Estada ye un conceyu de la contorna Somontano de Barbastro na Provincia de Uesca. El cascu urbanu ta asitiáu, a la izquierda del ríu Cinca mui cerca de la confluencia col ríu Ésera.
Historia Esisten restos de Villa Stata, villa romana paleocristiana, que se supón l'orixe de la población actual. Anque nun taba asitiada no que ye l'actual nucleu urbanu, la cercanía yera bien grande. Caltiénse un mosaicu de gran valor nel Muséu Provincial de Zaragoza. En 1087 Estada ye conquistada por Pedru I d'Aragón, nel marcu de les conquistes previes a tomar de Uesca y Barbastro. El xefe moru del asentamientu, Cadima, foi espulsáu.
De realengu ente 1087 y 1206 por presentar tenentes (UBIETO ARTETA, Los Tenentes, p. 138;DURÁN, Colección diplomática de la catedral de Huesca, nᵘ 668 y 669) El 22 de febreru de 1255 el rei Xaime I d'Aragón dio a Martín Pérez, xusticia d'Aragón, el castiellu y villa de Estada (SINUÉS, nᵘ 829) El 26 de febreru de 1256 el rei Xaime I d'Aragón vendió Estada a Martín Pérez, Xusticia d'Aragón (HUICI-CABANES, Documentos de Xaime I, nᵘ 703)
Xeografía Estada asítiase na llende ente la parte llana y fértil de la Provincia de Uesca y el Prepirineo. Estada ta dotada d'una rica güerta por cuenta de que ta a escasos metros del ríu Cinca y del so confluencia col ríu Esera. L'accidente xeográficu más importante ye la Sierra de la Carrodilla, con altores que lleguen a los 1000 metros nel términu municipal. Asítiase a escasos 10 quilómetros de Barbastro y a 100 de Francia. Ye pasu obligáu pa toes aquelles persones que, dende Zaragoza, Madrid... quieran dir a la estación d esquí de Cerler.
Economía Les principales actividaes económiques de Estada son la ganadería estensiva y l'agricultura (maíz, xirasol, cebada, horticultura). Nel pueblu tamién hai cases de turismu rural y un chigre-restorán. Amás, al formar parte de la Denominación d'orixe Somontano, cuenta con una bodega, del mesmu nome que'l pueblu. A lo último, ye destacable, pal tamañu del pueblu, el pesu que tien el sector del tresporte, con 3 empreses dedicaes al tresporte pesáu.
Política llocal
Últimos alcaldes de Estada Periodu Alcalde Partíu 1979-1983 Naturino Otto Gairín UCD 1983-1987 1987-1991 1991-1995 1995-1999 Fernando Jesús María Pueyo SicharAlcaldes d'Aragón de les eleiciones de 2011 PP 1999-2003 2003-2007 2007-2011 2011-2011 2011-2015 Jose María Bafaluy Colomina 2015-2019
Resultaos eleutorales Eleiciones municipales Partíu 2003 2007 2011 2015 PP 3 4 4 3 PSOE 2 - 1 1 CHA - 1 1 PAR - - Total 5 5 5 5
Demografía Evolución demográfica1900 1910 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1986 1992 1999 2004 2005 2011 2012621491438374422456310235236194193192 212 234 230
Monumentos thumb|Ilesia de Estada Ilesia parroquial dedicada a San Pedro (fecha coles piedres del antiguu castiellu) Ermita de San Valero (restaurada)
Cultura Villa Stata asentamientu agrícola fortificáu de dómina tardientu romanu
Deportes Gran Percorríu; GR 45 Sederos del Somontano Amás, hai un equipu béisbol formáu por vecinos de Barbastro y contorna que lleva'l nome del pueblu, y que compite con gran ésitu na lliga provincial
Fiestes Día 29 de xineru n'honor a San Valero Día 22 de xunetu n'honor a Santa Madalena.
Ver tamién Conceyos de la provincia de Uesca Conceyos aragonófonos d'Aragón según l'Anteproyectu de la Llei de Llingües
Referencies
Bibliografía http://www.ine.es/ UBIETO ARTETA, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados II (Ed. Anubar. Zaragoza, 1985) CONTE OLIVEROS, Jesús. “Personajes y Escritores de Huesca y Provincia”. Ed. Librería General (Zaragoza 1981)
Enllaces esternos
Categoría:Llocalidaes de la provincia de Uesca Categoría:Conceyos de Uesca Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial