200px|thumb|Parafusa sensitiva de columna. El táladru o la parafusa ye una máquina o ferramienta cola que se mecaniza la mayoría de los furacos que se faen a les pieces nos talleres mecánicos. Destaquen estes máquines pola cencellez del so manexu. Tienen dos movimientos: El de rotación de la Broca que-y imprime'l motor llétricu de la máquina al traviés d'una tresmisión por polees y engranaxes, y el de meyora de penetración de la broca, que puede realizase de forma manual sensitiva o de forma automática, si incorpora tresmisión pa faelo.
Llámase ataladrar (o taladrar) a la operación de mecanizado que tien por oxetu producir furacos cilíndricos nuna pieza cualesquier, utilizando como ferramienta uno broca. La operación de taladrar puede faese con una parafusa portátil, con una máquina taladradora, nun tornu, nuna fresadora, nun centru de mecanizado CNC o nuna mandriladora.
De tolos procesos de mecanizado, el taladráu ye consideráu como unu de los procesos más importantes por cuenta del so ampliu usu y facilidá de realización, yá que ye una de les operaciones de mecanizado más sencielles de realizar y que se fai necesaria na mayoría de componentes que se fabrequiern.
Les parafuses descrites nesti artículu refiérense básicamente a los utilizaos nes industries metalúrxiques pal mecanizado de metales. Otros tipos de parafuses emplegaes na cimentación d'edificios y obres públiques, según en sondeos mineros, tienen otres carauterístiques bien distintes y van ser oxetu d'otros artículos específicos.
Historia thumb|300px|Parafusa manual con filo thumb|300px|Parafusa de mano, sieglu XIX aprox. thumb|300px|Parafusa de mano o berbiquí. Yá nel Paleolíticu Cimeru los humanos taladraben conches de moluscos con fines ornamentales. Topáronse conches furaes d'ente 70.000 y 120.000 años d'antigüedá n'África y Oriente Próximu, atribuyíes al Homo sapiens. N'Europa unos restos similares dataos de fai 50.000 años amuesen que tamién el Home de Neandertal conocía la téunica del taladráu.
Taladrar requier imprimir un movimientu de rotación a la ferramienta. El procedimientu más antiguu que se conoz pa ello ye'l denomináu "arcu de violín", qu'apurre una rotación alternativa. Un baxorrelieve exipciu del añu 2700 e. C. amuesa una ferramienta pa taladrar piedra aicionada d'otra manera, por aciu un mangu.
A finales de la Edá Media ta documentáu l'usu de parafuses manuales llamaes berbiquís.
Sieglu XIX Finxos principales: 1838: primer parafusa de sobremesa fechu dafechu de metal foi creáu por James Nasmyth.N'España ye posible atopar una parafusa orixinal de James Nasmyth nel Muséu de la Siderurxa y la Minería de Castiella y Llión en Sabero, provincia de Llión. Esta parafusa allugar na Ferrería de San Blas de Sabero, fábrica de fierro perteneciente a la Sociedá Palentina-Lleonesa de Mines. 1850: parafusa de columna con tresmisión a correa y engranaxes cónicos (Joseph Whitworth). 1851: primer parafusa radial (Sharp, Roberts & Co). 1860: invención de la broca helicoidal por Martignon, que reemplaza rápido a les broques en punta de llanza utilizaes hasta entós. 1898: invención del aceru rápido, que dexa aumentar significativamente la velocidá de taladráu.
Sieglu XX Les teunoloxíes desenvueltes mientres la Revolución Industrial fuéronse aplicando a les parafuses, que d'esta manera fueron pasando a ser remanaes llétricamente y a ser cada vez más precises gracies a la metroloxía y más granibles gracies a nuevos materiales como'l carburu de siliciu o'l carburu de tungsteniu. Sicasí, na so arquiteutura les máquines caltuviéronse casi ensin cambeos les formes que fueren puestes a puntu a lo llargo del sieglu XIX.
L'apaición del control numbéricu a partir de los años 1950 y sobre manera del control numbéricu por ordenador a partir de los 1970 revolucionó les máquines-ferramienta polo xeneral y les parafuses en particular. La microelectrónica dexó integrar les parafuses con otres máquines-ferramienta como tornos o mandrinadores pa formar "centros de mecanizado" polivalentes xestionaos por ordenador.
Procesu de taladráu El taladráu ye un términu que cubre tolos métodos pa producir furacos cilíndricos nuna pieza con ferramientes d'arranque de forgaxa. Amás del taladráu de furacos curtios y llongures, tamién cubre'l trepanado y los mecanizados posteriores tales como escariado, mandrinado, roscado y brochado. La diferencia ente taladráu curtiu y taladráu fondu ye que'l taladráu fondu ye una téunica específica distinta que s'utiliza pa mecanizar furacos onde'l so llargor ye delles vegaes más llarga (8-9) que la so diámetru.
Col desenvolvimientu de broques modernes el procesu de taladráu camudó de manera drástica, porque coles broques modernes consíguese qu'una parafusa maciza de diámetru grande pueda realizase nuna sola operación, ensin necesidá d'un furacu previu, nin de furacu guía, y que la calidá del mecanizado y exactitú del furacu evite la operación posterior de escariado. 200px|thumb|Taladro columna antiguu. Como tou procesu de mecanizado por arranque de forgaxa la evacuación de la mesma tórnase crítica cuando'l furacu ye bastante fondu, por eso'l taladráu ta acutáu según sían les carauterístiques del mesmu. Cuanto mayor sía la so fondura, más importante ye'l control del procesu y la evacuación de la forgaxa.Sandvik Coromant (2006), Guía Téunica de Mecanizado, AB Sandvik Coromant 2005.10
Producción de furacos Los factores principales que caractericen un furacu dende'l puntu de vista de la so mecanizado son: Diámetru Calidá superficial y tolerancia Material de la pieza Material de la broca Llargor del furacu Condiciones teunolóxiques del mecanizado Cantidá de furacos a producir Sistema de fixación de la pieza na parafusa.
Casi la totalidá de furacos que se realicen nes distintes parafuses qu'esisten guarden rellación cola tornillería polo xeneral, ye dicir la mayoría de furacos taladraos sirven pa encuallar los distintos torniellos que s'utilicen pa ensamblar unes pieces con otres de los mecanismos o máquines de les que formen parte.
Según esti criteriu hai dos tipos de furacos distintos los que son pasantes y traviesen na so totalidá la pieza y los que son ciegos y solo introdúcense un llargor determináu na pieza ensin llegala a trespasar, tanto unos como otros pueden ser llisos o pueden ser roscados.
Respectu de los furacos pasantes que sirven pa encuallar torniellos nellos hai d'entrada avellanada, pa torniellos de cabeza plana, furacos de dos diámetros pa inxertar torniellos allen y furacos cilíndricos d'un solu diámetru cola cara cimera refrentada p'ameyorar l'asientu de l'arandela y cabeza del torniellu. El diámetru d'estos furacos correspuende col diámetru esterior que tenga'l torniellu.
Respectu de los furacos roscados el diámetru de la broca del furacu tien de ser la que correspuenda acordies con el tipu de rosca que s'utilice y el diámetru nominal del torniellu. Nos torniellos ciegos tien d'afondase más la broca que'l llargor de la rosca por problema de la forgaxa del machu de roscar.
+Representación gráfica de los furacos ciegos roscadosFicheru:Tornillo (Representación).png
Parámetros de corte del taladráu Los parámetros de corte fundamentales qu'hai que considerar nel procesu de taladráu son los siguientes:
Eleición del tipu de broca más fayadizu Sistema de fixación de la pieza Velocidá de corte (Vc) de la broca espresada de metros/minutu Diámetru esterior de la broca o otra ferramienta Revoluciones per minutu (rpm) del husillo portabrocas Meyora en mm/rev, de la broca Avance en mm/la mio de la broca Fondura del furacu Esfuercios de corte Tipo de parafusa y accesorios fayadizos
Velocidá de corte
Defínese como velocidá de corte la velocidá llinial de la periferia de la broca o otra ferramienta que s'utilice na parafusa (Escariador, machu de roscar, etc). La velocidá de corte, que s'espresa en metro per minutu (m/min), tien que ser escoyida antes d'empecipiar el mecanizado y el so valor fayadizu depende de munchos factores, especialmente de la calidá y tipu de broca que s'utilice, de la durez y la maquinabilidad que tenga'l material que se mecanice y de la velocidá de meyora emplegada. Les llimitaciones principales de la máquina son la so gama de velocidaes, la potencia de los motores y de la rixidez de la fixación de la pieza y de la ferramienta.
A partir de la determinación de la velocidá de corte puede determinase les revoluciones per minutu que va tener el husillo portafresas según la siguiente fórmula:
Onde Vc ye la velocidá de corte, n ye la velocidá de rotación de la ferramienta y Dc ye'l diámetru de la ferramienta.
La velocidá de corte ye'l factor principal que determina la duración de la ferramienta. Una alta velocidá de corte dexa realizar el mecanizado en menos tiempu pero acelera la gastadura de la ferramienta. Los fabricantes de ferramientes y prontuarios de mecanizado, ufierten datos emponedores sobre la velocidá de corte fayadiza de les ferramientes pa una duración determinada de la ferramienta, por casu, 15 minutos. N'ocasiones, ye deseable afaer la velocidá de corte pa una duración distinta de la ferramienta, pa lo cual, los valores de la velocidá de corte multiplicar por un factor de correición. La rellación ente esti factor de correición y la duración de la ferramienta n'operación de corte nun ye llinial.Productividá , en CoroKey 2006, Sandvik
La velocidá de corte escesiva puede dar llugar a:
Gastadura bien rápido del filu de corte de la ferramienta. Deformación plástica del filu de corte con perda de tolerancia del mecanizado. Calidá del mecanizado deficiente.
La velocidá de corte demasiáu baxa puede dar llugar a: Formación de filu d'aportación na ferramienta. Efeutu negativu sobre la evacuación de forgaxa. Baxa productividá. Costu eleváu del mecanizado.
Velocidá de rotación de la broca La velocidá de rotación del husillo portabrocas esprésase davezu en revoluciones per minutu (rpm). Nes parafuses convencionales hai una gama llindada de velocidaes, que dependen de la velocidá de xiru del motor principal y del númberu de velocidaes de la caxa de cambeos de la máquina. Nes parafuses de control numbéricu, esta velocidá ye controlada con un sistema de realimentación que davezu utiliza un variador de frecuencia y puede escoyese una velocidá cualesquier dientro d'un rangu de velocidaes, hasta una velocidá máxima.
La velocidá de rotación de la ferramienta ye direutamente proporcional a la velocidá de corte ya inversamente proporcional al diámetru de la ferramienta.
Velocidá de meyora
La meyora o velocidá de meyora nel taladráu ye la velocidá relativa ente la pieza y la ferramienta, esto ye, la velocidá cola que progresa la corte. La meyora de la ferramienta de corte ye un factor bien importante nel procesu de taladráu.
Cada broca puede cortar afechiscamente nun rangu de velocidaes de meyora per cada revolución de la ferramienta, denomináu meyora per revolución (frev). Esti rangu depende fundamentalmente del diámetru de la broca, de la fondura del furacu, amás del tipu de material de la pieza y de la calidá de la broca. Esti rangu de velocidaes determinar esperimentalmente y atópase nos catálogos de los fabricantes de broques. Amás esta velocidá ta llindada poles rixidez de les suxeciones de la pieza y de la ferramienta y pola potencia del motor de meyora de la máquina. La grosez máxima de forgaxa en mm ye l'indicador de llimitación más importante pa una broca. El filu de corte de les ferramientes pruébase por que tenga un valor determináu ente un mínimu y un máximu de grosez de la forgaxa.
La velocidá de meyora ye'l productu de la meyora por revolución pola velocidá de rotación de la ferramienta.
Al igual que cola velocidá de rotación de la ferramienta, nes parafuses convencionales la velocidá de meyora escoyer d'una gama de velocidaes disponibles, ente que les parafuses de control numbéricu pueden trabayar con cualquier velocidá de meyora hasta la máxima velocidá de meyora de la máquina.