thumb|300px|El parllamentu inglés frente al rei, c.1300. Denominar Parllamentu d'Inglaterra al poder llexislativu del Reinu d'Inglaterra. Los sos raigaños remontar a principios del periodu medieval. A lo llargo de diversos desarrollos, foi amenorgando progresivamente el poder del monarca, y terminó, tres el Acta d'Unión (1707), por ser la base principal del Parllamentu de Gran Bretaña, y en 1801, del Parllamentu del Reinu Xuníu. Esto convierte al modernu Parllamentu del Reinu Xuníu nún de los cuerpos llexislativos más antiguos del mundu, probablemente'l que más antigüedá tien, y por esta razón n'ocasiones ye llamáu la "Madre de tolos Parllamentos".
Historia
So un sistema de gobiernu monárquicu, los monarques precisen consultar les decisiones que tomen, pos d'otra manera naide obedecerá-yos a ellos nin a les sos decisiones. El Parllamentu inglés evolucionó nun momentu en que la monarquía taba falta de dalgún tipu de fuercia policial o militar pa sofitar les sos lleis. Arriendes d'ello, aquelles temes que precisaben de dalgún grau de poder nel reinu hubo que faelos cumplir. La monarquía tuvo axentes per tol país. Sicasí, sol sistema feudal que se desenvolvió n'Inglaterra dende la invasión normanda de 1066, les lleis de la Corona nun podríen ser impuestes ensin el sofitu de la nobleza y el cleru. La primera tenía'l so propiu poder, y la Ilesia, que yera inda parte del la Ilesia católica romana, yera virtualmente una llei en sí mesma nesti periodu pos tenía'l so propiu sistema de tribunales llegales relixosos.
En ficies de que la Nobleza y el cleru avenir a faer cumplir la normes promulgaes pol rei, teníen que tar acordies con lo que faía. Poro, los monarques ingleses posteriores a 1066 constituyeron grandes conseyos formaos por tola nobleza y los miembros veteranos del cleru de quien recibíen conseyu y el consentimientu cuando se trataba de decisiones importantes.
Un Gran Conseyu típicu taría compuestu d'arzobispos, obispos, abás, barones y condes, les pilastres del sistema feudal. A lo llargo del sieglu XII, los caballeros de les contornes empezaron a sumase al conseyu cuando'l monarca ver necesariu. Estos Grandes Conseyos taben relativamente basaos na estructura y el conceutu del Witenagemot anglo-saxón, anque la importancia d'esta institución respeuto del ulterior desenvolvimientu del parllamentu puede tar sobrestimada.
Cuando esti sistema de consulta y consentimientu rompióse, fíxose frecuentemente imposible'l funcionamientu efeutivu del gobiernu. Los dos exemplos más notables d'esto previos al reináu d'Enrique III son los casos de Thomas Becket y de Xuan I d'Inglaterra. Becket, que yera Arzobispu de Canterbury ente 1162 y 1170, foi asesináu tres una perllarga disputa con Enrique II d'Inglaterra sobre la xurisdicción de la Ilesia. Y Juan, que foi rei ente 1199 y 1216, foi tan contrariu a dalgunos de los sos principales nobles que-y forzaron a aceptar la Carta Magna en 1215. El refugu de Juan a xuntase a esti tratáu llevó a una guerra civil (vease Primer guerra de los barones).
Estos Grandes Conseyos evolucionaron nel Parllamentu d'Inglaterra. El mesmu términu fíxose habitual a empiezos del sieglu XIII, deriváu de les pallabres llatines y franceses referíes a los conceutos d'aldericar y falar. Como resultáu de la obra d'historiadores como G.O. Sayles y H.G. Richardson, créese que los parllamentos primitivos teníen tanto una función xudicial como llexislativa.
Primeramente, los Grandes Conseyos o parllamentos fueron especialmente convocaos cuando'l rei precisaba consiguir dineru al traviés de los impuestos. Siguiendo la Carta Magna esto convirtióse nuna convención. Esto foi debíu en non poca midida al fechu de que Juan morrió en 1216 y foi asocedíu pol so fíu l'infante Enrique III. Los nobles veteranos y los clérigos gobernaron en cuenta de Enrique hasta la so mayoría d'edá, concediéndose un tipu de poder que nun habríen d'abandonar. Ente otres coses, asegurar de que la Carta Magna fora aceptada pol nuevu rei.
El parllamentu mientres el reináu d'Enrique III: 1216-65 Una vegada qu'Enrique III algamó la mayoría d'edá y asumió'l control del gobiernu del so reinu, munchos de los nobles principales viéronse afeutaos por el so estilu de gobiernu, especialmente no relativo a la so falta de voluntá pa consulta-yos para tomar de decisiones y la so preferencia pol patronatu de los sos familiares estranxeros sobre'l de los sos súbditos nativos. La decisión d'Enrique de sofitar la desastrosa invasión papal de Sicilia foi la gota qu'arramó'l vasu. En 1258, siete barones importantes forzaron a Enrique a aceptar y xurar les Provisiones de Oxford, qu'abolieron de forma efeutiva la monarquía absoluta anglo-normanda, dando poder a un conseyu de quince barones pa ocupase de los negocios del gobiernu y previendo tres reunión añales del parllamentu pa controlar la so actuación. El parllamentu axuntó seis vegaes ente xunu de 1258 y abril de 1260, siendo la xunta más notable la del Parllamentu de Oxford (1258), que dexó sentaos los fundamentos pa la construcción de les Provisiones de Oxford.
Irónicamente, foi'l noble d'orixe francés Simón V de Montfort quien remaneció como líder d'esta rebelión carauterísticamente inglesa. Mientres los años siguientes, los partidarios de Monfort y los partidarios del rei asitiar d'una forma cada vez más polarizada. Enrique llogró una bulda papal en 1262 eximiéndolo del so xuramentu y dambos bandos empezaron a formar exércitos. Na batalla de Lewes el 14 de mayu de 1264, Enrique foi derrotáu y fechu prisioneru pol exércitu de Montfort. Sicasí, munchos de los nobles que primero sofitaren a Monfort empezaron a abarruntar qu'había alloriáu demasiáu lloñe col so celu reformista. El so sofitu ente la nobleza amenorgóse rápido. Asina, en 1264, Montfort convocó'l primer parllamentu de la historia d'Inglaterra ensin una autorización real previa. Los arzobispos, obispos, abás, condes y barones fueron convocaos, según dos caballeros de cada condáu y dos burgesses de cada borough. Los caballeros fueren convocaos a conseyos anteriores, pero la representación de los boroughs foi una novedá. El so procesu de seleición varió de borough a borough, pero non cabo dulda de que dalguna forma d'eleición democrática utilizar en munchos casos. Tratóse cenciellamente d'un movimientu pa consolidar la posición de Montfort como'l gobernador llexítimu del reinu, consecuencia de prindar a Enrique y al so fíu'l príncipe Eduardo (más tarde Eduardu I d'Inglaterra) na batalla de Lewes.
Un parllamentu conformáu por representantes del reinu foi la manera lóxica d'establecer la so autoridá. Convocando esti parllamentu, esplotó'l fechu de que la mayoría de la nobleza abandonara'l so movimientu llamando a caballeros y burgesses de la emerxente clase gentry nun xestu por ganase'l so sofitu. Esti parllamentu convocó'l 14 d'avientu de 1264. La so primer xunta producióse'l 20 de xineru de 1265 en Leicester y foi eslleíu'l 15 de febreru de 1265. Nun se sabe con certidume quién asistió a esti parllamentu. Sicasí, l'esquema de Montfort foi adoptáu formalmente por Eduardu I nel llamáu "Model Parliament" de 1295. La participación nel parllamentu de caballeros y burgesses conozse históricamente como la xunta de "los Comunes" (the Commons).
Dempués del escape d'Eduardo del so cautiverio, Montfort foi derrotáu y asesináu na batalla de Evesham en 1265. L'autoridá d'Enrique foi restaurada y les Provisiones de Oxford escaeciéronse, pero esto nun foi más qu'un puntu d'inflexón na historia del Parllamentu d'Inglaterra. Anque nun tuviera obligáu por nengún estatutu a faelo, Enrique convocó a los Comunes al parllamentu tres veces ente setiembre de 1268 y abril de 1270. Esto nun foi un puntu significativu na historia de la democracia parllamentaria. Vale la pena recordar que ser unviáu al parllamentu pa ser forzáu a otorgar impuestos pal gobiernu y dempués tornar a esplica-y eso a los constituyentes nun yera nenguna xera envidiable. Subsecuentemente sábese pocu sobre como ye que los representantes yeren escoyíos porque nesta dómina ser unviáu al parllamentu nun yera un encargu prestixosu. Sicasí la decisión de Montfort de convocar a caballeros y burgesses al so parllamentu marcó una emerxencia irreversible del gentry como una fuercia na política. De magar, los monarques non podíen ignorar, lo qu'esplica la decisión d'Enrique de convocar a los Comunes a dellos de los sos parllamentos de dempués de 1265.
A pesar de que munchos nobles que sofitaren les Provisiones de Oxford permanecieron activos na política inglesa al traviés del reinu d'Enrique, les condiciones qu'establecieren pa los parllamentos regulares yá fueren escaecíes, como'l so simbolizaren el desenvolvimientu históricu del Parllamentu Inglés al traviés de la convención en llugar d'estatutos y constituciones escrites ya imprimíes pol palamento.
L'establecimientu del Parllamentu como institución Mientres el reinu d'Eduardu I, qu'en 1272, el rol del parllamentu nel gobiernu del reinu d'Inglaterra aumentó por cuenta de la so determinación pa xunir Inglaterra, Gales y Escocia sol so gobiernu pola fuercia. Tamién taba ansiosu pa xunir a los sos súbditos pa restaurar la so autoridá y nun enfrentar la rebelión tal como'l so padre haber fechu. Polo tanto él afaló a tolos sectores de la sociedá por qu'unviaren pidimientos al parllamentu detallando los sos problemes por que pudieren ser resueltos. Al paecer esto dába-y a tolos súbditos d'Eduardo un rol potencial nel gobiernu y esto ayudólu a afirmar la so autoridá.
Yá que el númberu de pidimientos unviaos al parllamentu aumentaba, y frecuentemente yeren inoraes, empezaron a ser trataes por más y más ministros de la Corona de manera que nun bloquiaren el pasu d'asuntos de gobiernu al traviés del parllamentu. Sicasí la importancia de los pidimientos ye significativa porque ye una de les evidencies más tempranes del parllamentu funcionando como un foru pa tratar les esmoliciones xeneral de la xente común. Unviar un pidimientu al parllamentu ye una tradición que continua anguaño nel Parllamentu del Reinu Xuníu.
Estos desarrollos simbolicen el fechu de que'l parllamentu y el gobiernu nun yeren la mesma cosa nesti puntu. Si los monarques diben imponer la so voluntá nel reinu, tendríen que controlar al parllamentu en llugar de sirvi-y.
A partir del reinu d'Eduardo, l'autoridá del Parllamentu Inglés dependería de la fuercia o debilidá del monarca incumbente. Cuando'l rei o la reina yera fuerte, él o ella tendría abonda influencia pa pasar la llexislación al traviés del parllamentu ensin enforma problema. Dellos monarques fuerte inclusive lu inoraben dafechu, anque esto nun yera siempres prosible nos casos de llexislación financiera por cuenta de la convención posterior a la Magna Carta na que'l parllamentu otorgaba los impuestos. Cuando monarques débiles gobernaben, el parllamentu volvíase frecuentemente'l centru d'oposición na so contra. Subsecuentemente, la composición de los parllamentos nesti periodu variaba dependiendo de les decisiones que precisaben ser tomaes. La nobleza y el cleru mayor siempres yeren convocaos. A partir de 1265, cuando'l monarca precisaba recaldar dineru al traviés de los impuestos, yera avezáu que los caballeros y los burgesses tamién fueren convocaos. Sicasí cuando'l rei solamente buscaba conseyu, usualmente convocaba namái a la nobleza y el cleru, delles vegaes con y delles vegaes ensin los caballeros de les contornes. En delles ocasiones los Comunes yeren convocaos y enviandos de regresu una vegada que'l monarca yá terminara con ellos, dexando que'l parllamentu siguiera ensin ellos. Nun foi sinón hasta la metá del sieglu catorce que convocar a representantes de les contornes y los boroughs volveríense la norma pa tolos parllamentos.