Aldeasoña ye un conceyu d'España, nel norte de la provincia de Segovia, comunidá autónoma de Castiella y Lleón. Tien una superficie de 18,62 km².
Etimoloxía El 14 de setiembre de 1247, la llocalidá apaez mentada como L'Aldea Sonna nel Plan de distribución de rentes nel cabildru catedraliciu de Segovia.
El nome propiu Sonna ye d'orixe godu, sicasí, nun se pudo determinar si correspuende al nome del so Reconquista#La repoblación repoblador o foi traíu polos primeros pobladores procedentes del norte del Duero.
Símbolos
120px|left|Escudu d'Aldeasoña
L'escudu heráldicu y la bandera que representen al conceyu fueron aprobaos oficialmente'l .
La composición del escudu respuende a un conxuntu d'aspeutos representativos del conceyu: el primer cuartel denota la pertenencia del conceyu a la Comunidá de Villa y Tierra de Fuentidueña, el segundu fai referencia a los afamaos cámbaros de ríu qu'abonden na llocalidá, y nel terceru fai referencia a la Asociación Cutlutral Fuentendrino por aciu la representación d'unes fueyes de prunu.
La bandera ta formada por cuatro franxes del mesmu anchor, la franxa cimera de color coloráu representa la pertenencia al Reinu d'España, la franxa de color blancu representa'l color blancu de la roca caliar qu'abonda na llocalidá, la franxa verde faer referencia a les frondosas alamees que rodena el pueblu, y la franxa inferior de color coloráu representa la pertenencia al Reinu de Castiella.
Los colores de la bandera d'Aldesoña son los del pendón que siempres utilizaron los vecinos de la llocalidá como seña d'identidá. El pendón atópase anguaño depositáu na Ilesia de Santa María Madalena, namái ye sacáu d'ellí por cuenta de procesiones y actos solemnes.
Historia
Edá Media
Edá Moderna
Edá Contemporánea
Xeografía
Allugamientu La llocalidá de Aldeasoña asítiase na zona central de la península ibérica, nel estremu norte de la provincia de Segovia, tien una superficie de 18,62 km², y les sos coordenaes son .
Noroeste: Canalejas de Peñafiel Norte: Laguna de Contreras Nordeste: Vivar de Fuentidueña Oeste: Membibre de la Hoz 75px Este: Calabazas de Fuentidueña Suroeste: Membibre de la Hoz Sur: Fuentesaúco de Fuentidueña Sureste: Calabazas de Fuentidueña
Orografía El términu municipal ye un pandorial asitiáu a una altitú d'unos 900 m, derrotu de suroeste a nordés pol regueru d'El Focete y por dellos afluentes d'esti que formaron un fondu y zarráu valle, d'unos 80 m de desnivel, tando'l fondu del valle a una altitú d'unos 820 m.
La cota máxima ta nel altu Pedro Vela (912,5 msnm) y la mínima nel regueru del Focete (812 msnm).
Pueden apreciase los siguientes dominios morfolóxicos:
Hidrografía La zona pertenez a la cuenca hidrográfica del Duero y ye travesada en direición suroeste-nordeste pol regueru d'El Focete, afluente del ríu Duratón, nel cual desagua a pocos quilómetros, na llocalidá de Laguna de Contreras. Esti regueru tien dellos pequeños afluentes, destacando na so marxe izquierda'l regueru de Fuentendrino y el regueru Pelayo. Los manantiales son bien abondosos en tol conceyu.
Les corrientes d'agua esistente nel términu municipal tienen el so orixe na unidá hidrogeológica denomada “Pandorial de Cuéllar” (DGOH-ITGE, 1988), un acuíferu superficial de naturaleza caliar, con una estensión de 555km² y una espesura de 10 a 60 metros, que s'atopa formando pandos sobre los detritos depositaos nel Cenozoicu, pero separáu d'estos por un paquete de margas impermeables. Recibe infiltración de les precipitaciones (66 hm³/añu) y, debíu al sustratu impermeable, el fluxu soterraño ye radial y les salíes producir por manantiales na periferia (55 hm³/añu).
Nel periodu 1970-1990, la seca y la estracción d'agua del citáu acuíferu pal cultivu de remolacha azucrera nel Pandorial de Cuéllar (Campaspero) tuvieron un impautu bien negativu nos recursos hídricos del conceyu que nun se consiguió revertir.
Clima El clima de Aldeasoña ye mediterraneu continentalizado, de resultes de la elevada altitú y el so alloñamientu de la mariña, les sos principales carauterístiques son:
La temperatura medio añal ye de 11,40 °C con una importante oscilación térmica ente'l día y la nueche que puede superar los 20 °C. Los iviernos son llargos y fríos, con frecuentes borrines y xelaes, ente que los branos son curtios y calorosos, con máximes alredor de los 30 °C, pero mínimes fresques, superando llixeramente los 13 °C. El refrán castellanu "Nueve meses d'iviernu y trés d'infiernu" carauterizar a la perfeición.
Les precipitaciones añales son escases (451,60mm) pero distribuyir de manera relativamente permediada a lo llargo del añu sacante nel branu que ye la estación más seca (72,80mm). Los montes que delimitan la pandu retienen los vientos y les agües, sacante pel oeste, onde l'ausencia de grandes montes abre un pasiellu al Océanu Atlánticu pol qu'enfusen la mayoría de les precipitaciones que lleguen a Aldeasoña.
Precipitaciones per estación (mm) Primavera Branu Seronda Iviernu TOTAL131,70 72,80 123,10 124,00 451,60
Na Clasificación climática de Köppen Consultáu'l 25 de payares de 2015. corresponder con un clima Csb (oceánicu mediterraneu), una transición ente'l Csa (mediterraneu) y el Cfb (oceánicu) productu de l'altitú. A diferencia del mediterraneu presenta un branu más nidiu, pero al contrariu que nel oceánicu hai una estación seca nos meses más templaos.Axencia Estatal de Meteoroloxía, Atles climáticu ibéricu
La inversión térmica ye frecuente en Aldeasoña, especialmente pel iviernu, en situaciones anticiclóniques fuertes que torguen l'ascensu del aire y concentren el pocu mugor nel valle de El Focete, dando llugar a borrines persistentes y xelaes. Esti fenómenu remata cuando al calecer l'aire que ta en contautu col suelu restablezse la circulación normal na troposfera; suel ser cuestión d'hores, pero en condiciones meteorolóxiques desfavorables la inversión puede persistir mientres díes.
Naturaleza Les carauterístiques morfolóxiques de la redolada, poles que se dan diferencies sustanciales ente unes zones y otres, redundaron nuna rica diversidá de biotopo. Los distintos tipos de vexetación acovecen distinta fauna, pero ye nel bosque galería esistente na ribera del regueru d'El Focete, onde más variedá podemos atopar.
La flora esistente nel conceyu ye típicamente mediterránea, pueden estremase trés hábitats dafechu distintos condicionaos poles carauterístiques del suelu y la esistencia d'agua, el pandorial, el monte de ribera a la vera del ríu y los cortaos.
thumb|<center>Salvia lavandulifolia
El pandorial, qu'ocupa la mayor parte de la superficie del conceyu, allugar na zona más elevada, onde'l suelu ye secu y probe. Nél, les formaciones orixinales de sabines albares, enebro común y enebro de la miera dieron pasu a pinares de repoblación que se complementen con tomillares, árgomes, salvias, espliegos y carba qu'apoderen les árees estenes.
Les parés verticales que conformen esta área de cortaos y ribayos baxen dende l'altor de los pandoriales hasta'l fondu del valle. Son una unidá de roquedos con bien poca tierra y con escasez d'agua, lo que fai que xuníos a la inaccesibilidá del mesmu, esti hábitat seya bien distintu a los otros dos por cuenta de les sos singularidaes morfolóxiques. Nos cortaos abonden les oquedades, balmas, resquiebros y resaltes nos que s'establecieron especies rupícolas (que se cría nes roques) como los sedos o pampajaritos (Sedum acre, S. dasyphyllum y S. sediforme), los embelicos de Venus, té de roca, espuelilla, perexil, campanuela y milamores. Cerca de los llugares de nidificación dan especies nitrófilas (que crecen en sustratos ricos en nitróxenu) por cuenta de los escrementos de les aves, como los zapatinos de la Virxe, el pumilo, la hedra, el culantrillo de pozu y el asplenio, estos postreros buscando agua ente los resquiebros. Nes repises y balmas, onde se conforma daqué más de suelu, la vexetación ye de mayor porte, abondando arbustos y arbolucos como'l guillomo, la cornicabra, l'espín negru, la figal y el mostajo, y ellí onde puede crecer, la yerba cubre la roca.
Na ribera del ríu, onde se dan unos suelos más evolucionaos con gran disposición d'agua, desenvuélvese un exuberante monte de ribera o de galería compuestu por aliso, sauces, álamos, llameres, y fresnos, de forma natural hai que suma-y les especies introducíes pol home pa la so esplotación, como los chopos de crecedera rápida destinaos al aprovechamientu madereru. La soviesca qu'acompaña a esti tipu de monte ta compuestu por especies como'l escuernacabres, sabugu, zarzamora, rosal montesa, prunu y majuelo. Na zona más cercana al ríu allúguense les especies que riquen más agua, llegando inclusive a tar en contautu con ella, nesta zona abonden xuncos, eneas, carrizus y espadañes, siempres qu'haya lluz abondo.
La fauna ye bien rica por cuenta de los distintos hábitats esistentes nel conceyu, en concretu, les aves destaquen sobre'l restu. thumb|right|225px|<center>Cangrejo señal
Nel ríu son escasos los pexes, non obstasnte, ye abondosu'l cangrejo señal, especie introducida pol home, que sustituyó al cámbaru de ríu autóctonu tan abondosu n'otres dómines.
Ente los anfibios destaquen les xaronques comunes y ranitas de San Antonio, los sapos comunes, parteru y corredor; ente los reptiles atópense la culiebra viperina, la culiebra d'escalera y el llagartu ocelado y dalgunes otres especies de llagarteses. Hai diverses especies de caparines, como'l macaón. Na paramera abonden los saltamontes, y nel ríu los zapateros y libélules.
Tocantes a los mamíferos, nel pandorial hai numberoses llebres y dellos royedores; na ribera del ríu hai corzos, xabalinos, foinos, melandros, y papalbes que pol so gran movilidá pueden trate nos distintos hábitats esistentes na zona.
La colonia d'aves ye bien importante, distribuyéndose polos distintos hábitats que se dan nel parque: cortáu, pandorial y fondu del cañón.
Los cortaos son utilizaos por munches especies d'aves pa nidificar. Son na so mayoría aves de presa, destacando elel ferre pelegrín, el peñerina vulgar, y l'uxu real. Xunto a les aves de presa hai córvidos como la grajilla y la chova piquirroja y paseriformes como'l avión roqueru, el roqueru colloráu, el roqueru solitariu y el colirrojo carbonizu.
Nos pandoriales reparen aves esteparias como la perdiz colorada, la cogujada común y montesina, la totovía y la calandria común. Tamién s'atopen paniegues y malvises naquellos llugares con más vexetación onde tamién podemos atopar l'autillo, el miagón, el cárabo y l'uxu chicu, según la palombu torcaz, la tórtola europea y el rabilargo.
La riqueza vexetal del monte de galería apurre una riqueza faunística relevante. Hai mierlos, pinzones, ruiseñores y raitanes que s'alimenten nel suelu y nos árboles. Tamién se reparen les papudes, pitos reales, agateadores comunes y trepadores azules que s'alimenten sobre los tueros de los árboles, ente que poles copes tán los mitos, carboneros y herrerillos, tamién podemos atopar aves como los xilgueros, los escribanos y les filomenes. Ente les que busquen el so alimentu nel agua atopen el martín pescador y el mierlu acuáticu, ente que les que nidifican nos carrizos de la vera son el carricero común, la llavandera blanca y cascadeña. Nes agües del ríu vense, sobre manera pel iviernu, ánades reales, cercetas, mabees y garces.
Demografía El conceyu, que tien una superficie de 18,62 km², cuenta según el padrón municipal pa del INE con habitantes y una densidá de hab./km².
La población de Aldeasoña foi esperimentando un importante descensu dende va años debíu al éxodu rural, especialmente significativu foi'l periodu de 1960 a 1980, en que s'amenorgó a menos de la metá'l so númberu d'habitantes por cuenta de la emigración escontra les grandes ciudaes, especialmente Madrid y Valladolid. Sicasí, a partir de los años ochenta, esti descensu se desacelera debíu principalmente al amenorgamientu del ritmu migratoriu.