thumb|Los puertos del mundu son el principal receptor del llibre comerciu, unu de los factores del mercáu llibre. Na semeya puede vese el puertu d'Iquitos, ciudá peruana mediterránea que recibe productos procedentes d'Europa, África y América del Norte vía'l Océanu Atlánticu. El mercáu llibre, llibre mercáu o mercáu lliberáu (esti últimu términu yá ta en desusu) ye'l sistema nel que'l preciu de los bienes ye alcordáu pol consentimientu ente los vendedores y los compradores, por aciu les lleis de la ufierta y la demanda. Requier pal so implementación de la esistencia de la llibre competencia, lo que de la mesma requier qu'ente los participantes d'una transaición comercial nun haya coerción, nin fraude, etc, o, más polo xeneral, que toles transaiciones sían voluntaries.
Lo anterior puede entendese como una propuesta,MA Gallo-Calleja (2008): L'ESTÁU FISCAL NEL PENSAMIENTU POLÍTICU DE THOMAS HOBBESEdwin J. Asturies (2008): Fundamentalismu de mercáu constructo socialDaniel Little (2000): Historical Concepts, Social Ontology, Macrohistory David Weissman (1999): “A Social Ontology” - Yale University Press ISBN 978-0-300-07903-6Benjamin Coriat y Olivier Weinstein (2007 ): The social construction of markets o modelu económicuWarren J. Samuels (2004)Markets and their social constructionSimon Barrow (2008): Fairness, trade and free market ideology avera del funcionamientu del mercáu d'usu xeneral en economía, economía política, socioloxía, ciencies polítiques, etc. Nes pallabres de Ludwig von Mises:
Ye necesariu notar que lo anterior suxer la posibilidá de dos criterios o aproximamientos (non necesariamente alternatives). El primeru pon énfasis nes condiciones polítiques llegales -tales como la llibertá de los actores pa decidir. Dende esti puntu de vista xeneralmente considérase que la fonte última d'una tal impedimenta ye'l gobiernu o Estáupor casu: Daniel Rodríguez Herrera El "poder" de les grandes empreses Francisco Moreno El regresu de Mr. Butskelly consecuentemente el conceutu oponer al de mercáu reguláu, entendíu como esi l'en cual el gobiernu controla les fontes de suministros, los precios o la producción, etc. El segundu aproximamientu pon acentu nes condiciones económiques necesaries pa la esistencia d'un mercáu llibre. Eses esencialmente son conocíes como competencia perfecta y la so esistencia ye asumida, especialmente a niveles introductorios a la disciplina, con cuenta de facilitar l'estudiu de la mesmaQuiciabes seria conveniente señalar que nun ye'l casu que los economistes ignoren o nun consideren que les condiciones reales del mercáu raramente son les de competencia perfecta, sinón más bien que considerar les condiciones reales de competencia imperfecta lleva l'analís más allá de lo fácilmente esplicable a los non especialistes. Por casu, so ciertes condiciones de competencia imperfecta l'asunción de la neutralidá del dineru, una de les necesaries p'analizar les condiciones de la ufierta y la demanda necesaries pa establecer l'equilibriu del mercáu, ye invalida: en realidá, la elasticidá de precios y salarios nun ye perfecta, lo que significa qu'un aumentu nel circulante tien un efeutu positivu na producción, pero a más llargu plazu, esi aumentu del circulante puede producir inflación, qu'a la so ves puede tener efeutos negativos na producción. CITA
Na práutica'l términu economía de llibre mercáu ye utilizáu como un términu descriptivu de los sistemes económicos nun territoriu particular, usualmente un estáu-nación. Implica que'l sistema económicu averar al modelu ideal. Tal sistema concretu pue ser descritu como más llibre qu'otros, como “relativamente llibre” o como "non llibre", d'alcuerdu al criteriu utilizáu. Que la economía deba ser llibre o'l grau de llibertá deseable o óptimo o inclusive'l grau nel cual una economía ye de fechu llibre ye, xunto coles sos presumíes precondiciones y consecuencies, una disputa política, constituyendo unu de los aspeutos más importantes del alderequier políticu económicu modernu.Por casu: Alfred Müller-Armack: "Economía empobinada y Economía de mercáu" (1946) "Economía Social de Mercáu" (1953).- Friedrich von Hayek: Los fundamentos de la llibertá (1960). ISBN 978-84-7209-322-5.- Milton Friedman “Capitalismu y Llibertá” (1962) Friedman, Rose; Friedman, Milton: "Llibertá d'escoyer" (2004). RBA Coleicionables. ISBN 978-84-473-3194-9.- Amartya Sen: "Los mercaos y la llibertá: Llogros y llimitaciones del mecanismu de mercáu na promoción de les llibertaes individuales." Oxford Economic Papers, 45(4), 519-541. (1993).- "Bienestar, xusticia y mercáu". (1997) Ediciones Paidós Ibérica. ISBN 978-84-493-0362-3. - Hai-Joon Chang, Ilene Grabel: (2006 ) Reivindicar el desenvolvimientu: un manual de política económica alternativa Castellanu: 751997. ISBN 978-84-8452-388-8 etc.
Tales problemes son evitaos col usu del términu economía de mercáu, que se refier a cualesquier na cual el mercáu xuega un papel "d'importancia" pero almite un rol estatal, esto ye, lo que dalgunos llamen una economía mista. Sicasí, nun hai un consensu alrodiu de cual sería'l balance d'intervención estatal permisible ensin qu'una tal economía de mercáu tresformar n'economía empobinada.Por casu: Vlad Constantinesco "Per otru llau, esta intervención enfrentar a la dificultá pa determinar un criteriu óptimo social aceptable de manera xeneral.".- en Crisis económica y finances públiquesJohn Quiggin (2010): "Siempres va haber una gama de casos entemedios, onde nenguna solución ye claramente cimera. En función de les continxencies históriques o circunstancies particulares, les distintes sociedaes pueden escoyer ente la prestación pública (polo xeneral por una empresa del gobiernu de negociu comercializáu), ensin perxuiciu de la prestación privada a la regulación, o seique dalgún términu entemediu ente los dos, como una asociación públicu-privada.". - en The Mixed Economy is Back - and it's Here to Stay - an essayWladimir Gramacho ya Iván Llamazares: 'Esta esplicación suxer, de la mesma, que les trayectories históriques de los países consideraos influyeron sobre la intensidá de los venceyos ente los allugamientos ideolóxicos y les preferencies de política económica. La calidá de les instituciones democrátiques nun surdió de sópitu, sinón que funde raigaños en trayectories enllargaes de desenvolvimientu d'instituciones abiertes y competitives. De manera igualmente evidente, los niveles de desenvolvimientu económicu son de la mesma resultáu de trayectories históriques de llargu percorríu. Por estos motivos, el nuesu analís ye dafechu compatible con una comprensión histórica que enfatice el papel, indireutu, de les trayectories de llargu percorríu nel establecimientu de patrones claros y previsibles de rellación ente les orientaciones ideolóxiques y les preferencies de política económica. " en IDEOLOXÍA Y PREFERENCIES D'INTERVENCIÓN ECONÓMICA ESTATAL ENTE LOS DIPUTAOS LLATINOAMERICANOSBarry Loberfeld: Ser capitalista o ser socialista? - esa ye la cuestión. Precisamente cual ye l'amiestu de la economía mista? ¿Cuándo ye capitalista y cuándo ye socialista? ¿Cuándo protexer la propiedá y cuando lo que fai ye confiscar? ¿Cuándo dexa a les persones soles y cuando los obliga? ¿Cuándo se xunten a la ética del individualismu y cuándo obedecer el códigu de coleutivismu? Y cual ye'l primariu metafísicu - la persona o'l coleutivu (por casu, la nación, la raza, la clase)? La verdá fundamental alrodiu de la economía mista ye que les práutiques mistes impliquen principios mistos, que de la mesma implica premises mistes - esto ye, una comprensión de la realidá incoerente. Col socialismu, el caos yera económica, cola "democracia social", ye epistemolóxicu. N'última instancia, estos postreros nun pueden xenerar polítiques más racionales que la primera podría xenerar precios razonables. La economía mista nun nos presenten una semeya en mosaicu de la sociedá xusta, pero con un ruempecabeces con pieces tomaes de distintes puzzles" en Liberalism: History and FutureRoger E. Backhouse: From the mixed economy to neo-liberalism Jerzy Szacki Liberalism after communism, esp, pp 149-151
Oríxenes del conceutu Antigüedá Les actividaes económiques y el comerciu son práutiques sociales atopaes en casi toles sociedaes conocíes, lo qu'implica dalgún tipu d'intercambiu o trueque o mercáu. Por casu, Aristóteles referir a l'alquisición “non natural” de bienes (a diferencia de l'alquisición natural” que se llogra al traviés de la caza, pesca y agricultura).Stanley Brue y Randy Grant (2007): "The Evolution of Economic Thought" - (maicol/espinaso,de colombia.) (ver tamién crematística). Nel Xénesis, la Biblia referir a “donaciones” d'oru y xoyes a los padres de muyeres en cuenta de elles (refiriéndose a esos alcuerdos como "Aliances" o "Convenios"), pa darréu, nel Éxodu rellatar la ufierta d'un pagu” por usu d'agua pa beber. Tucídides rellata como 7 mil habitantes de Hícara (en Sicilia) fueron fechos prisioneros y 'vendíos' como esclavos en Catania,Tucídides: Hestoria de la Guerra del Peloponeso 6:62 y 7:13. etc.
Dómina moderna El consensu ente los economistes ye que la propuesta del mercáu llibre” empezó a concretase n'Europa mientres el sieglu XVIII, cola famosa suxerencia del laissez faire, qu'algamó fama en Francia a partir de 1751 (a pesar qu'aparentemente foi enunciada en 1680), la publicación de The Wealth of Nations (1776) por Adam Smith n'Inglaterra, proponiendo'l llibrecambismu (Free trade); la "llibre competencia" (Free competition) y el "mercáu llibre" (Free market)Smith usa la frase "free market" (mercáu llibre) solo una ves na so Riqueza de les naciones" (IV.8.26): "This reduction of price, it may perhaps be thought, by discouraging the growing of wool, must have reduced very much the annual produz of that commodity, though not below what it formerly was, yet below what, in the present state of things, it probably would have been, had it, in consequence of an open and free market, been allowed to rise to the natural and proper price....". Sicasí, la idea d'un "mercáu llibre" esti presente al traviés de la obra. basaes na hipótesis de la "mano invisible" y la promulgación na Francia Revolucionaria del Decretu de Allarde (marzu de 1791) qu'estableció la llibertá d'oficiuEl testu del decretu establez: « Il sera llibre à toute personne de faire tel négoce ou d'exercer telle profession, art ou métier qu'elle trouve bon». (“habrá llibertá por que toa persona faiga tales negocios o exerza tal oficiu, arte o oficiu como ella considere conveniente”) y la Llei -y Chapelier (xunu de 1791) que proclama la llibertá d'empresa como norma llegal.