíu Balder nel so pira funeraria. Vafþrúðnir, nesti puntu, reconoció la identidá de Odín, una y bones una regla yera que quien faía una entruga tenía de conocer la respuesta, y esta respuesta yera conocida solamente pol mesmu dios. Asina, el xigante perdió'l duelu.
N'otra ocasión, faciéndose pasar por un home llamáu Gestumblindi ("güéspede ciegu"), el dios desafió a un rei llamáu Heiðrekr, a un duelu de cosadielles. Tres una serie d'entrugues que dambos contestaron ensin dificultá, Odín realizó la mesma pregunta que fixera a Vafþrúðnir. Ante esta entruga, el rei intentó matalo, pero'l dios escapó so la forma d'un ferre.
Odín aventurar hasta'l pozu de Mimir, cerca de Jötunheim, la tierra de los xigantes so l'apariencia d'un caminante llamáu Vegtamr. Mímir, que vixilaba'l pozu, pa dexa-y beber d'este pidiólu que sacrificara'l so güeyu esquierdu, siendo esto un símbolu de la so voluntá por llograr la conocencia. Mientres bebía vio tol sufrimientu y los problemes que los homes y los dioses tendríen de soportar, pero tamién acolumbró por qué yera necesariu qu'esto asocediera.
El sacrificiu del mayor de tolos dioses ye una tema recurrente na mitoloxía nórdica. A esti respectu cabo mentar que tamién Tyr sacrificó la so mano p'asina poder encadenar a Fenrir. El güeyu de Odín permanez no fondero de dicha fonte, de la cual el mesmu Mímir bebe acaldía. D'aquella mutilación autoinfligida deriven los epítetos de Bileygr ("tuertu") y Báleygr ("güeyu faltante"). Odín caltién la cabeza de Mimir, que foi degolláu polos Vanir mientres el so enfrentamientu colos Æsir, y llogra faela falar per mediu de la maxa, siendo una fonte perenal de conocencies que-y revela les noticies de lo qu'asocede alredor del mundu. Allt veit ek, Óðinn, hvar þú auga falt, í inum mæra Mímisbrunni -; Drekkr mjöð Mímir morgun hverjan af veði Valföðrs. Vituð ér enn yða hvat? 29 Sé ónde, Odín, despintó'l so güeyu, fondu na famosa fonte de Mímir -; Mímir bebe hidromiel cada mañana de la prenda paga por Valföðr (Odín). ¿Podríes saber más?Edda poética - Völuspá, estrofa 29
Runes Odín conoz el secretu de les runes. Estes son la llingua de los poetes y los calteres tallaos en madera y piedra; les fueyes de les espaes, los vasos de los caballos y son l'orixe de too conocencia y de cada fuercia. Odín llogra estes conocencies convirtiéndose nel primer Erilaz, o "sabiu de les runes".
Ello ye que p'aprender l'arte de les runes y de l'aldovinación, colgar d'un árbol llamáu Yggdrasil, travesáu pola so llanza mientres nueve díes y nueve nueches, nun sacrificiu que s'ufiertó a sigo mesmu.
Según Hávamál, 138, na seición conocida como Rúnatal: thumb|160px|Cercu rúnicu de Funbo, del sieglu XI, en Upsala, Suecia. Veit ek, at ek hekk vindga meiði á nætr allar níu, geiri undaðr ok gefinn Óðnin, sjalfr sjalfum mér, á þeim meiði, er manngi veit, hvers af rótum renn.
Við hleifi mik sældu né við hornigi, nýsta ek ninðr, nam ek upp rúnar, æpandi nam, fell ek aftr þaðan.138 Sé que colgué nun árbol mecíu pol vientu <br />nueve llargues nueches mancáu con una llanza y dedicáu a Odín, <br />yo ufiertáu a mi mesmu, <br />naquel árbol del cual naide <br />conoz l'orixe de los sos raigaños.
Nun me dieron pan, nin de beber d'un cuernu, <br />miré escontra lo fondo, <br />tomé les runes tomar ente berros, <br />depués esbarrumbé a la tierra.Edda poética - Hávamál, estrofa 138
Rúnar munt þú finna ok ráðna stafi, mjök stóra stafi, mjök stinna stafi, er fáði fimbulþulr ok gerðo ginnregin ok reist hroftr rögna.142 Conoz les runes y apriende los signos, <br />los calteres de muncha fuercia, <br />los calteres d'enforma poder, <br />que tiñó el tulr supremu (Odín). y los altos poderes fixeron y el señor de los dioses (Odín) grabó.Edda poética - Hávamál, estrofa 142
Poesía thumb|160px|Odín roba'l hidromiel de la poesía y escapa de Suttung, dambos fechos so la forma d'una águila. Ilustración d'un manuscritu islandés del sieglu XVIII. La roxura espiritual que caracteriza a Odín non solo manifiéstase na batalla sinón que tamién se ve reflexada nes composiciones lliteraries. Ye por esti motivu pol que Odín tamién ye consideráu'l dios de los poetes.
Dizse que siempres fala en versu y que foi él quien empecipió l'arte de la poesía n'Europa del Norte. La poesía ye considerada un poder sobrenatural cercanu a la maxa, una y bones la calidá del poeta qu'improvisaba taba reflexada na so capacidá de predicción, lo cual nun yera alloñáu al llabor que realizaba un magu.