L'achenés (n'achenés: Bahsa Acèh) ye un idioma malayu-polinesiu faláu en Aceh, Sumatra, Indonesia y en Bota, Perak, Malasia.
Clasificación ya idiomes rellacionaos L'achenés pertenez a la caña malayu-polinesia de la familia de llingües austronesies. Los idiomes más rellacionaos al achenés son les llingües chámicas el idioma malayu, el idioma minangkabau, el idioma gayo y el de los batak.
Fonoloxía Nel achenés esisten los siguientes fonemes.
+Vocales achenesesAnterioresCentralesPosterioresoralnasaloralnasaloralnasalZarradai ĩɨ ɨ̃o ũSemicerraday ɛ̃ə ʌ̃o ɔ̃SemiabiertaɛʌɔAbiertaã
Les vocales apaecen xeneralmente en versión oral y nasal. Esisten solamente tres semivocales nasalizadas, ente qu'hai el doble de semivocales orales. nun ye una vocal central puramente falando. Ensin embargos amuésase equí d'esa forma por razones estétiques. Amás de les vocales amosaes enriba, l'achenés tien cinco diptongos orales, cada unu d'ellos col so contraparte nasal:
+Consonantes achenesesLlabialAlveolarPalatalVelarGlotalNasalmnɲŋPlosivap bt dc ɟk gʔFricativasʃhAproximantewljVibranter
ye llaminar alveodental. ye téunicamente postalveolar, pero presentar na columna de les palatales por razones estétiques.
Escritura D'antiguo l'idioma achenés se ecribía utilizando l'alfabetu árabe. Felicidad forma d'escritura ye conocida como Jawi o Jawoë en idioma malayu. Esti tipu d'escritura raramente utilizar na actualidá. Nel so llugar l'achenés utiliza l'alfabetu llatín anguaño, añadiendo dellos símbolos diacríticos. Los signos adicionales son: é, è, ë, ö y ô.
Dialeutos Hasta agora nun esiste una investigación completa alrodiu de los dialeutos del achenés. Sicasí conócense hasta diez dialeutos d'esti idioma. Los dialeutos son el pasè, peusangan, matang, pidië, buëng, banda, daya, meulabôh, seunagan y tunong.Sulaiman, B. 1981. «Kedudukan dan Fungsi Bahasa Aceh di Aceh». Jakarta: Pusat Pembinaan dan Pengembangan Bahasa
D'ente estos diez dialeutos, los qu'amuesen mayores diferencies con respectu al restu d'ellos son el buëng, la banda y el daya, especialmente esti postreru. Quiciabes si realiza una investigación más completa, estos dialeutos podríen clasificase como llingües estreme.
Referencies
Bibliografía
Enllaces esternos
Meurunoe (n'inglés, indonesiu y achenés) Tambeh (n'indonesiu) Ethnologue.com report for Acehnese (n'inglés) Testu d'exemplu en Unicode (n'inglés)
Categoría:Llingües malayo-sumbawanes Categoría:Llingües d'Indonesia Categoría:Llingües de Malasia