thumb|290px|Duelu por honor ente Alexander Hamilton y Aaron Burr (1804) thumb|310px|right|Mosaicu nel zaguán del Panteón d'Homes Pernomaos de Madrid (España), que resalta'l honor como virtú ejemplificada nes vides de les persones allá soterraes. El honor ye un conceutu con diverses valencies, según tómese nuna acepción suxetiva (lo qu'unu siente como'l so propiu honor) o na so acepción social, como elementu qu'entra en xuegu nes rellaciones sociales en munches civilizaciones.
Implica l'aceptación personal y la construcción nel imaxinariu social, ya inclusive na superestructura xurídica, d'una cualidá moral venceyada al deber, a la virtú, al méritu, al heroísmu; que tesciende al ámbitu familiar, de la descendencia (la sangre y la casta) y de la conducta sexual; que se reflexa na opinión, la fama o la gloria y en distintes ceremonies de reconocencia pública; y que produz pagos materiales o dignidaes, como cargos, emplegos, rentes, patrimonios, heriedos, etc. Específicamente cumplió esa función mientres un gran periodu de la historia de la civilización occidental, con conceutos precedentes na Antigüedá clásica grecorromana y nos pueblos xermánicos, llegando a una alta codificación dende la conformanza del feudalismu d'Europa Occidental na Edá Media. Siguió operante nes sociedaes d'Antiguu Réxime (la Edá Moderna en Francia, España, etc.) mientres la nobleza siguió siendo clase dominante na sociedá estamental. El conceutu pervivió en formaciones sociales histórequiers que se converten en sociedad de clase o burgueses (Inglaterra) mientres la Edá Contemporánea; pero la so función ye yá otra, esaxerando los sos estremos más románticos (por casu, el duelu, que tien la so edá d'oru nel sieglu XIX).
Yá nel periodu históricu del Antiguu Réxime, l'honor reparáu hasta l'estremu llevaba hasta'l ridículu (como ejemplifica Cervantes en Don Quixote), mientres otros tomar dafechu en serio anque punxeren en cuestión les sos llendes, esponiendo a crítica'l conceutu socialmente aceptáu que les elites intelectuales ven como una rémora a refugar (drames d'honor de Pedro Calderón de la BarcaBien numberosos, como exemplu de bien distintos tratamientos: L'alcalde de Zalamea, A secretu agraviu, secreta vengación... en realidá sirvir de les convenciones de la honra pa criticar los sos escesos, como asocede en El médicu de la so honra o El pintor de la so deshonra, onde'l siguir hasta les sos últimes consecuencies estos presupuestos dexen al home vengador como un violentu sanguinario, colo que s'amuesa l'ablayamientu d'una sociedá que se rixera por conceutos tan aneyos. y Guillén de Castro).Por quien la honra y el códigu del honor son vistes como torga social, convencional, a la realización de los deseos llexitimaos pola llei natural. En El perfectu caballeru La reina ama a Ludovico (hermanu de Diana) y ye correspondida, pero esta, consciente del so deber conxugal y obligada pol so sentíu de la honra, aguantar a dexase llevar pol amor. Equí ta l'inquiz de la mayoría de los conflictos d'honra. Si la reina nun se viera forzada pola so deber y la honra (la opinión, como se dicía na dómina), podría dar vía llibre a los sos deseos. Un exemplu d'oposición ente La realidá y el deséu (Luis Cernuda). Lo mesmo asocede en Les mocedaes del Cid la postura crítica más tradicional sostién que «el nucleu estructurador ye la pasión amorosa ente Rodrigo y Jimena y el conflictu col honor que torga qu'esti amor realícese.»
Na actualidá, el derechu al honor, acomuñáu a otros derechos, como los relativos a la mesma imaxe y a la intimidá personal y familiar (incluyendo'l derechu a la proteición de datos), y sobre manera al conceutu de dignidá humana, ye oxetu de proteición xurídica tantu nes distintes llexislaciones nacionales como na Declaración Universal de los Derechos Humanos.
Códigu d'Honor y Tribunales d'Honor Suelse entender l'honor como un conxuntu d'obligaciones, que si non se cumplen faen perdelo: ye lo conocío como Códigu d'Honor o sistema d'honor; una serie de regles o principios que gobiernen una comunidá basaes n'ideales que definen lo que constitúi un comportamientu honorable frente a esa comunidá. La violación d'un Códigu d'Honor puede ser oxetu de sanciones, o inclusive d'espulsión de la comunidá o la institución afeutada (principalmente nes militares y educatives). La Constitución española de 1978 prohibió los Tribunales d'Honor nel so Artículu 26.
Anque tal redaición dexaba a salvo los tribunales militares d'honor (creaos por Real Decretu de 3 de xineru de 1867, y que s'estendieron a l'Alministración cola Llei de funcionarios civiles de 1918 y darréu a los colexos profesionales), inclusive esos primeres fueron suprimíos darréu pola Llei Orgánica 2/1989, de 3 d'abril.Sinopsis del artículu 26 en narros.congresu.es
Honor y civilización La Edá Antigua disponía de conceutos similares, como la vírtus (virtú, lliteralmente "homía" o "hombredad", de vir, "varón" en llatín) romana, pero'l conceutu medieval inclúi apurras xermánicos, o siquier provenientes de los costumes del norte d'Europa (n'España, l'imaxinariu conceutu de venir de godos).
Otres civilizaciones presenten conceutos similares al honor bien ellaboraos, notablemente'l casu de Xapón, que la so semeyanza al Feudalismu o la Monarquía Absoluta señalóse pola historiografía (Perry Anderson,L'estáu absolutu Kohachiro Takahasien Rodney Hilton (ed.) La ransición del feudalismu al capitalismu).
Honor, honra y honradez Anque puramente son conceutos distintos,Definiciones del DRAE para honra y honor ye bien común confundir honor con honra o con honradez, pos el so finxamientu ye difícil. L'honor confundir col conceutu medieval castellán d'atueldu, decoro, decencia o dignidá humana. La honra, tal como s'entiende nel teatru clásicu español (frente al honor, que ye la dignidá de puertes adientro), ye la dignidá de puertes fuera y equivalente a la reputación, el prestíu, la llealtá, la opinión, la gloria o la fama: esto ye, la sanción y conocencia social del orixe familiar esclariáu, que se remonta al méritu d'un antepasáu que, fundamentalmente por servicios militares, conquistó la nobleza (como virtú o honor). Baxar d'él confier l'heriedu de la nobleza, n'España la fidalguía (ser fidalgu o fíu de daqué). Deriváu del conceutu vien la necesidá de fidelidá conxugal y castidá nes muyeres de la familia, garantía de que los homes herieden con el sangre la nobleza orixinal.
El conceutu de honradez sería más propiu d'una concepción burguesa del mundu (la fiabilidá pa los negocios).
Nel derechu l'honor, la honra y la reputación tán desaxeradamente amestaes, anque esta postrera acomúñase más al conceutu d'imaxe.
Son atropellos a dereches a la honra, que ye un derechu humanu, y la reputación, que tamién ye un derechu humanu, los comportamientos empobinaos a suburdiar a les persones, los qu'entienden la imputación de delitos y d'inmoralidaes, les espresiones de vituperio y los actos de públicu faigo de menos.
Derechu humanu La honra y la reputación son derechos humanos establecíos nel Artículu 12 de la Declaración Universal de los Derechos Humanos.
La Convención Americana sobre Derechos Humanos, o Pactu de San José de Costa Rica, menta a la honra como derechu humanu nel so Artículu 11.
L'Artículu 14 d'esta Convención consagra'l "Derechu de rectificación o respuesta".
La Constitución española de 1978 protexer nel so artículu 18:
El derechu humanu del honor o honra tien el so fundamentu, ente otres fontes, en "el respetu a la persona humana", nel "principiu de dignidá de la persona humana", en "el principiu de inviolabilidad de la persona humana" y na sentencia del filósofu Immanuel Kant de que: "Los seres humanos constitúin fines en sí mesmos y nun pueden ser utilizaos solamente como medios d'otres persones". Esta máxima del filósofu Kant ye precisada pol principiu de que "nun s'usa a un ser humanu como mediu en provechu d'otres persones, nin tampoco s'interfier en forma illexítima colos proyeutos que tenga pa la so vida, si ye qu'un gravame, imposición o restricción a que se suxetar tien sustentu nel so consentimientu". Sicasí, los Derechos Humanos tienen la carauterística de ser irrenunciables, esto ye, naide podría arrenunciar al derechu humanu de la so honra.
Per otra parte, la dignidá ye una cualidá que-y pertenez a tou ser humanu pol fechu de ser tal. Constitúi un atributu de la personalidá de toa persona humana. Asina, nel so Artículu 1, la "Declaración Universal de los Derechos Humanos" establez que nun esisten persones que sían indignes o infames diciendo:
La dignidá humana
Reconocida n'innumberables documentos como la Declaración de los Derechos Humanos nel so artículu primeru y la constitución italiana de 1947 na so art. 3, la dignidá ye'l fundamentu o puntu de referencia de los derechos fundamentales y, ente ellos, y especialmente, del derechu al honor, a la intimidá y a la mesma imaxe.
Definir la dignidá nun ye n'absolutu una tema senciella y “hasta tal puntu paez esistir dificultá pa definir qué hai d'entendese por dignidá, que Kriele, citáu por Vidal, señaló que'l conceutu de dignidá trai un interesáu tonu de solemnidá, una fonda dimensión que dacuando permanez oculta.”
Sicasí, si la dignidá ye'l rangu de la persona como tal, entós tolos seres humanos son iguales en dignidá. Esta concepción foi criticada y ye por ello, precisamente, polo que prefier definise la dignidá humana como la suma de calteres o cualidaes que configuren ante nós la esistencia d'un determináu ser y non otru, como un conxuntu de traces que sumaos unos a otros confirmaríen la pertenencia d'un ser dau a la especie humana.
Postures xurídiques en redol al honor
Concepciones y postures doctrinales La dignidá humana atopar nel fundamentu del derechu al honor, la que xustifica'l deber de respetu a los demás homes.Vidal. Asina'l derechu al honor sería una derivación o emanación de la dignidá humana, entendíu como derechu a ser respetáu polos demás. Sicasí, el derechu al honor ye autónomu ya independiente del derechu a la intimidá y a la mesma imaxe, anque munches vegaes otorgar el mesmu tratamientu xurídicu.
Tocantes a les concepciones normativistas del honor, señaláronse trés distintos postures:Álvarez García preséntase contrariu a elles. Sigue la so esposición d'elles y los sos argumentos en contra. La primera d'elles basada na direición social, según la cual l'honor referir al xuiciu de valor que la sociedá tien d'un individuu. Na so opinión de los sos detractores, trai a introducir de nuevu aspeutos fácticos nel conceutu d'honor y supondría estremar el conceutu d'honor en tantes parceles como espacios nos que se mueve l'individuu. La segunda concepción basada na autonomía del individuu, según la cual l'honor vendría coincidir con una reconocencia que se vería afeutáu polos ataques contra'l suxetu. Esto supón una escesiva individualización, incompatible col principiu de seguridá xurídica, y la perda de los calteres xenerales necesarios por que un bien seya protexíu pol derechu públicu. Otra parte de que l'honor tien una función personal y una función social.La teoría de Jakobs. Los sos detractores refugar porque en primer llugar esta teoría obliga a integrar la verdá como elementu de la inxuria y, amás, fai posible qu'haya persones ensin honor anque con capacidá de consiguilo, de forma que una persona ensin honor puede ser injuriada, porque puede llegar a tener honor.