thumb|400px|Salón del Conseyu de Seguridá de la ONX El poder de vetu del Conseyu de Seguridá de les Naciones Xuníes referir al poder de vetu exercíu puramente polos cinco miembros permanentes del Conseyu de Seguridá de les Naciones Xuníes (China, Francia, Rusia, Reinu Xuníu y Estaos Xuníos), dexándo-yos evitar l'aprobación de cualquier resolución "sustantiva". L'astención o l'ausencia d'un miembru permanente nun torgar l'aprobación d'una resolución. Sicasí, el poder de vetu nun s'aplica a los votos de procedimientu, entá si dalgún miembru permanente vota en contra. Un votu negativu d'un miembru permanente tamién va bloquiar la eleición d'un Secretariu Xeneral, anque se trate d'una "encamientu" a l'Asamblea Xeneral en llugar d'una resolución.
Esti control de facto sobre'l Conseyu de Seguridá polos cinco gobiernos foi vistu polos críticos como la causa principal de la inaición internacional en crímenes de guerra y crímenes contra la humanidá, por cuenta de que "los 5 grandes" buscaron la proteición de los sos propios intereses.
Oríxenes del poder de vetu La idea de que los Estaos tuvieren un vetu sobre les aiciones de les organizaciones internacionales nun yera nueva en 1945. Dende la fundación de la Sociedá de Naciones en 1920, cada miembru del Conseyu de la Lliga, sía permanente o non permanente, tenía un vetu en cualquier votu que non fuera de procedimientu. A partir de 1920 había 4 miembros permanentes y 4 non permanentes, pero pa 1936 el númberu de miembros non permanentes aumentara a 11. Con éses había a valir 15 vetos. Ésti yera unu de dellos defectos de la lliga que fixeron imposible l'aición en dellos asuntos.
La disposición de la Carta de les Naciones Xuníes pa la unanimidá ente los miembros permanentes del Conseyu de Seguridá (el vetu) foi el resultáu d'un estensu discutiniu, efectuada nes conferencies de Dumbarton Oaks (agostu-ochobre 1944) y Yalta (febreru de 1945). La evidencia ye que'l Reinu Xuníu, los Estaos Xuníos, la Xunión Soviética y Francia favorecíen el principiu de la unanimidá y que taben motivaos nesto non yá pola creencia na conveniencia de que les grandes potencies actuaren xuntes sinón tamién pola esmolición de protexer los sos propios derechos soberanos ya intereses nacionales. Harry Truman, qu'aportó a presidente de los Estaos Xuníos n'abril de 1945, llegó a escribir nes sos memories: "Toos nuesos espertos, civiles y militares, favorecer, y ensin esti vetu nengún alcuerdu sería aprobáu pol Senáu."
El vetu foi impuestu a tolos demás gobiernos per Estaos Xuníos, Reinu Xuníu, China, Francia y la Xunión Soviética. Nes negociaciones pa la creación de la ONX, el poder de vetu foi resentíu per munchos países pequeños y, ello ye que foi obligáu poles naciones proponentes del vetu al traviés d'una amenaza qu'ensin el vetu nun habría ONX. Esti puntu fíxose claro na Conferencia de San Francisco cuando Tom Connally, senador d'Estaos Xuníos y miembru de la delegación del so país, dixo a los delegaos de los países opositores al vetu que "Podríen dise a casa d'esta conferencia y dicir que ganaron al vetu. Pero, ¿cual va ser la so respuesta cuando se-yos preguntar ónde ta la carta?". Darréu, Connally rompió una copia del borrador de la Carta de les Naciones Xuníes.
El sistema de vetu del Conseyu de Seguridá de les Naciones Xuníes foi establecíu pa prohibir a la ONX tomar cualquier aición futura direutamente contra los sos principales miembros fundadores. Una de les lleiciones de la Sociedá de Naciones (1919-1946) foi qu'una organización internacional nun puede funcionar si toles grandes potencies nun son miembros. La espulsión de la Xunión Soviética de la Sociedá n'avientu de 1939, dempués del so ataque de payares de 1939 a Finlandia pocu dempués del españíu de la Segunda Guerra Mundial, foi namái unu de los munchos acontecimientos na llarga historia de membresía incompleta de la Sociedá.
Yá en 1944 decidiérase que'l Reinu Xuníu, China, la Xunión Soviética, los Estaos Xuníos y, "al so debíu tiempu", Francia seríen miembros permanentes de cualesquier Conseyu recién formáu. Francia fuera ganada y ocupada per Alemaña (1940-44), pero'l so papel como miembru permanente de la Sociedá de Naciones, la so condición de poder colonial y les actividaes de les fuercies de la Francia Llibre nel llau aliáu dexó-y un llugar nel conseyu coles otres cuatro.
Artículu 27 L'artículu 27 de la Carta de les Naciones Xuníes establez que:
Cada miembru del Conseyu de Seguridá va tener un votu. Les decisiones del Conseyu de Seguridá sobre cuestiones de procedimientu van ser tomaes pol votu afirmativu de nueve miembros. Les decisiones del Conseyu de Seguridá sobre toles demás cuestiones van ser tomaes pol votu afirmativu de nueve miembros, inclusive los votos afirmativos de tolos miembros permanentes; pero nes decisiones tomaes en virtú del Capítulu VI y del párrafu 3 del Artículu 52, la parte nun discutiniu va abstener de votar.
Anque'l "poder de vetu" nun se menta explícitamente na Carta de les Naciones Xuníes, el fechu de que les decisiones "sustantives" del Conseyu de Seguridá rican "los votos concurrentes de los miembros permanentes" significa que cualesquier d'esos miembros permanentes puede torgar l'aprobación, per parte del Conseyu, de cualquier proyeutu de resolución sobre cuestiones "sustantives".
Usu del poder de vetu L'usu real del vetu, y la posibilidá constante del so usu, fueron carauterístiques centrales del funcionamientu del Conseyu de Seguridá a lo llargo de la historia de la ONX. Un miembru permanente del Conseyu de Seguridá puede evitar el vetu si la propuesta en cuestión nun llogra en nengún casu la mayoría riquida. Nos dos primeres décades de la ONX, los países occidentales fueron con frecuencia capaces de ganar los resolvimientos ensin utilizar el vetu. La Xunión Soviética taba nesta posición nos años 70 y 80. L'usu del vetu reflexó un grau d'aislamientu diplomáticu d'unu o dellos de los países con poder de vetu sobre la tema en particular. Debíu al usu o l'amenaza del vetu, el Conseyu de Seguridá podría desempeñar, nel meyor de los casos, un papel llindáu en determinaes guerres ya intervenciones nes que los sos Miembros Permanentes tuvieren implicaos, por casu n'Arxelia (1954-1962), Suez (1956), Hungría (1956), Vietnam (1946-75), la guerra sinón-vietnamita (1979), Afganistán (1979-88), Panamá (1989), Iraq (2003) y Xeorxa (2008).
Non tolos casos de inaición de la ONX en crisis debiéronse al usu real del vetu. Por casu, na guerra Irán-Iraq (1980-1988) nun s'utilizó'l vetu, pero'l papel de la ONX foi mínimu, sacante na so fase de conclusión. Asina mesmu, la llindada participación de les Naciones Xuníes na crisis na rexón sudanesa de Darfur a partir de 2003 nun se debió a nengún usu real del vetu sinón a la falta de voluntá xeneralizada p'actuar.
Dende 1990 el vetu utilizóse con moderación. El periodu entendíu ente'l 31 de mayu de 1990 y el 11 de mayu de 1993 foi'l más llargu ensin l'usu del vetu na hestoria de la ONX. Hasta finales de 1989, el númberu de resolvimientos aprobaos pol Conseyu de Seguridá yera de 646, un permediu de 15 per añu. Les cifres de los años trescurríos dende entós amuesen un picu d'activismu del Conseyu de Seguridá en 1993, siguíu d'un modestu grau d'amenorgamientu.
En 1950 la Xunión Soviética perdió una oportunidá importante pa exercer el so poder de vetu. El gobiernu soviéticu adoptara una política de "siella vacía" nel Conseyu de Seguridá dende xineru de 1950, por cuenta del so descontentu pola negativa de la ONX a reconocer a los representantes de la República Popular China como representantes llexítimos de China y cola esperanza d'evitar cualquier decisión futura del Conseyu sobre cuestiones sustantives. A pesar de la redaición de la Carta (que nun contién disposiciones p'aprobar resolvimientos cola astención o l'ausencia d'un miembru con derechu a vetu), esto foi tratáu como una astención non bloqueante. Ello ye que yá se convirtiera en práutica del Conseyu nesi entós, una y bones el Conseyu adoptara numberosos proyeutos de resolución a pesar de la falta de votu afirmativu de cada unu de los sos miembros permanentes. La resultancia de l'ausencia de la Xunión Soviética nel Conseyu de Seguridá foi que nun taba en condiciones de vetar los resolvimientos 83 (27 de xunu de 1950) y 84 (7 de xunetu de 1950) del Conseyu de Seguridá de la ONX autorizando la coalición militar dirixida per Estaos Xuníos que combatió na Guerra de Corea.
El poder de vetu tamién puede usase pa bloquiar la eleición d'un Secretariu Xeneral. Sicasí, esto nun se cunta como un vetu d'un Resolvimientu del Conseyu de Seguridá, porque'l Conseyu de Seguridá namái ta emitiendo una "encamientu" a l'Asamblea Xeneral. Dende 1981, nengún Secretariu Xeneral foi vetáu formalmente, por cuenta de que'l Conseyu de Seguridá nun vota hasta que yá s'escoyó un Secretariu Xeneral nuna serie d'encuestes. Un votu d'un miembru permanente pa "amurniar" a un candidatu considérase equivalente a un vetu, y el candidatu va retirar de la carrera ensin forzar un vetu formal. L'encamientu formal d'un Secretariu Xeneral aprobar por aclamación.
Tou miembru permanente vetó siquier a un candidatu pal cargu de Secretariu Xeneral. Estaos Xuníos refugó'l vetu soviéticu en 1950 al pidir a l'Asamblea Xeneral que votara sobre la reeleición de Trygve Lie ensin un encamientu del Conseyu de Seguridá. Sicasí, cada Secretariu Xeneral dende 1953 foi encamentáu por votu unánime de los miembros permanentes del Conseyu de Seguridá. Los vetos nun se rexistraron públicamente dende 1981, porque la encuesta facer por votu secretu. Sicasí, los países pueden anunciar los sos votos p'afalar a los miembros temporales a votar por otru candidatu.
Usu per país thumb|400px|Númberu de resolvimientos vetaos per país dende 1946
Na hestoria del Conseyu de Seguridá, casi la metá de los vetos fueron emitíos pola Xunión Soviética, cola gran mayoría d'ellos antes de 1965. Dende 1966, de los 153 vetos emitíos, 119 fueron emitíos por unu de los trés miembros de la OTAN del Conseyu: Estaos Xuníos, Reinu Xuníu y Francia.
De 1946 a 2016, emitiéronse vetos en 236 ocasiones. Pa esi periodu, l'usu descomponer de la siguiente manera:
Estaos Xuníos utilizó'l vetu en 79 ocasiones ente 1946 y 2016. Dende 1972, utilizó'l so poder de vetu más que cualesquier otru miembru permanente. La Xunión Soviética (y dende 1991, Rusia) utilizó'l vetu en 103 ocasiones, más que cualesquier otru de los cinco miembros permanentes del Conseyu de Seguridá.
China Ente 1946 y 1971, la representación china nes Naciones Xuníes tuvo a cargu del gobiernu de la República de China (el cual retirárase a Taiwan en 1949, en perdiendo la guerra civil) mientres el cual el so representante utilizó'l vetu namái una vegada pa bloquiar la solicitú d'adhesión de Mongolia en 1955 porque la República de China consideró al país como parte de China. Esto aplazó l'almisión de Mongolia hasta 1961, cuando la Xunión Soviética anunció que nun siendo que Mongolia fuera almitida, bloquiaría l'almisión de tolos países africanos apocayá independizaos. Frente a esta presión, la República de China dexó so protesta.
Dempués de la espulsión de la República de China de les Naciones Xuníes en 1971, el primer vetu emitíu pol actual ocupante, la República Popular de China, foi emitíu'l 25 d'agostu de 1972 sobre l'almisión de Bangladex nes Naciones Xuníes. A partir de mayu de 2014, China usó'l so vetu 9 vegaes. Los observadores repararon una preferencia por China d'abstenese en cuenta de vetar resolvimientos que nun tán direutamente rellacionaes colos intereses chinos.
Xunión Soviética / Rusia