Muniadona o Mumadonna Sánchez , tamién llamada Mayor o Munia, foi reina consorte de Pamplona pol so matrimoniu col rei Sancho Garcés III de Pamplona (1011-1035), a los que s'añader los territorios de Ribagorza (1017-1035) y de Castiella (1028-1035) polos sos derechos dinásticos. Vida y derechos dinásticos thumb|El condáu de Castiella en 1030 xuníu a Navarra. thumb|Ilesia de San Martín de Tours (Frómista) Fía del conde de Castiella Sancho García y de la so muyer Urraca Gómez, de la familia condal Banu Gómez, Muniadona casóse col rei Sancho Garcés III de Pamplona, llamáu'l Mayor, alredor de 1011.
En 1017, el conde de Ribagorza, Guillermo Isarno foi asesináu mientres una espedición al valle d'Arán na qu'aspiraben a la socesión del conde y de los sos territorios tantu Mayor García, fía de conde de Castiella García Fernández y de Ava de Ribagorza y vilba de Ramón III de Pallars Jussà, como'l rei Sancho Garcés III, que reclamaba los derechos dinásticos de la so esposa Muniadona, nieta de Ava de Ribagorza y biznieta de Ramón II de Ribagorza. En 1017 les tropes navarres invadieron el condáu y Sancho facer col control de los territorios de Guillermo Isarno.
De nuevu, en 1028, fueron invocaos los sos derechos dinásticos. Tres l'asesinatu del conde García Sánchez de Castiella —cometíu polos de la familia Vela en Llión—, el rei Sancho'l Mayor facer col control del condáu, por ser la so esposa Muniadona hermana del difuntu. Sicasí, el so fíu Fernando Sánchez foi designáu col títulu condal en 1029.
Testamentu Dio testamentu'l 13 de xunu de 1066 pol que determinaba la cesión definitiva de los caballos que los emprestara a quien los esfrutaben hasta'l momentu y la llibertá de los sarracenos convertíos al cristianismu que se topaben so la so dependencia. Declaró al monesteriu de San Martín de Frómista, qu'ella edificó, titular de los bienes raigaños qu'había veníu utilizando, asignándo-y amás, otres posesiones en Bobadilla y Agero, les tercies decimales de Frómista y Población de Campos, según mediu prau y una serna en Villota. Estremó les oveyes, vaques y yegües que tenía en Frómista ente los centros eclesiásticos de Santa María, San Xuan Bautista y San Martín, y les vaques que tenía n'Asturies ente'l llugar onde sía soterrada, el monesteriu de San Martín de Frómista y los trés monxos que s'encargaren d'orar pola so alma.
Descendencia Del so matrimoniu col rei Sancho nacieron los siguientes fíos:
García Sánchez III de Pamplona el de Nájera, rei de Pamplona (c. 1012-1054), casáu con Etienette (Estefanía) de Barcelona o Foix. Gonzalo Sánchez (c. 1014-1045), régulo de Sobrarbe y Ribagorza. Fernando Sánchez el Grande (c. 1016–1065), conde de Castiella (1029–1037) y rei de Llión (1037–1065), casáu con Sancha de Llión, hermana del rei Bermudo III. Bernardo Sánchez de Pamplona. Jimena Sánchez (1018-1063) esposa del rei Bermudo III de Llión.
Referencies
Bibliografía
Categoría:Historia de Cantabria Categoría:Condes de Castiella Categoría:Reines consortes de Pamplona Categoría:Reis y reines consortes d'Aragón Categoría:Reis y reines consortes d'España Categoría:Casa de Lara
Categoría:Wikipedia:Correxir/Revisar títulu