Sineu ye un conceyu de Mallorca nes Islles Baleares, España
Xeografía Sineu ta asitiáu en plenu centru de la islla de Mallorca, alministrativamente formando parte de la Mancomunidá del Pla, el Consell de Mallorca y el Gobiernu de la Comunidá Autónoma de les Islles Baleares, ya histórica y culturalmente formando parte de l'antigua Corona d'Aragón, na comarca de Pla de Mallorca.
Al ser una porción de la Pla de Mallorca, el relieve ye básicamente llanu, ensin grandes accidentes xeolóxicos. Sicasí, tienen de mentase dos estructures qu'alterien esta xeografía llana: el Monte de Sant Nofre (255 metros) y el Monte de Reig (206 metros). El conceyu inclúi pequeños nucleos de población o pedaníes llamaes Son Rossinyol, Son Robí, Reig del Canonge, Sant Nofre, el Talaiot, Son Creixell, Sa Ritxola, Sa Ritxoleta y Son Vanrell.
El términu municipal de Sineu (qu'antes incluyía San Juan y Lloret de Vistalegre) tien 47,74 km² y, según datos del 2007 una población cimera a los 3000 habitantes. Llenda colos conceyos de Costitx, Inca, Llubí, Maria de la Salut, Ariany, Petra, San Juan y Lloret de Vistalegre.
Dalgunos quixeron rellacionar Sineu con un llugar denomináu Sinium de la Mallorca romana que menta un llugar con una cierta población.
Demografía Evolución de la población
A finales del sieglu XIX Sineu tenía más de 5000 habitantes por cuenta de la so conexón ferroviaria con tola isla. Cuando nel añu 1975 el tráficu ferroviariu suspendióse, el númberu d'habitantes foi amenorgándose hasta a aproximadamente 2200 persones.
Por tanto, anque agora Sineu tien una población de más de 3000 habitantes, fai solo una década yera hasta un 20 % menor.
Sicasí débese tener en cuenta una población flotante (especialmente les fines de selmana) que de normal non se considera, pero que ye importante (consume electricidá, agua, servicios, etc.).
Ello ye que les bones comunicaciones (nueva llinia de tren, bones carreteres...), la situación céntrica del pueblu respeuto al restu de la isla, y los servicios de los que dispón (centru de salú, institutu d'educación secundaria, etc.) fixeron llegar al pueblu numberosos estranxeros y peninsulares nestos últimos años. Obviamente esto foi amestáu a una crecedera bastante notable del suelu edificáu.
Estructura de la población
En 1996, el 91 % de los sineuers nacieren nes Islles Baleares (un 6 % n'otra comunidá autónoma española, y namái un 3 % n'otru estáu). En 2004, el númberu de sineuers nacíos nes Islles amenorgar a un 78% (un 7% n'otra comunidá y un 15% n'otru país).
Esto tien importancia dende'l puntu de vista de la integración cultural y llingüística de los inmigrantes. Sicasí como asocede en conceyos pequeños del centru, el caltenimientu del calter rural del pueblu obliga en cierta manera a la inmersión llingüística de los recién llegaos, entainando'l procesu d'integración.
La población de Sineu, como la de los otros conceyos del Pla de Mallorca, ye una población avieyada. Mientres nel conxuntu de les Islles Baleares, la población ye menor de 64 años y un 13%, en Sineu dicha población supera'l 22%.
Historia
thumb|Campos de Sineu de Joan O'Neill Rusiñol, obra caltenida na Biblioteca Museo Víctor Balaguer Yá en tiempos prehistóricos Sineu tenía de ser habitáu, yá que s'atopen vestígios como'l talayote de Son Creixell, Sa Ritxla, Sa Ritxoleta, Son Rossinyol y Son Vanrell.
Dellos espertos quixeron rellacionar Sineu (Sinium) con un llugar llamáu Guium de la Mallorca romana, que cita Pliniu'l Vieyu (NH 3, 77) con una cierta población.
A principios del sieglu XIII la conquista catalana acaba cola hegemonia de los arabes nes islles, pero otra manera, heredando singuralidades culturales y estétiques como na arquiteutura, o agricultura.
Nel añu 1248 según una bulda de Inocencio IV esistía una ilesia dedicada a Santa María.
El nucleu de población adquier el títulu de Pueblu Real nel añu 1300, y mientres la Edá Media foi una Villa destacada pola construcción d'una residencia real catalana (güei casi sumida so un conventu de monxes de clausura) y la sede del Veguer de Fora. D'esta dómina caltién el famosu mercáu de los Miércoles, de gran conteníu agrícola y ramadero, anguaño focu turísticu.
Hasta'l 1925, Sineu incluyó'l pueblu de Lloret de Vistalegre, que dempués de dellos intentos fallíos nel sieglu XIX, consigue segregase.
Arte
L'edificiu más relevante de Sineu ye la ilesia parroquial de Santa María de Sineu. La ilesia (yá documentada nel añu 1248) sufrió una tarrecible quema nel añu 1505, fechu que provocó la construcción d'un nuevu templu d'estilu góticu como l'anterior. Nos años 1880 y 1881 realizáronse una serie d'obres d'ampliación: estes obres apurrieron el cruceru, una gran cúpula estrellada de base octogonal y un nuevu cabecero. El templu presenta una nave única con unes capiyes llaterales. A finales del sieglu XX y principios del sieglu XXI realizaron unes fondes obres de restauración del templu, que remataron el 28 de setiembre de 2007. Darréu tamién se restauraron les campanes que s'atopen allugaes na torre campanariu, caúna d'elles tien un nome según el so tamañu y función. Asina la mayor d'elles, recibe'l nome de Antònia, síguelu Bàrbara, Extremaunció, Combregar, Feris y Petita. Tamién cabo destacar, que dicha Ilesia Parroquial de Santa Maria de Sineu, presenta una importante coleición de ceràmica medieval, que forma parte d'un pequeñu muséu, que puede visitase los díes de mercáu(miércoles).Adosada a la ilesia y frente a la Plaza de San Marcos atopa la rectoría; nel interior puede visitase una esposición de cerámica medieval de Sineu. Delantre de dichu edificiu atopa'l monumentu llamáu popularmente "el Llión"; ye una escultura de cobre del añu 1945, un lleón con ales, símbolu del evanxelista San Marcos, qu'aguanta l'escudu de Sineu con una de les sos pates delanteres.
Na Cai Sant Francesc atopa'l Conventu Jesus Maria ( d'estilu barrocu), que foi fundáu nel añu 1667. Asina mesmu, nel añu 1722, sufrió unes importantes obres de reforna. Foi nesti últimu periodu, cuando se construyó'l claustru, del que convién destacar, la cisterna central onde apaez l'escudu de Charitas, según tamién apaez la Estrella y la Mitra, decorando los capiteles de les distintes columnes yá que'l so patrocinador foi l'Obispu Miquel Estela.Finalmente nel añu 1835 mientres la desamortización pasó a manes civiles, pa fianalmente convertise en 1877 en casa Consistorial. El Conceyu ocupa l'edificiu onde vivíen los flaires del antiguu conventu de los Mínimos, col so claustru del sieglu XVII. Hai de solliñar, que dicha construcción, cuenta con una importante coleición de Teules Pintades (Texas Pintaes)que presenten motivos relixosos, antropomorfos, zoomorfos y decoración vexetal. según les feches asitiaes nos estremos de los distintos bistechos.
El Palaciu de los Reis de Mallorca ye un edificiu reconstruyíu mientres el mandatu del rei Jaume II de Mallorca, a principios del sieglu XIV, concretamente en 1309. El llugar onde se llevanta yera antes una edificación d'orixe islámicu. En 1583 instalóse una comunidá de monxes concepcionistas, que perduren hasta güei día. Nel sieglu XVII amplíase y reforma el conventu, configurando un conxuntu arquiteutónicu que nos llegó a güei día, onde se reparen típicos elementos d'un palaciu fortificáu y elementos del conventu de clausura. Anexu al Palaciu atopa la ilesia d'estilu barrocu.
Na Cai del Hospital atopa l'edificiu del Oratori de Sant Josep(Oratoriu de San José), fundáu nel sieglu XIII, nesti edifició puede contemplase el Sant Crist de la Sang (1584), obra de Gaspar Gener, importante escultor mallorquin del sieglu XVI, tamién puede reparase un pequeñu retablu de la Virxe del Rosariu que vien de la ilesia parroquial de Santa Maria de Sineu, esti retablu renacentista data de 1570 y paez obra de Rafel Guitard. Otra pieza destacable, ye una talla de Sant Josep ( San José)que ye'l titular del edificiu. Esta talla data de 1630. Anque l'Oratoriu entá caltién elementos góticos orixinales, anguaño atopamos con un edificiu bien modificáu a lo llargo de la historia.
L'edificiu de la estación del tren, de principios del sieglu XX, acueye'l Centru d'Arte de Sineu, onde se celebren esposiciones de reconocíos artistes contemporáneos.
Poles antigües cais de Sineu atópense diverses cruces y dellos pozos d'orixe medieval, según antiguos molinos de vientu, que recuerden la importancia que tuvo'l cultivu de la cebera.
Feries, Fiestes y Celebraciones -Sa Fira: Sineu ye la capital de les feries de Primavera. Ye'l pueblu que convoca más visitantes pa la so feria. "Sa Fira" de Sineu ye la más antigua de Mallorca, establecer por privilexu del rei Sancho nel añu 1318; celébrase'l primer domingu de mayu de cada añu. Feria eminentemente agrícola, ramadera y artesanal, que caltuvo perbién la tradición y el sentíu del mercáu añal. Frutes, verdures, plantes, animales domésticos, ropa, sielles, escaleres, cerámica, y trinxets enllenen les cais más céntriques de la Villa. La maquinaria agrícola y la esposición de coches, xunto a les atraiciones infantil y diversos tipos de venta ambulante enllenen les cais y places más esteriores. Calcúlase que decenes de miles de visitantes pasen cada añu por Sineu el día de Feria, que ye la segunda n'importancia de la isla, tres els Dijous Bo d'Inca.
-Fiestes patronales: Sineu celebra les "Festes de la Mare de Déu d'Agost", díes alredor al 15 d'agostu con xuegos, fueos artificiales, fiestes, verbenes, etc. Son les típiques fiestes del branu mediterraneu, nes que'l pueblu esfruta de numberosos actos culturales mientres el día y un ampliu abanicu d'actividaes nocherniegues al frescu.
-Selmana Santa: Un momentu de solemnidá del añu sineuer ye'l de la Selmana Santa. Numberoses persones lleguen a la Villa pa ver les procesiones y los capirotes qu'acompañen los pasos peles cais de la Villa, cuantimás la del Vienres Santu. Les procesiones de la Selmana Santa son entamaes pola Real Prohomonia de Sineu, presidida pol rei Felipe VI, y pol Patronatu de Cofraderíes de Sineu, presidíu pola matriarca de la familia Isern-Estela -mecenes de les imáxenes de los pasos-, y coordináu por Pedro Gelabert Salvá.
-Ye Much: Ye una fiesta que se celebra'l 14 d'agostu de cada añu, axúntase tola xente nuevo del pueblu na estación del tren, sobre les 10 de la mañana. Una vegada tol mundu ta apunto entámase un camín escontra'l "Puig de Reig" onde s'invoca a Ye Much con cantaraes y bailles. Una vegada el Much foi invocáu tornar al pueblu y pásiase con él pol pueblu y pasando por tolos chigres. Dempués de dir por tolos chigres, los asistentes van comese, muyeres y homes separaos. Una vegada terminárase de comer vuelven axuntase homes y muyeres enfrente de Ca'n Castell, onde se bailla y canta hasta que les fuercies aguanten.
Otres fiestes que se celebren en Sineu son les de San Marcos (patrón del pueblu) el 25 d'abril y les de San Antonio, coles típiques fogueres nes que se garren embutíos día 17 de xineru.
Institucionalmente estos últimos años recuperóse una antigua feria pa potenciar la sobrassada, productu típicu mallorquín. La Feria de Santu Tomás-Muestra de Matanzas celébrase cada añu'l segundu domingu d'avientu.
Sector servicios
-Educación: Anguaño'l pueblu dispón d'una Escuela d'Educación Infantil, una Escuela d'Educación Primaria (" Rodamilans") y un Institutu d'Educación Secundaria y Bachilleratu. Nestos últimos años la crecedera población al por cuenta de los inmigrantes fixo proyeutar l'ampliación de toes estes infraestructures.
-Sanidá y Servicios Sociales: Pal sector de la tercer edá esiste una residencia privada, anque tolos partíos del consistoriu sineuer coinciden na necesidá de tener una residencia pública o un centru de día. L'asociación de la tercer edá de Sineu tien a la so disposición un nuevu local p'axuntase y celebrar los sos propios actos, dende'l principiu d'esta llexislatura.