thumb|250px|L'escudu d'armes real d'Escocia usáu antes de 1603 El monarca d'Escocia yera'l xefe d'estáu del Reinu d'Escocia. Según la tradición, el primer rei de los escoceses (n'inglés, King of Scots) foi Kenneth MacAlpin (Cináed mac Ailpín), quien fundó'l estáu en 843, anque esto nun ye consideráu seriamente polos historiadores. La distinción ente'l Reinu d'Alba/Escocia y el Reinu de los pictos ye más bien el productu del mitu medieval posterior y el tracamundiu d'un cambéu na nomenclatura, esto ye Rex Pictorum (rei de los pictos) convertir en ri Alban (rei d'Alba) baxu Donald II cuando los añales camudaron del llatín a la llingua vernácula alredor de finales del sieglu IX, dómina pa la que la pallabra Alba en gaélicu pasara a referise al reinu de los pictos más que Gran Bretaña (el so significáu más antiguu).

El reinu de los pictos xusto pasó a ser conocíu como reinu d'Alba en gaélicu, que más tarde pasó a ser conocíu n'inglés como Scotland («Escocia»); los términos caltener en dambos idiomes hasta l'actualidá. A finales del sieglu XI como mui tarde, los reis escoceses taben usando'l términu rex Scotorum, o rei de los escoceses (Scots), pa referise a si mesmu en llatín. El títulu de rei de los escoceses (King of Scots) decayó nel añu 1707 cuando'l reinu d'Escocia xunir col reinu d'Inglaterra pa formar el reinu de Gran Bretaña. Asina la reina Ana convertir na última reina d'Escocia (y coles mesmes la última reina d'Inglaterra) y la primer reina de Gran Bretaña. Los dos reinos compartieren monarca dende 1603 (vease Unión de les Corones), y Carlos II foi l'últimu monarca escocés que foi de fechu coronáu n'Escocia, en Scone en 1651.

Dinastíes Anque los xenealoxistes estremen a los monarques d'Escocia en «dinastíes» o «cases», basaes nes idees europees continentales de dinastíes, paez que los reis y les reines d'Escocia, hasta onde se cree que son los sos últimos oríxenes, remonten la so ascendencia a Fergus Mór, el llexendariu fundador de Dál Riata que se diz que florió a finales del sieglu V, y dende el so nietu Gabrán mac Domangairt y hermanu Loarn mac Eirc. Ta documentáu que Xacobu VI dixo qu'él yera un monarca surdíu de la raza Ferguse». Tres la Restauración de 1660, cuando encargaron a Jacob de Wet semeyes de los gobernantes pasaos y presentes d'Escocia pal palaciu de Holyrood, la serie empezó con Fergus Mór.

Llista de los monarques d'Escocia Casa de Alpin (848-1034)

El reináu de Kenneth MacAlpin empieza colo que de cutiu se llama la Casa de Alpin, un conceutu totalmente modernu. Los descendientes de Kenneth MacAlpin estremar en dos rames; la corona alternaría ente los dos, la muerte d'un rei d'una de les cañes de cutiu entainada pola guerra o l'asesinatu d'un pretendiente pol otru. Malcolm II foi l'últimu rei de la Casa de Alpin; nesti reináu, llogró con ésitu entartallar tola oposición y, al nun tener fíos, foi capaz de tresmitir la corona al fíu de la so fía, Duncan I, quien inauguró la Casa de Dunkeld. <onlyinclude> Semeya Nome del rei n'inglés modernu tradicional(col equivalente modernu en gaélicu) Nome gaélicu medieval Estatus dinásticu Reináu Títulu Llamatu50pxKenneth I(Coinneach mac Ailpein)Falando afechiscamente, Coinneach debería realmente ser Cionaodh, yá que Coinneach ye históricamente un nome separáu. Sicasí, nel idioma modernu, dambos nomes converxeron.Cináed mac AilpínCiniod m. Ailpinfíu de Alpin rei de Dal Riata843/848-13 de febreru de 858Rex Pictorum(«Rei de los Pictos»)An Ferbasach,«El Conquistador»Skene, Chronicles, p. 83.-Donald I(Dòmhnall mac Ailpein)Domnall mac Ailpín fíu de Alpin rei de Dal Riata, y hermanu de Kenneth I |align="center"|858–13 d'abril de 862Rex Pictorum(«Rei de los Pictos»)70pxConstantín I(Còiseam mac Choinnich)Causantín mac Cináeda Fíu de Kenneth I |align="center"|862–877Rex Pictorum(«Rei de los Pictos»)An Finn-Shoichleach,«El Vinu Arrogante»Skene, Chronicles, p. 85.-Aedh(Aodh mac Choinnich)Áed mac Cináeda Fíu de Kenneth I |align="center"|877–878Rex Pictorum(«Rei de los Pictos»)-Giric(Griogair mac Dhunghail)Giric mac DúngailFíu de Donald I |align="center"|878–889Mac Rath,«Fíu de la Fortuna»Skene, Chronicles, p. 87.-EochaidEochaid mac Run † nietu de Kenneth I |align="center"|*878–889?--70pxDonald II(Dòmhnall mac Chòiseim)Domnall mac Causantín Fíu de Constantín I |align="center"|889–900Rí Alban(«Rei d'Escocia»)Rì nan Albannaich(«Rei de los escoceses»)Dásachtach,el Llocu» o «Sicópata»Hudson, Celtic Kings, p. 58.70pxConstantín II(Còiseam mac Aoidh)Causantín mac Áeda Fíu de Áed900–943Rí AlbanAn Midhaise,«el de mediana edá».Skene, Chronicles, p. 91; Hudson, Celtic Kings, p. 65.70pxMalcolm I(Maol Chaluim mac Dhòmhnaill)Máel Coluim mac DomnaillFíu de Donald II |align="center"|943–954Rí AlbanAn Bodhbhdercc,«el colloráu peligrosu»Skene, Chronicles, p. 93.70pxIndulfEl so nome ye una gaelización del nome noruegu Hildufr (o quiciabes l'inglés Eadulf); asocede en delles formes gaéliques comtemporáneas, como Iondolbh, que s'atopen nel Duan Albanach; Ildulb úsase porque dellos historiadores representa correutamente'l nome Hildulfr n'ortografía gaélica; Eadwulf quiciabes fuera Idulb, d'ende qu'esa forma tamién s'use dacuando. El nome nunca pasó a un usu ampliu nel mundu escocés, o la palabrta gaélica más xeneralmente, y nun tien forma moderna. El nome «Indulf» ye una forma d'escribilo producida por influyencia francesa medieval posterior; Hudson, Celtic Kings, p, 89.Ildulb mac CausantínFíu de Constantín II |align="center"|954–962Rí AlbanAn Ionsaighthigh,«l'agresor»Skene, Chronicles, p. 94.-Dubh(Dubh o Duff)(Dubh mac Mhaoil Chaluim)Dub mac Maíl CholuimFíu de Malcolm I |align="center"|962–967Rí AlbanDén,«el Vehemente»Duan Albanach, 23 here; pos Dub significa «Negru», ye tautolóxicu.-Culen(Cailean)Cuilén mac Ilduilb Fíu de Indulf967–971Rí AlbanAn Fionn,«el Blanco»Skene, Chronicles, p. 95.-Amlaíb(Amhlaigh)Amlaíb mac IlduilbFíu de Indulf* 973x –977Rí Alban-Kenneth II(Coinneach mac Mhaoil Chaluim)Cináed mac Maíl CholuimFíu de Malcolm I |align="center"|971 x 977–995Rí AlbanAn Fionnghalach,«el Fratricida»Skene, Chronicles, p. 96.70pxConstantín III(Còiseam mac Chailein)Causantín mac CuiléinFíu de Cuilén995–997Rí Alban70pxKenneth III(Coinneach mac Dhuibh)Cináed mac DuibFíu de Dub997–25 de marzu de 1005Rí AlbanAn Donn,«el Xefe» / «el Marrón».El primeroprobablemente por cuenta de que les fontes ingleses posteriores llámen-y l'Adustu»; irlandés antiguu donn tien un significáu similar al irlandés antiguu greimm, que significa «poder» o «autoridá»; vease Skene, Chronicles, p. 98; Hudson, Celtic Kings, p. 105.70pxMalcolm II(Maol Chaluim mac Choinnich)Máel Coluim mac CináedaFíu de Kenneth II |align="center"|1005–1034Rí Alban / Rex ScotiaeForranach,«el Destructor»;Skene, Chronicles, páxs. 99-100.

* Evidencia del reináu de Eochaid nun ye segura: pue que realmente nunca fuera rei. Si ser, yera un rei xunto con Giric. Amlaíb ye conocíu namái por una referencia a la so muerte en 977, que se refier a él como'l rei d'Alba; yá que se sabe que Kenneth II yera entá rei en 972-973, Amlaíb tuvo de tomar el poder ente 973 y 977.

† Eochiad yera un fíu de Run, rei de Strathclyde, pero la so madre yera una fía de Kenneth I.

Casa de Dunkeld, 1034-1286 Duncan asocedió nel tronu como'l nietu maternu de Malcolm II. Tres un reináu ensin ésitu, Duncan foi muertu en batalla por Macbeth, que tuvo yn reináu llargu y relativamente esitosu. Nuna serie de batalles ente 1057 y 1058, el fíu de Duncan, Malcolm III ganó y mató a Macbeth y al fiyascu y herederu de Macbeth, llamáu Lulach, y reclamó el tronu. Les disputes dinástiques nun acabaron ellí: a la muerte de Malcolm en batalla, el so hermanu Donald Ban reclamó'l tronu, espulsando a los fíos de Malcolm d'Escocia; siguió una guerra civil na familia, con Donald Ban y el fíu de Malcolm, Edmundo, opuestos polos fíos de Malcolm sofitaos polos ingleses, empuestos primero por Duncan II y depués por Edgar. Edgar trunfó, unviando al so tíu y hermanu a monesterios. Tres el reináu de David I, el tronu escocés pasó según les regles de primoxenitura, pasando de padre a fíu, o si nun fuera posible, d'hermanu a hermanu.

<onlyinclude> Semeya Nome del rei n'inglés modernu tradicional Nome gaélicu medieval Estatus dinásticu Reináu Títulu Llamatu70pxDuncan I(Donnchadh mac Crìonain)Donnchad mac CrínáinNieto de Malcolm II |align="center"|1034–1040Rí AlbanAn t-Ilgarach,«l'Enfermu».Skene, Chronicles, p. 101.-Macbeth(MacBheatha mac Fhionnlaigh)Mac Bethad mac FindláichFíu de Mormaer Findláech, nietu de Malcolm II y maríu de la nieta de Kenneth III |align="center"|1040–1057Rí AlbanRí Deircc,«el Rei Colorado».Skene, Chronicles, p. 102.-Lulach(Lughlagh mac Gille Chomghain)Lulach mac Gille ComgaínBisnietu de Kenneth III |align="center"|1057–1058Rí AlbanTairbith,«el Desafortunáu».-Fatuus,«el Tontu».Anderson, Early Sources, vol. i, p. 603.Malcolm III(Maol Chaluim mac Dhonnchaidh)Máel Coluim mac DonnchadaFíu de Duncan I |align="center"|1058–1093Rí Alban/ Scottorum basileus? Cenn Mór («Canmore».<)«Gran Xefe».Esti nome foi probablemente namái orixinalmente aplicáu a Mael Coluim IV, el nietu de Mael Coluim III, y depués más tarde confundíu; vease Duncan, Kingship of the Scots, páxs. 51–52, 74–75; Oram, David I, p. 17, nota 1. Cenn Mór verdaderamente significa «gran xefe» más que «gran cabeza» como dacuando créese.-Donald III(Dòmhnall mac Dhonnchaidh)Domnall mac DonnchadaFíu de Duncan I |align="center"|1093–1097Rí AlbanBán,«el Bellu».70pxDuncan II(Donnchadh mac Mhaoil Chaluim)Donnchad mac Maíl CholuimFíu de Malcolm III |align="center"|1094Rí Alban/ Rex Scottorum70pxEdgardo(Eagar mac Mhaoil Chaluim)Étgar mac Maíl CholuimFíu de Malcolm III |align="center"|1097–1107Rí Alban/ Rex ScottorumProbus,«el Valiente»Anderson, Early Sources, vol. ii, p. 141.70pxAlejandro I(Alasdair mac Mhaoil Chaluim)Alaxandair mac Maíl CholuimFíu de Malcolm III |align="center"|1107–1124Rí Alban/ Rex Scottorum«el Fieru»Esti llamatu sicasí nun ta aseguráu mientres otros trés sieglos, na obra d'Andrew of Wyntoun.70pxDavid I(Dàibhidh mac Mhaoil Chaluim)Dabíd mac Maíl CholuimFíu de Malcolm III |align="center"|1124–1153Rí Alban/ Rex Scottorum«el Santu»Llamatu posterior. Llatín Sanctus tamién significa a cencielles «Santu». David nunca foi canonizáu.70pxMalcolm IV(Maol Chaluim mac Eanraig)Máel Coluim mac EanricNieto de David I |align="center"|1153–1165Rí Alban/ Rex ScottorumVirgo«la Doncella»-Cenn Mór,«Gran Xefe»See Duncan, Kingship of the Scots, páxs. 51–52, 74–75; Oram, David I, p. 17, nota 1. Cenn Mór verdaderamente significa «Gran Xefe» más que «Gran Cabeza», como dacuando piénsase.70pxGuillermu I(Uilleam mac Eanraig)Uilliam mac EanricNieto de David I |align="center"|1165-1214Rí Alban/ Rex Scottorum«el Lleón»-Garbh,«el Duru»Añales de Ulster, s.a. 1214.6; Añales de Loch Cé, s.a. 1213.10.70pxAlejandro II(Alasdair mac Uilleim)Alaxandair mac UilliamFíu de Guillermu I |align="center"|1214–1249Rí Alban/ Rex Scottorum70pxAlejandro III(Alasdair mac Alasdair)Alaxandair mac AlaxandairFíu d'Alejandro II |align="center"|1249–1286Rí Alban/ Rex Scottorum

Casa de Fairhair (1286-1290), apostada L'últimu Rei de la Casa de Dunkeld foi Alejandro III. La so esposa diéra-y dos fíos y una fía; pero pal añu 1286, los sos fíos taben muertos, y la so fía, Margarita, namái diera una fía al so maríu Erico II de Noruega antes de morrer ella mesma. Alejandro volvió casase, pero a principios del añu 1286, morrió nun accidente mientres diba a casa. La so esposa, Yolanda de Dreux, taba embarazada; pero pa payares de 1286, toa esperanza de dar a lluz un fíu sumió. Según eso, nel tratáu de Salisbury, los Guardianes d'Escocia reconocieron a la nieta d'Alejandro, Margarita de Noruega, como reina de los escoceses. Margarita permaneció nel reinu de Noruega del so padre hasta seronda de 1290 cuando foi unviada a Escocia. Sicasí, morrió nes Órcades, nun poniendo nunca un pie sobre'l terrén escocés, y ensin ser coronada en Scone. Por ello dacuando nun-y la considera reina.<onlyinclude>