Velilla de Cinca (Villella de Cinca en catalán)Según apaez nel Decretu Llexislativu 2/2006, de 27 d'avientu, del Gobiernu d'Aragón, pol que s'aprueba'l testu refundíu de la Llei de Delimitación Comarcal d'Aragón. ye un conceyu de la contorna Baxu Cinca na Provincia de Uesca, asitiáu al sur de Zaidín, na derecha del ríu Cinca.
Historia Ente 1101 y 1121, de realengu, por presentar tenentes (UBIETO ARTETA, Los Tenentes, p. 167) El 4 de xunu de 1252 el rei Xaime I d'Aragón dio a Ramón de Moncada el castiellu de Velilla, nes riberes del Cinca (SINUÉS, nᵘ 1819) El 6 d'avientu de 1255 Ramón de Moncada vendió Velilla al monesteriu de Abengania (SINUÉS, nᵘ 1819) El 3 de xunu de 1326 el rei Xaime II d'Aragón confirmó los documentos de 1252 y 1255 (SINUÉS, nᵘ 1819) En 1610 yera de los "frades de Bingaña, en Cataluña" (LABAÑA, p. 100)
Política llocal
Últimos alcaldes de Velilla de Cinca Periodu Alcalde Partíu 1979-1983 Luis Sanjuán Pueyo UCD 1983-1987 1987-1991 1991-1995 1995-1999 1999-2003 Manuel Navarro Villanova PAR 2003-2007 José Luis Sanjuán Gallinat PAR 2007-2011 José Luis Sanjuán Gallinat 2011-2015 María Belén Ibarz IbarzAlcaldes d'Aragón de les eleiciones de 2011 2015-2019
Resultaos eleutorales Eleiciones municipales Partíu 2003 2007 2011 2015 PAR 4 5 3 4 PP 2 2 2 2 PSOE - 2 1 CHA 1 Total 7 7 7 7
Escudu Cuadrilongo de base circular. En fondu d'azur, templu romanu n'oru, cargáu con cadena, de plata. Al timbre, Corona Real Zarrada.
Demografía Evolución demográfica1900 1910 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1986 1992 1999 2004980993851818823760658569556519478441
Monumentos Parroquia dedicada a San Llorienzo (barrocu) Ermita de San Valero (sieglu XIII) Orientación llitúrxica invertida
Cultura Necrópolis de dómina romana, que foi reutilizada como villa en dómina medieval
Fiestes Día 29 de xineru n'honor a San Valero Día 17 de febreru llamada de Sant Valeret(Fiestes patronales) Día 10 d'agostu n'honor a San Llorienzo (Sant Llorenç)
Persones célebres nacíes nesta llocalidá Ismael Zapater y Zapater - Xeógrafu, que nació'l 22 de febreru de 1949. Concluyida la carrera de Maxisteriu en Lleida en 1966, darréu llicencióse en Filosofía y Lletres, seición de Xeografía y Historia, en 1972 pola Universidá de Zaragoza, llogrando la calificación de sobresaliente cola so tesis “La evolución demográfica de la Ribera Baxa del Cinca”. En 1976 ganó les oposiciones al Cuerpu de Catedráticos de Bachilleratu, ocupando nos años siguientes la direición de los Institutos Nacionales d'Enseñanza Media nes llocalidaes lleidatanes de Bellpuig y Agramunt. Catedráticu de Xeografía y Historia del Institutu Nacional Marius Torres de Lleida, Xefe del Seminariu de Xeografía y Historia y Coordinador d'Área. Publicó: “Ciencies Sociales” (Ed. Bruño, Madrid, 1978), de 8º d'Enseñanza Xeneral Básica (EGB); “Xeografía d'Aragón” (Ed. Santillana, Madrid, 1979), proyeutu esperimental de Ciencies Sociales n'Aragón por iniciativa del Departamentu d'Investigaciones Educatives de «Santillana»; y la “Historia del Mundu Contemporaneu” (Ed. Santillana, Madrid, 1981), pal Cursu d'Orientación Universitaria (COU). Joaquín Montull Zapater - Autor de "Miscelánea de Poesíes" (Zaragoza, 1978) y de "Páxines poétiques" (Zaragoza, 1981)
Ver tamién Conceyos de la provincia de Uesca Conceyos catalanófonos d'Aragón según l'Anteproyeutu de la Llei de Llingües Toponimia de los conceyos de la Franxa d'Aragón
Referencies
Bibliografía UBIETO ARTETA, Antonio, "Historia de Aragón". Los pueblos y los despoblados III (Ed. Anubar. Zaragoza, 1986) CONTE OLIVEROS, Jesús. “Personajes y Escritores de Huesca y Provincia”. Ed. Librería General (Zaragoza 1981) GROS BITRIA, Eladio. "Velilla de Cinca y Avinganya" GROS BITRIA, Eladio. "Les Llendes diocesanes nel Aragón oriental" (Ed. Guara, Zaragoza,1980) MONTON BROTO, Félix J. "El mausoléu romanu de Velilla de Cinca" (Separata de Caesaraugusta Ed. Institución Fernando'l Católicu, Zaragoza, 1982) DELLOS AUTORES. "Velilla de Cinca y la so ermita de San Valero" (Ed. Heraldo de Aragón, Zaragoza, 1983)
Enllaces esternos
Categoría:Conceyos de Uesca Categoría:Llocalidaes de la provincia de Uesca Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Llocalidaes d'España ensin partíu xudicial