Alejandro VI foi'l papa nᵘ 214 de la Ilesia católica ente 1492 y 1503. El so nome de nacencia, en valencianu, yera Roderic de Borja (Rodrigo de Borja en castellán o Borgia n'italianu). Fíu de Jofré de Borja y Escrivà y d'Isabel de Borja, hermana d'Alfonso de Borja, obispu de Valencia y futuru papa Calixto III.
Rodrigo Borja algamó'l poder gracies al nepotismu y caltener por él, consiguiendo'l so ascensu dientro de la xerarquía de la Ilesia católica gracies a la so rellación col papa Calixto III, de quien yera sobrín. Esta rellación familiar facilitó-y l'accesu a Cardenal diáconu y el desempeñu de numberosos cargos de gran importancia dientro y fuera de la Curia Romana, que-y dexaron faer se coles influyencies polítiques y el prestíu que, finalmente, lleváron-y al solio pontificiu en 1492.
Una vegada escoyíu papa como Alejandro VI, desencadenó y arreyóse en decenes de situaciones polítiques, envolubráu n'intrigues y nes tormentoses y traicioneres rellaciones ente los poderes internacionales. Buscó al traviés d'aliances polítiques y combalechadures faer que la so familia consolidárase dientro de la nobleza italiana y amontar en toa posible ocasión el so poderíu, xera qu'entamó en xunto colos sos fíos, Juan, César, Lucrecia y Jofre, que sirvieron como preseos de los sos maquinaciones polítiques.
Al traviés de la Guerra italiana de 1494-1498 y la Guerra de Nápoles (1501-1504) se les ingenió pa non solo asegurar el so poderíu, sinón p'amontalo, valiéndose de les rivalidaes ente les potencies de la dómina y les tensiones polítiques ente les families de l'aristocracia europea, consiguiendo mientres los 11 años que duró'l so papáu impulsar hasta'l visu del poder na península itálica.
Trágicamente, les mesmes intrigues y poderes que lu sirvieron pa llevar a la Casa de Borgia al visu, aseguraron la so destrucción, pos tol poder que los Borgia llograren, inclusive l'ésitu militar de César Borgia, xiraba alredor de los Estaos Pontificios y per ende dependía de la permanencia d'Alejandro VI nel poder, polo cual la vasta rede de condaos, principaos y territorios que los Borgia punxeren a los sos pies, venció ipso facto cola so muerte, sellando'l destín de César Borgia, quien morrería cuatro años dempués en 1507, y soterrando la era de los Borgia y la so dinastía.
Biografía
Orixe familiar Fíu de Jofré de Borja y Escrivà, descendiente d'una familia de la pequeña y mediana nobleza de Xàtiva, orixinaria probablemente de la ciudá fortificada de Borja n'Aragón, atendiendo a los costume de munchos de los conquistadores de tomar l'apellíu del llugar de nacencia, y d'Isabel de Borja, el so pariente, descendiente de la mesma de Francesca de Fenollet, que venía de una de les más antigües families de la nobleza catalana, el so tíu maternu, Alfonso de Borja, catedráticu na Universidá de Lleida n'estudiando cánones, yera yá, nel momentu de nacer Rodrigo, obispo de Valencia, cardenal en 1444 y papa Calixto III en 1455.
Llamáu pol so tíu a Italia, estudió derechu canónicu na Universidá de Boloña onde se doctoró n'agostu de 1456. Yá en febreru d'esi mesmu añu fuera creáu cardenal diáconu de San Nicolás in carcere pol papa Calixto III, el so tíu, y notariu apostólicu; depués gobernador de la Marca de Ancona, comisariu de les tropes pontificies n'avientu de 1457 y vicecanciller de la Ilesia Romana, cargu que caltuvo hasta la so elevación al pontificáu. Paralelamente, en 1457 recibió l'obispáu de Girona que dexó un añu más tarde cuando llogró l'obispáu de Valencia nel que permaneció hasta 1492.
Primeros años y carrera eclesiástica El mozu Rodrigo recibió toles ventayes típiques d'una familia de l'alta nobleza, empecipiando los sos estudios en Valencia y rematándolos na Universidá de Boloña, tres que decidiera siguir al so tíu a Roma, onde empezaría la so brillosa carrera eclesiástica.
A pesar de que'l pontificáu de Calixto III duró solu trés años, esti tiempu foi más qu'abondu por que'l mozu Rodrigo fuera ordenáu y consagráu cardenal diáconu de San Nicola in Carcere en 1456 y depués llograra'l títulu de cardenal diáconu de Santa María en Vía Llata en 1458. Ye nomáu vicecanciller de Roma en 1457 y depués ye designáu obispu de Valencia en 1458. Recibió la diócesis d'Albano en 1468.
Cuando fina Calixto III, el cardenal Rodrigo Borgia, como yera conocíu, algamara rápido una serie d'importantes méritos y disponía del prestíu y la influyencia necesaria dientro de la institución eclesiástica p'asegurar la so prevalencia dientro de les altes esferes del poder na Curia romana.
Los cuatro papaos Magar fuera'l so tíu Calixto III l'artífiz del ascensu de Rodrigo Borgia, yá pal momentu de la so muerte, esti postreru non solo caltendríase dientro de la institución eclesiástica, sinón que siguiría atropando más cargos y méritos, calteniendo'l puestu de vicecanciller de la Ilesia Romana que'l so tíu otorgára-y en 1458, mientres los pontificaos de los cuatro papes que-y asocederíen primero que'l mesmu Rodrigo convertir en Sumu Pontífiz. Amás atropó numberosos cargos y títulos, consolidándose como daquién de considerable poder ya influyencia ente la xerarquía eclesiástica.
Habilidosu y eficiente alministrador, Borgia va conducir con aciertu los asuntos de la cancillería romana mientres los trenta y cinco años qu'exerció'l cargu de vicecanciller de la Ilesia. Ello ye que la so llonxeva permanencia nel puestu débese precisamente a la so estraordinaria ya innegable capacidá pa exercelo, siendo esto daqué reconocíu hasta pol mesmu Giuliano Della Rovere, quien fuera acérrimo rival de Borgia.
La so temprana carrera, xunto cola progresiva acumuladura d'influyencies y puestos, dexaríen-y disponer de la posición y les ferramientes p'asegurase una sólida posición dientro del cleru. Ello ye que más qu'eso, yá pal momentu un inda nuevu Rodrigo Borgia, con namái 27 años, tenía claro que'l so oxetivu yera sentase nel tronu de San Pedro» y llaboriaría d'equí p'arriba coles mires de llograr dicha meta.
Pío II Pal añu de 1458, convocar a cónclave, al finar el papa Calixto III. Rodrigo Borgia tien una importante participación na eleición del cardenal Eneas Silvio Piccolomini, quien asume'l papáu col nome de Pío II.
El fallecimientu del so tíu nun representó torga dalguna pa la carrera de Borgia, quien col ascensu de Pío II non solo caltuvo'l so puestu como vicecanciller de Roma, sinón qu'en 1463 algamaría los máximu rangu cardenaliciu, cuando dichu papa alzar a la posición de cardenal protodiácono.
Paulo II Nel añu de 1464, el papa Pío II fina y el cónclave ye convocáu. Nuevamente participa nel so papel de cardenal de la Ilesia católica, resultando escoyíu'l cardenal presbíteru de San Marcos, Pietro Barbu, quien asume la suma invistidura sol nome de Paulo II.
Mientres el so papáu, Borgia va consiguir ser nomáu obispu d'Urgel y copríncipe d'Andorra, dambes en 1466. Escontra finales del so pontificáu tuvo de vencer el so puestu como cardenal protodiácono y los dos diaconías que venía exerciendo dende'l papáu del so tíu Calixto III, Santa María en Vía Llata y San Nicola en Carcere, pero ensin perder la dignidá cardenalicia.
Sixto IV Paulo II fina en 1471, convocándose a cónclave. Una vegada más Borgia participa nel mesmu y resulta escoyíu Francesco della Rovere, quien asume l'Obispáu de Roma col nome de Sixto IV.
Mientres esti pontificáu, Borgia va ser nomáu cardenal-obispu d'Albano y Porto-Santa Rufinaen 1471 y 1476, respeutivamente, pa depués en 1484 algamar el títulu de decanu del Colexu Cardenaliciu.
Inocencio VIII La muerte de Sixto IV, traxo de resultes un nuevu cónclave, nel cual saldría eleutu Inocencio VIII, mientres que'l so pontificáu, Rodrigo Borgia caltendría los decanatu del Colexu Cardenaliciu, amás de ser designáu obispu de Mallorca y el so obispáu de Valencia, que venía exerciendo dende'l papáu de Calixto III, ye alzáu a la dignidá d'archidiócesis, siendo nomáu arzobispo de Valencia.
Eleición
La muerte de Inocencio VIII el 25 de xunetu de 1492, dexó vacante'l tronu de San Pedro y ente los ventitrés cardenales que constituyíen el Colexu cardenaliciu, namái unos pocos yeren los que podíen considerase merecedores d'esi privilexu: el milanés Ascanio Sforza, el xenovés Lorenzo Cibo, sobrín del difuntu, el napolitanu Giuliano della Rovere, y el Reinu de Valencia valencianu Rodrigo Borgia, yeren ensin dulda los cuatro más sólidos candidatos a ser el nuevu papa, anque, al nun ser italianu, les posibilidaes de Rodrigo Borgia yeren escases. Pa llograr el pontificáu, dalgunu de los candidatos tenía de llograr el votu de dos tercios del colexu de cardenales, esto ye, que siendo estos ventitrés, el nuevu papa tenía de cuntar con siquier dieciséis votos cardenalicios al so favor, pa ser reconocíu como tal.
De tolos aspirantes, Rodrigo Borgia resulta ganador del pontificáu, per un escasu marxe na riquida mayoría de dos tercios, aseguráu pol so propiu votu, siendo proclamáu papa na mañana del 11 d'agostu de 1492, sol nome d'Alejandro VI, metanes rumores y acusaciones de simonía y sobornos pa llograr la corona papal.
Anque infundaes, tales acusaciones nun resultaríen improbables,(Raynaldus, Ann. eccl. ad an. 1492, n. 26) pero sí escarecen d'evidencia de pesu pa responder# por, pos nunca hubo pruebes al respeutu. Sicasí numberosos autores espresaron cuan probable resultaría que, n'efeutu, dellos cardenales fueren sobornaos o recibieren pagos polos sos votos, señalando de cutio como principal motivu qu'ocho cardenales poderosos, a saber: Della Rovere, Piccolomini, Medici, Carafa, da Costa, Basso, Zeno y Cibo, caltendríense firmes hasta'l final en contra de Borgia, polo cual el postreru escarecería del sofitu necesariu. Sicasí, si analiza la situación con cuidu puede acolumbrase que de ser asina, entós Rodrigo Borgia, anque sobornara a tolos restantes cardenales, igualmente nun pudiera ganar, pos namái dispondría de quince voto al so favor, unu menos de los necesarios pa ganar.
Más plausible ye que na so eleición fuera decisivu'l sofitu del influyente cardenal Ascanio Sforza, quien yera unu de los candidatos pal solio pontificiu, pero que nun gociaba del sofitu mayoritariu del Colexu cardenaliciu, polo cual, Sforza interesaríase en consiguir el segundu puestu más importante dientro de la xerarquía eclesiástica, el mesmu yá que hasta entós Borgia tuviera exerciendo dende diba décades, la vicecancillería de Roma. D'esta manera, Ascanio Sforza daría los so sofitu a Rodrigo Borgia y, asina, unu de los cuatro candidatos salía del grupu d'aspirantes, tresfiriéndo-y a Borgia los votos de los sos aliaos, que fueron los necesarios pa la so eleición. Amás, de depender del aspeutu monetariu, el gran rival de Rodrigo, della Rovere, que provenía d'una familia de más poder y riqueza que la de Borgia, habría fácilmente aseguráu'l solio pontificiu percima de cualesquier posible preciu que Borgia pudiera pagar.
Papáu, l'ascensu de los Borgia 250px|thumb|Escudu d'Alejandro VI La lleenda Negra de los Borgia» asegura que l'ascensu al tronu papal de Rodrigo Borgia desencadenó disgustu xeneral na población, daqué que foi respondíu por por dellos autores;. Sicasí, tal afirmación ye infundada, tomando en cuenta que Roma yera una ciudá abierta a ser conquistada mientres nun hubiera un papa designáu, y amás, inda cuando Rodrigo Borgia fuera ambiciosu, tamién yera trabayador y los sos llabores como vicecanciller de Roma, ganáren-y el sofitu y una vasta popularidá ente los romanos. Per otru llau, pa dellos miembros y families de los círculos de poder n'Italia, l'ascensu d'un papa español xeneró ciertu desdeñu y punxo a la familia Borgia en mirar de munchos enemigos poderosos.