El discu Blu-ray, conocíu como Blu-ray o a cencielles BD (n'inglés: Blu-ray Disc), ye un formatu de discu ópticu de nueva xeneración, desenvueltu pola Blu-ray Disc Association (BDA), emplegáu pa videu d'alta definición (HD), 3D y UltraHD y con mayor capacidá d'almacenamientu de datos d'alta densidá que la del DVD.
Visión xeneral miniaturadeimagen
El discu Blu-ray tien 12 cm de diámetru, igual que'l CD y el DVD. Guardaba 25 GB por capa, polo que Sony y Panasonic desenvolvieron un nuevu índiz d'evaluación (i-MLSE) que dexaría ampliar un 33 % la cantidá de datos almacenaos, dende 25 a 33,4 GB por capa.
Funcionamientu El discu Blu-ray fai usu d'un rayu láser de color azul con una llonxitú d'onda de 405 nanómetros, a diferencia del láser colorao utilizáu en llectores de DVD, que tien una llonxitú d'onda de 650 nanómetros. Esto, xunto con otres meyores teunolóxiques, dexa almacenar sustancialmente más información que'l DVD nun discu de les mesmes dimensiones y aspeutu esternu. Blu-ray llogra'l so nome del color azul del rayo láser (blue ray significa 'rayu azul'). La lletra y de la pallabra orixinal blue foi esaniciada por cuenta de que, en dellos países, nun puede rexistrase pa un nome comercial una pallabra común.<ref name="speedplus" />
Historia El DVD ufiertó nel so momentu una alta calidá, yá que yera capaz de dar una resolución de 720×480 (NTSC) o 720×576 (PAL), lo que ye llargamente superáu pola capacidá d'alta definición ufiertada pol Blu-ray, que ye de 1920×1080 (1080p). Esti postreru ye'l formatu utilizáu polos estudios, p'archivar les sos producciones, qu'enantes se convertía al formatu que quixera esportase. Esto yá nun va ser necesariu, colo que la industria del cine dixital nun va tener qu'invertir esfuerciu y tiempu nel cambéu de resolución de películes, lo que va abaratar en menor midida y amenorgamientu de costos.
BDA
Foi desenvueltu en xunto por un grupu de compañíes teunolóxiques llamáu Blu-Ray Disc Association (BDA), lideráu por Sony y Philips, y formáu por:
Estudios n'esclusiva Sony Pictures Entertainment (Columbia Pictures y TriStar Pictures, ente otros). Buena Vista (Walt Disney Pictures, Marvel Entertainment, Touchstone Pictures, Yasser Entertainment, Hollywood Pictures y Miramax, ente otros). 20th Century Fox (inclúi'l catálogu de Metro-Goldwyn-Mayer y United Artists). Lionsgate Films. Warner Bros. Pictures. New Line Cinema.
Estudios collaboradores StudioCanal. Paramount Pictures. Filmax. Mar Studio.
Competidores HD-DVD
El so competidor más encarnizado na llucha p'asoceder al DVD foi'l HD-DVD; pero, en febreru de 2008, dempués de perder notables sofitos, Toshiba decidió abandonar la fabricación de reproductores y les llinies d'investigación sobre esti formatu.
HD-VMD
El HD-VMD tamién tien de ser nomáu, yá que tamién ta enfocáu a ufiertar alta definición. La so principal desventaxa ye que nun cunta col sofitu de les grandes compañíes y ye desconocíu per gran parte del públicu. Por eso'l so principal apueste ye ufiertar lo mesmo que les otres teunoloxíes a un preciu más accesible; por ello parte de la teunoloxía del DVD (láser coloráu). Nun futuru, cuando la teunoloxía sobre'l láser azul seya fiable y barata, tienen previstu afaese a ella.
Socesor HVD
Magar otros apunten que'l socesor del Blu-ray nun va ser un discu ópticu sinón la tarxeta de memoria, ta trabayándose nel HVD, o discu holográficu versátil, con 6 TB de capacidá. La llende de capacidá nes tarxetes de formatu SD/MMC ta yá en 256 GB, y cuenta cola ventaya de ser regrabables siquier mientres cinco años.
Archival Disc Pa 2016, ta previstu un nuevu formatu de discu d'almacenamientu (Archival Disc), preparáu pa películes en resolución 4K. Envalórase que va almacenar 300GB, 500GB o 1TB GB, frente a los 50 GB d'un Blu-ray estándar o los 100 d'unu estendíu. Sony y Panasonic van encargar de dar a lluz al socesor del Blu-ray”.
Visión detallada Capacidá d'almacenaxe y velocidá Una capa de discu Blu-ray puede contener alredor de 20 GB o cerca de 6 hores de videu d'alta definición más audiu; tamién ta nel mercáu'l discu de doble capa, que puede contener aproximadamente 50 GB. La velocidá de tresferencia de datos ye de 36 Mbit/s (54 Mbit/s pa BD-ROM), pero yá tán en desarrollo prototipos con velocidá de tresferencia 2x (el doble, 72 Mbit/s). Yá ta disponible'l BD-RE estándar, según los formatos BD-R (grabable) y el BD-ROM, como parte de la versión 2.0.
Velocidá de la unidáVelocidá de trasferenciaTiempu teóricu d'escritura (minutos)Mbit/sMB/sUna capa Doble capa1×36 4,5 901802×72 9 45 904×144 18 22,5 456×216 27 15 308× 288 36 11,25 22,512×432 54 7,5 15
El 19 de mayu de 2005, TDK anunció un prototipu de discu Blu-ray de cuatro capes de 100 GB. El 3 d'ochobre de 2007 Hitachi anunció que desenvolviera un prototipu de BD-ROM de 100 GB que, a diferencia de la versión de TDK y Panasonic, yera compatible colos llectores disponibles nel mercáu y solo riquía una actualización de firmware. Hitachi tamién comentó que ta desenvolviendo una versión de 200 GB de capacidá. La recién meyora de Pioneer dexó-y desenvolver un discu Blu-ray de 20 capes con una capacidá total de 500 GB, anque nun sería compatible coles unidaes llectores yá disponibles nel mercáu, como fadría Hitachi.
Teunoloxía El tamañu mínimu del puntu nel qu'un láser puede ser enfocáu ta llindáu pola difracción, y depende de la llonxitú d'onda del fexe de lluz y de l'apertura numbérica de la lente utilizada pa enfocalo. Nel casu del láser azul-violeta utilizáu nos discos Blu-ray, la llonxitú d'onda ye menor con al respeutive de teunoloxíes anteriores, aumentando polo tanto l'apertura numbérica (0,85, comparáu con 0,6 para DVD). Con ello, y gracies a un sistema de lentes duales y a una cubierta proteutora más delgada, el rayu láser puede enfocar de forma muncho más precisa na superficie del discu. Dichu d'otra forma, los puntos d'información legibles nel discu son muncho más pequeños y, poro, el mesmu espaciu puede contener muncha más información. A lo último, amás de les meyores na teunoloxía óptica, estos discos incorporen un sistema ameyoráu de codificación de datos que dexa empaquetar entá más información.
El DVD tenía dos problemes que s'intentaron resolver cola teunoloxía Blu-Ray, polo cual la estructura ye distinta. De primeres, pa la llectura nel DVD el láser tien de travesar la capa de policarbonato de 0,6 mm na que'l láser puédese difractar en dos faes de lluz. Si esta difracción ye alta, por casu si tuviera rayáu, torga la llectura del discu. Pero dichu discu, al tener una capa de solu 0,1 mm evita esti problema, yá que tien menos percorríu hasta la capa de datos; amás, esta capa ye resistente a rayaduras. De segundes, si'l discu tuviera inclináu, nel casu del DVD, por igual motivu que l'anterior problema, la distorsión del rayo láser fadría que lleera nuna posición equivocada, dando llugar a errores. Gracies a la cercanía de la lente y la rápida converxencia del láser la distorsión ye inferior, pudiéndose evitar posibles errores de llectura.
Otra carauterística importante de los discos Blu-ray ye la so resistencia a les rayaduras y la suciedá. La delgada separación ente la capa de llectura y la superficie del discu faía estos discos más propensos a les rayaduras y suciedá qu'un DVD normal. Ye por ello que se pensó primero en comercializalos nuna especie de carcasa o Caddy. La idea foi refugada gracies a la ellaboración per parte de TDK d'un sustratu proteutor llamáu Durabis, que non solo compensa la fraxilidá, sinón que-y da una proteición extra contra les rayaduras a dichu discu. Esisten tamién disco DVD con esta proteición, pero nun ye tan necesaria debíu a la mayor espesura de la capa que dixebra los datos de la superficie del discu, 0,6 mm.
Blu-ray 3D
thumb|upright=0.5|El logo de Blu-ray 3D
La Blu-ray Disc Association (BDA) xuntó un equipu d'executivos de la industria cinematográfica, de la industria de productos electrónicos de consumu y del sector de la TI p'ayudar a definir estándares pa tener les películes en 3D y la televisión en 3D nel formatu Blu-ray. El 17 d'avientu de 2009, la BDA anunció oficialmente la creación del estándar 3D pa discos Bluray, dexando la compatibilidá retroactiva colos reproductores de discos 2D anteriores. La BDA dixo, "The Blu-ray 3D specification calls for encoding 3D videu using the "Stereo High as is in Multiview Videu Coding (MVC)" (les especificaciones de Bluray 3D riquen codificar el videu 3D usando 'Stereo High como ta definíu en Multiview Videu Coding (MVC) ), una estensión del estándar ITU-T H.264 Advanced Videu Coding (AVC) codec que taba implementáu solo nos reproductores de videu bluray 2D más avanzaos. L'estándar de videu MPEG4-MVC estrúi dambes canales d'imaxe con apenes un 50% d'aumentu de tamañu de la grabación comparáu contra la canal de 2D, y puede apurrir una resolución completu de 1080p." Lo anterior significa que'l fluxu MVC (3D) ye compatible col fluxu H.264/AVC (de 2D), dexando a ciertos dispositivos de reproducción de 2D decodificar imáxenes de 3D inorando la información adicional de la segunda canal.
Sony amestó compatibilidá con Blu-ray 3D a la so consola de xuegos PlayStation 3 con una actualización de software el 21 de Setiembre de 2010. La consola yera con anterioridá compatible con xuegos en 3D gracies a una actualización del 21 d'abril de 2010. Dende la versión 3.70 del 9 d'agostu de 2011, la PlayStation 3 puede tocar DTS-HD Master Audiu y audiu d'alta resolución DTS-HD coles mesmes qu'una película de 3D Blu-ray. El :en:Dolby TrueHD úsase solo nuna minoría de los títulos de Blu-ray 3D, y nel fluxu bitstreaming implementáu solamente na PlayStation 3 slim (los PS3 orixinales decodifican internamente y unvien audiu LPCM). Blu-ray Ultra HD Blu-ray Ultra HD ye un mediu dixital ópticu para almacenamientu de datos nun formatu que sustitúi al formatu Blu-ray actual. Los discos blu-ray Ultra HD son incompatibles colos reproductores actuales de Blu-ray. Ultra HD Blu-ray dexa resoluciones de videu 4K UHD (3840 × 2160) a velocidaes d'hasta 60 cuadros per segundu, codificados con H.265. Los discos soporten HDR d'hasta 10 bits por canal de color (10-bits) y polo tanto una mayor gama de color que'l soportáu con 8 bits por canal de los Blu-ray convencionales (:en:Rec. 2020).
Códigos de rexón 200px|thumb|left thumb|Rexones pal estándar del Blu-ray. Cada discu de Blu-ray contién unu o más códigos de rexón, que denotan el llugar o les árees del mundu a la que cada distribución ta dirixida. N'ocasiones, los códigos de rexón son llamaos zones. Les especificaciones de cada equipu reproductor indiquen qué zona pueden reproducir.
En teoría, esto dexa que los estudios cinematográficos controlen dellos aspeutos del llanzamientu, que inclúin el conteníu, la fecha y el preciu, basaos na alquisición por rexones. Na práutica, dellos reproductores dexen reproducir cualquier discu, o pueden ser modificaos pa dichu propósitu. Distintu del cifráu de datos, los códigos de rexón dexen el bloquéu rexonal, que foi aniciáu na industria de los videoxuegos. Códigu de Rexón Área A/1 América (sacante territorios especiales de la Xunión Europea), Asia Oriental (sacante China continental y Mongolia), Sureste Asiáticu y territorios ensin incorporar de los Estaos Xuníos. B/2 África, Europa (con esceición de Rusia), Oriente Mediu, Groenlandia, Oceanía (sacante territorios ensin incorporar de los Estaos Xuníos) y territorios especiales de la Xunión Europea. C/3 Asia Central y del Sur, China continental, Mongolia y Rusia.