Australia (oficialmente conocida como la Mancomunidá d'Australia (Commonwealth of Australia n'inglés) ye una federación de seis estados xunto con diez territorios federales. L'Australia continental conformar cinco de los seis estaos y trés de los territorios federaos (los territorios "interiores"). Tasmania ye un estáu insular a unos 200 km al sur del continente. Los siete territorios restantes son catalogaos en delles situaciones como territorios "esternos". Ensin cuntar col reclamáu Territoriu Antárticu Australianu, Australia ye'l sestu país más grande del mundu.
Tanto los estaos como los dos principales territorios internos tienen una capacidá parcial d'autogobiernu, amás de tar representaos nel parllamentu federal; el restu de territorios tán alministraos direutamente pol gobiernu federal. Dende 2015, el control federal estendióse al territoriu de la Islla Norfolk, qu'esfrutaben tamién d'autogobiernu. Trés de los territorios esternos tán habitaos; los demás tán despoblaos, ensin cuntar coles bases científiques non permanentes.
Australia xeográfica El términu Australia xeográfica (geographic Australia n'inglés) ye un conceutu utilizáu pol gobiernu australianu pa describir l'área cubierta poles estadística demográfiques tales como les cifres nacionales de población. Estes árees entienden la islla Christmas y les Islles Cocos amás de los seis estaos y los trés territorios continentales; la islla de Norfolk ye l'únicu territoriu con población permanente que nun forma parte de l'Australia xeográfica.
Territorios esternos, estaos y territorios Mapa de referencia de los estaos y territorios d'Australia
Estaos y territorios d'AustraliaNun siendo que s'apurran, les referencies y detalles sobre los datos proporcionaos na tabla pueden atopase dientro de los artículos individuales del estáu y del territoriu.BanderaNomeAbbrevISOISO 3166-2:AU (ISO 3166-2 códigos pa los estaos y territorios d'Australia)PostalTypeCapital(o asentamientu mayor)PoblaciónÁrea (km²)La bandera d'Australia ye la utilizada naquellos territorios ensin una bandera mesma Islles Ashmore y Cartier Esternu (Fondio n'alta mar) 199 Territoriu Antárticu Australianu AAT AQSo la definición en ISO 3166-1, el AAT ta cubiertu pol códigu antárticu ISO 3166-1 alpha-2 "AQ" Esternu Base Davis Nun hai población permanente, estación d'investigación con personal fluctuante. 5,896,500 Territoriu Capital Australianu ACT AU-ACT ACT Territoriu Canberra 2,358 Islla Christmas CX EsternuParte d'Australia xeográfica Flying Fish Cove 135 Islles Cocos CC Esternu West Island 14 Islles del Mar del Coral Esternu (Islla Willis) Nun hai población permanente, estación dmeteorológica xeneralmente con cuatro trabayadores. 10 Islles Heard y McDonald HIMI HM Esternu (Atles Cove) 372 Territoriu de la Badea de Jervis JBT JBT Territoriu (Jervis Bay Village) 70 Nueva Gales del Sur NSW AU-NSW NSW Estáu Sydney 800,642 Islla Norfolk NF Esternu Kingston 35 Territoriu del Norte NT AU-NT NT Territoriu Darwin 1,349,129 Queensland Qld AU-QLD QLD Estáu Brisbane 1,730,648 Australia Meridional SA AU-SA SA Estáu Adelaide 983,482 Tasmania Tas AU-TAS TAS Estáu Hobart 68,401 Victoria Vic AU-VIC VIC Estáu Melbourne 227,416 Australia Occidental WA AU-WA WA Estáu PerthL'antigua capital d'Australia Occidental foi Broome, anque nunca foi definida como tal. Perth foi definida como capital en 2016: City of Perth Act 2016 (WA) en AustLII. 2,529,875
Australia tuvo tres territorios estinguíos na so hestoria:
Ente 1926 y 1931, el Territoriu del Norte taba estremáu ente Australia Central y el Australia del Norte, con frontera nel paralelu 20 sur. Dambos territorios fueron integraos nel Territoriu del Norte a la fin del periodu. Ente 1923 y 1968, Nauru tuvo, como territoriu, so alministración australiana, hasta la so independencia como República de Nauru Ente 1949 y 1975, el Territoriu de Papúa y Nueva Guinea foi un territoriu australianu, hasta la so independencia como Papúa Nueva Guinea.
Antecedentes y descripción
Los estaos aniciáronse como colonies britániques dixebraes antes de la Federación en 1901. La colonia de Nueva Gales del Sur foi fundada en 1788 y tomó orixinalmente gran parte del continente australianu, según la Islla de Lord Howe, Nueva Zelanda, la Islla Norfolk y la Tierra de Van Diemen, amás de la zona anguaño conocida como l'estáu de Nueva Gales del Sur. Mientres el sieglu XIX, grandes árees fueron dixebraes socesivamente pa formar la colonia de Tasmania (primero establecida como una colonia separada llamada Tierra de Van Diemen en 1825), la colonia d'Australia Occidental (primero establecida en 1829, como la más pequeña colonia de Swan River), la provincia d'Australia del Sur (1836), la colonia de Nueva Zelanda (1840),A.H. McLintock (ed), An Encyclopaedia of New Zealand, 3 vols, Wellington, NZ:R.Y. Owen, Government Printer, 1966, vol 3 p. 526.' la colonia de Victoria (1851) y la colonia de Queensland (1859). Dempués de la Federación, les seis colonies de Nueva Gales del Sur, Victoria, Queensland, Australia del Sur, Australia Occidental y Tasmania convertir nos estaos fundadores de la nueva Mancomunidá d'Australia.
Los poderes llexislativos de los estaos tán protexíos pola constitución d'Australia, seición 107, y sol principiu del federalismu la llexislación de la Mancomunidá solo tien efeutu nos estaos onde lu dexa la constitución. Los territorios, otra manera, tán suxetos direutamente al gobiernu de la Mancomunidá dende la persectiva constitucional; les lleis pa los territorios vienen daes dende'l parllamentu australianu.Constitución d'Australia, seición 122
La mayoría de los territorios tán direutamente alministraos pol gobiernu de la Mancomunidá, ente que dos (el Territoriu del Norte y el Territoriu Capital Australianu) tienen dalgún nivel d'autogobiernu anque menor que los estaos. Nos territorios con autogobiernu, el parllamentu australianu caltién plenos poderes llexislativos, pudiendo anular lleis eches poles instituciones locales, echo en rares ocasiones. A los efeutos de los órganos intergubernamentales australianos (y conxuntos Australia-Nueva Zelanda), el Territoriu del Norte y el Territoriu Capital Australianu trátense como si fueren estaos.
Cada estáu tien un gobernador, nomáu pola reina, por convención col Premier del estáu. L'Alministrador del Territoriu del Norte, otra manera, ye nomáu pol Gobernador Xeneral. El Territoriu Capital Australianu nun tien gobernador nin alministrador, pero'l Gobernador Xeneral exerz dellos poderes que n'otres xurisdicciones son exercíos pol gobernador d'un estáu o l'alministrador d'un territoriu, como'l poder d'eslleir l'asamblea llexislativa.
El Territoriu de la Badea de Jervis ye l'únicu territoriu internu non autónomu. Hasta 1989, taba alministráu como si fuera parte del Territoriu Capital Australianu, anque siempres foi un territoriu separáu. So los términos del Acta d'Aceptación del Territoriu de la Badea de Jervis, les lleis del Territoriu Capital Australianu aplicar al Territoriu de la Badea de Jervis na midida na que son aplicables y siempres que nun sían incompatibles con una Ordenanza. Anque los residentes del Territoriu de la Badea de Jervis tán xeneralmente suxetos a les lleis feches pola Asamblea Llexislativa del Territoriu Capital Australianu, nun tán representaos na Asamblea. Tán representaos nel Parllamentu d'Australia como parte de la División Eleutoral Fraser del Territoriu Capital Australianu y polos dos senadores del mesmu. N'otros aspeutos, el territoriu ye alministráu direutamente pol Gobiernu Federal al traviés de la cartera de Territorios.
El territoriu esternu de la Islla Norfolk esfrutó de dalgún grau d'autogobiernu ente 1979 y 2015.
Cada estáu tien un parllamentu bicameral, sacante Queensland, qu'abolió la so cámara alta en 1922. A la cámara baxa denominar Asamblea Llexislativa, sacante n'Australia Meridional y Tasmania, onde-y la denomina Casa de l'Asamblea. Tasmania ye l'únicu estáu que tien representación proporcional pa les eleiciones a la so cámara baxa; tolos demás utilicen el votu preferencial. La cámara alta ye denomada Conseyu Llexislativu y xeneralmente escuéyese ente los distritos eleutorales multi-miembros qu'utilicen la representación proporcional. Los trés territorios autónomos, el Territoriu Capital Australianu, el Territoriu del Norte y la Islla de Norfolk, ctienen caúnu asamblees llexislatives unicamerales.
El xefe del gobiernu de cada estáu denominar Premier, y ye nomáu pol gobernador del estáu. En circunstancies normales, el gobernador va nomar como Premier a quien dirixe'l partíu o coalición qu'exerz el control de la cámara baxa (nel casu de Queensland, la única cámara) del parllamentu estatal. Sicasí, en tiempos de crisis constitucional, el gobernador puede nomar a otra persona como Premier. El xefe del gobiernu de los territorios internos autónomos llámase Ministru Principal. El Ministru Principal del Territoriu del Norte, en circunstancies normales, quienquiera que controle l'Asamblea Llexislativa, ye nomáu pol Alministrador.
Comparancia de terminoloxía Entidá Tipu d'entidá Rellación cola reina Alministrador local Xefe de gobiernu Cámara alta parllamentaria Cámara baxa parllamentaria Miembru del parllamentu Cámara alta Cámara baxa Mancomunidá d'Australia Gobiernu federal Direutu Gobernador xeneral Primer ministru Senáu Casa de Representantes Senador MP Australia Meridional Estáu federáu Direutu (establecíu pol Acta d'Australia) Gobernador Premier Conseyu llexislativu Casa de l'Asamblea MLC MHA Tasmania Parllamentu of Nueva Gales del Sur Nueva Gales del Sur Asamblea llexislativa MP Victoria MLA Australia Occidental Queensland (abolíu 1922) MP Territoriu Capital Australianu Territoriu autónomu Indireutu (al traviés del gobernador xeneral actuando como "administrator") Asamblea y Ministru Principal Ministru Principal MLA Territoriu del Norte Indireutu (al traviés del gobernador xeneral) Alministrador Islla Christmas Territoriu esternu Alcalde/Presidente comarcal Conseyu del condáu Conceyal Islla de Cocos Islla Norfolk Conseyu rexonalEnte 1979 y 2015 la islla Norfolk foi un territoriu esternu autónomu cola so propia asamblea llexislativa, hasta que foi abolida pol parllamentu australianu. Note:
Gobernadores y alministradores de los estaos y territorios
PuestuTitularDende Gobernador de Nueva Gales del Sur La so excelencia David Hurley 2 d'ochobre de 2014 Gobernador de Queensland La so excelencia Paul de Xerséi 29 de xunetu de 2014 Gobernador d'Australia Meridional La so excelencia Hieu Van -y 1 de setiembre de 2014 Gobernador de Tasmania La so excelencia Kate Warner 10 d'avientu de 2014 Gobernador de Victoria La so excelencia Linda Dessau 1 de xunetu de 2015 Gobernador d'Australia Occidental La so excelencia Kerry Sanderson 20 d'ochobre de 2014 Alministrador del Territoriu del Norte La so señoría John Hardy 10 de payares de 2014 Alministrador de la Islla Norfolk La so señoría Gary Hardgrave 1 de xunetu de 2014 Administador de les Tierres Australianes del Océanu Índicu (Islla Christmas ya islles Cocos) La so señoría Barry Haase 5 d'ochobre de 2014
Primeros ministros y ministros principales de los estaos y territorios