miniaturadeimagen|300px|Allugamientu d'Israel ya Irán. La guerra subsidiaria irano-israelinahttps://www.aljazeera.com/indepth/opinion/2011/11/2011111094636369185.htmlhttp://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/syria/10039056/Israel-attacks-show-Syrias-conflict-becoming-a-regional-proxy-war.html ye un conflictu que tien como principal base la llucha política ente la República Islámica d'Irán y el Estáu d'Israel debíu que dende l'ascensu del republicanismu teocráticu del ayatolá Ruhollah Jomeini n'Irán esta haise vueltu enemiga del estáu xudíu. Israel tamién trató debilitar y esaniciar los aliaos políticos rexonales como Hezbolá n'El Líbanu y Hamás y a Yihad Islámica Palestina en Palestina. La república iranina sofitó al gobiernu de Bashar al-Ásad na guerra civil qu'esta llibráu nel país árabe.https://www.theguardian.com/world/2012/may/28/syria-army-iran-forces
Antecedentes Dende l'ascensu de la Revolución iranina, Irán rompió con tolos llazos diplomáticu y comercial con Israel, y el so gobiernu nun reconoció a Israel como un estáu, refiriéndose al so gobiernu como'l "réxime sionista".
Principales confrontaciones ente Irán ya Israel
Sofito al terrorismos d'Irán
Dende la proclamación de la República islámica d'Irán en 1979, el gobiernu d'Irán foi acusáu polos EE.XX. de financiar terroristes, apurriéndo-yos equipamientu, armes, entrenamientu y dándo-yos abellu. El Departamentu d'Estáu de los Estaos Xuníos describe Irán como un patrocinador estatal activu de terrorismu". Creese que sofitó a grupos qu'atenta contra los interes d'Estaos Xuníos ya Israel en Dellos llugares del mundu. Un exemplu'l Atentáu contra los cuarteles en Beirut en 1983, Atentáu a la AMIA o Atentáu a la embaxada d'Israel n'Arxentina.
Sofitu a la Resistencia Palestina Dende la cayida del Xa Mohammad Reza Pahleví, la República Islámica d'Irán volvióse enemigu xuráu d'Israel y sofita a la resistencia palestina hasta'l día de güei. Ente 2005 y 2011, Irán foi unu de los principales financiadores y provisores de Hamás. Israel envalora que les Brigaes de Hamás tienen un nucleu de dellos cientos de miembros, que recibieron entrenamientu d'estilu militar, incluyida la capacitación n'Irán y en Siria (antes de la guerra civil).https://web.archive.org/web/20110822125618/http://www.nationalsecurity.gov.au/agd/WWW/nationalsecurity.nsf/Page/What_Governments_are_doing_Listing_of_Terrorism_Organisations_Hamas%26apos En 2011, dempués del españíu de la Guerra Civil Siria, Hamás alloñar del gobiernu siriu y los sos miembros empezaron a abandonar Siria. Dende 2012, Hamás dexó de recibir sofitu d'Irán debíu al sofitu de Hamás a la Hermandá Musulmana en Siria. Nun discursu pal voceru de les brigaes Qassam en 2014 nel 27 aniversariu de Hamás, estimó a Irán pola so ayuda en finances y armes.https://fas.org/irp/world/pa/docs/950500.htm Dempués del alto al fueu ente Israel y Hamás a principios de 2014, la Yihad Islámica Palestina vio'l so poder aumentar constantemente col respaldu de fondos d'Irán.https://www.nationalsecurity.gov.au/agd/WWW/nationalsecurity.nsf/Page/What_Governments_are_doing_Listing_of_Terrorism_Organisations_Palestinian_Islamic_Jihad%7cAustralian Créese que'l so respaldu financieru tamién provién de Siria. Dempués de la declaración unillateral d'Estaos Xuníos de reconocer a Xerusalén como capital del Estáu d'Israel, Irán repitió esi sofitu contra l'estáu xudíu. Ismail Hanie, subxefe de la direición del Movimientu de Resistencia Palestina (HAMAS), manifestó un fondu y sentíu agradecimientu pol sofitu incondicional y constante d'Irán al pueblu palestín.https://www.infobae.com/america/mundo/2017/12/12/iran-ofrecio-tou-el sofitu necesariu-a-hamas-que-promueve-la violencia-contra-israel-en-la-nueva-intifada/http://www.hispantv.com/noticias/palestina/357220/sofitu-iran-reconciliacion-palestina-hamas
Curdistán Los pueblos xudío y curdo guarden rellaciones estreches dende la lliberación de Ciro el Grande de Persia.En siendo conquistaos polos asirios, los xudíos atopáronse reteníos mientres munchos años en tierres del actual Curdistán y cuando'l rei persa Ciro II el Grande dexó-yos volver a Palestina, munchos optaron por quedar se na zona y otros tornaron a la Israel bibiblica. La presencia xudía en territoriu curdu yera entá patente sieglos dempués, como demuestra la figura de Asnat Barzani. Esta muyer xudío y curdo vivió n'Iraq ente finales del sieglu XVI y el XVII y ye considerada por dellos espertos la primera rabina de la hestoria y la primer líder curda.http://www.bbc.com/mundo/noticias-internacional-41387299 Cuando se creo'l Estáu d'Israel delles families curdes emigraron escontra alla y munchos judios fuxendo de la persecución de Sadam Husein y del Partíu Baaz Árabe Socialista Iraqui fueron escontra alla y dellos judios escapando nesi momentu a la Irán de Mohammad Reza Pahleví aliada d'Israel nesi momentu.https://www.elmundo.es/internacional/2017/09/24/59c79366ca4741250d8b4582.html Dende la década de los 60, dambos pueblos caltuvieron llazos en materia de negocios, defensa ya intelixencia, anque siempres con discreción. Por tal razón Israel sofito'l Referéndum d'independencia del Curdistán iraquín de 2017 por cuenta de esta rellaciones historicas y restales el poder de la influencia irani nel área.https://edition.cnn.com/2017/10/02/middleeast/iraqi-kurdistan-israel-support/index.htmlhttps://elpais.com/internacional/2017/09/22/actualidad/1506093659_869353.htmlhttps://mundo.sputniknews.com/orientemedio/201709151072391952-oriente-mediu-curdos-irak/https://www.elconfidencial.com/ultima-hora-en-vivo/2017-09-13/israel-sofita-la-celebracion-del referendu-en-el-kurdistan-iraqui_1313537/
Créese qu'Israel coopera con dellos grupos curdos iraninos que deseyen la independencia del Curdistán iranín y conseguien informacion pa debilitar el réxime de los Ayatolas. Numberosos miembros de la minoría curda (unos cuatro millones de persones, el 7% de la población iranina) simpatizan coles idees separatistes.https://www.elconfidencial.com/mundo/2018-01-03/iran-diversidad-fronteres-conflictu-polvorin_1500439/
El Líbanu y sofitu a Hezbolá La invasión israelina de 1982 a El Líbanu dio llugar a la salida de la Organización de Lliberación de Palestina (OLP) d'El Líbanu. La siguiente creación de la Zona de Seguridá nel sur d'El Líbanu benefició a los aliaos israelinos nel país y a la población civil israelina, yá que Galilea sufrió ataques menos violentos per parte de Hezbolá. A pesar d'esti ésitu israelín na erradicación de les bases de la OLP y la retirada parcial en 1985, la invasión israelina aumentó la gravedá del conflictu coles milicies libaneses locales y dio como resultáu l'afitamientu de dellos movimientos chiítas locales n'El Líbanu, incluyíos al yá mentáu Hezbolá y Amal, d'un movimientu de guerrilla desorganizado nel sur a una organización paramilitar de rangu altu. Col pasu de los años, les baxes militares de los dos bandos aumentaron, una y bones dambes organizaciones polítiques chiítas usaron armamentu más modernu, y Hezbolá progresó nes sos táctiques.
Irán suministró a la organización militante Hezbolá sustanciales cantidaes d'ayuda financiera, capacitación, armes, esplosivos, política, diplomática y organizativa, mientres persuadía a la organización por que tomara midíes contra Israel.https://www.newyorker.com/magazine/2002/10/14/in-the-party-of-godhttps://web.archive.org/web/20110919112340/http://www.americanchronicle.com/articles/view/148262https://www.state.gov/documents/organization/10300.pdf El manifiestu de Hezbolá de 1985 numberó los sos cuatro oxetivos principales como "la salida final d'Israel d'El Líbanu como preludiu de la so eliminación final".https://books.google.com.pa/books?id=p5VtAAAAMAAJ%40pg%3DPP1&redir_esc=y Según los informes publicaos en febreru de 2010, Hezbolá recibió $ 400 millones d'Irán.https://web.archive.org/web/20110919112340/http://www.americanchronicle.com/articles/view/148262 A principios de la década de 1990, Hezbolá, col sofitu de Siria ya Irán, surdió como'l principal grupu y poder militar, monopolizando la direición de l'actividá guerrillera nel sur d'El Líbanu.https://elpais.com/elpais/2017/11/09/opinion/1510252741_372351.html
Programa nuclear d'Irán
Reaiciones israelines El Gobiernu y les Fuercies de Defensa d'Israel ven con muncha esmolición cómo la exa xiina- lideráu per Teḥrán- llogra'l control y continuidá territorial en pieces importantes del tableru rexonal como Iraq, Irán, Siria y El Líbanu. Tres la revolución islámica de 1979, Irán ye'l gran enemigu d'Israel. Israel suel denunciar que ye la gran amenaza pal so país citando'l so programa nuclear (suspendíu pol alcuerdu coles grandes potencies que sigue criticando), la so industria balístico persa, les sos declaraciones a favor de la destrucción d'Israel y el so sofitu a Hezbolá (El Líbanu) y Hamás (Gaza).
Asesinatos Cuatro científicos iraninos venceyaos al programa nuclear del país perdieron la vida n'atentaos terroristes: Masud Ali Mohamadi, Mayid Shahriari , Dariush Rezaineyad y Mostafa Ahmadi Roshan.http://www.hispantv.com/noticias/energia-nuclear/52072/israel-almite-implicitamente-que-asesino-a científicos nucleares-iranieshttp://www.hispantv.com/newsdetail/energia-nuclear/203016/salehi-eeuu-israel-martirios-científicos-nucleares Trés d'ellos fueron asesinaos por bombes magnétiques que se ponen a los sos coches. Pero Dariush Rezaineyad foi muertu a tiros y Massoud Ali Mohammadi, morrió na puerta de la so casa, cuando españó una moto bomba al momentu de montase nel so carru.http://www.eltiempo.com/archivo/documento/CMS-11728463Según una fonte de los servicios israelinos, amestó'l Spiegel, les muertes formen parte d'una campaña pa sabotear o siquier desacelerar el programa nuclear iranín.Un funcionariu del Departamentu d'Estáu en Washington dixo a Reuters que l'acusación de qu'Estaos Xuníos ta arreyáu nel atentáu yera absurda.http://diario.elmercurio.com/detalle/index.asp?id={1fa1c7b3-9165-434a-af88-57c5f65d720b} Según el presidente del Parllamentu iranín, los deteníos señalaron qu'Estaos Xuníos, Reinu Xuníu ya Israel taríen detrás d'esti crime.http://archivo.elcomercio.pe/mundo/actualidad/detuvieron-implicaos-muertu-científicu-nuclear-iran-noticia-1362116
Ciberataque Un virus informáticu 'Stuxnet', que se sirve d'una serie de vulnerabilidaes de Windows p'arrobinase y atacar un tipu de software habitual n'oleoductos y plantes nucleares -SCADA-, consiguió estropiar los ordenadores del personal d'una planta nuclear iranina y a los sos provisores d'internet nel añu 2010.https://www.abc.es/20100927/tecnologia/ordenadores-planta-nuclear-irani-201009271051.htmlEn 2011, el reconocíu espertu Ralph Langner dixo que'l viérbene foi creáu en llaboratoriu per Estaos Xuníos ya Israel pa sabotear el programa nuclear d'Irán, pero les autoridaes nun confirmaron esa afirmación.http://www.cubadebate.cu/noticias/2010/11/16/nun hai-duldes-virus-stuxnet-foi-disenado-para-sabotear-planta-nuclear-irani/#.WkabDfnibIUhttp://www.bbc.com/mundo/noticias/2015/10/151007_iwonder_finde_tecnologia_virus_stuxnet
Acuerdo Israel sofito les sanciones políticu y económicu en contra d'Irán pol so programa nuclear y demostró el so disgustu al alcuerdu 5+1 ente les Potencies Occidentales, Rusia ya Irán que punxeron fin al conflictu de 15 años de duración.
Guerra Civil Siria
Sofitu a Bashar al-Ásad