José Rufino Echenique Benavente foi un militar y políticu peruanu. Presidente Constitucional de la República de Perú ente 1851 y 1855.
Bien nuevu se enroló nel exércitu independentista (1821); depués participó nes campañes contra Bolivia (1828) y la Gran Colombia (1829). Intervieno nes guerres civiles y revoluciones de les décades de 1830 y 1840. Mientres l'anarquía de 1841-44, foi gobernante interín mientres unos díes, en marzu de 1843. Foi collaborador del Direutoriu de Manuel Ignacio de Vivanco (1843-44), pero depués pasó a sirvir al primer gobiernu de Ramón Castilla (1845-51), quien -y auspició como'l so socesor. Escoyíu presidente nes eleiciones de 1850, el so gobiernu foi d'enclín conservador, sufriendo una fuerte oposición de los lliberales. El so principal collaborador foi Bartolomé Herrera, sacerdote que yera'l líder de los conservadores. Cuntando cola prosperidá económica derivada de la venta del guanu, siguió'l progresu material empecipiáu per Castilla. Empecipió la delimitación de les fronteres col Brasil per mediu del revesosu Convenio Herrera-Da Ponte Ribeiro. Tamién siguió'l pagu de la delda esterna y la delda interna; esta postrera, denominada afitamientu, derivó nun escándalu mayúsculu, al abarruntase que s'enchieron los montos pa beneficiar a un grupu de persones allegaes a él. Esti escándalu foi unu de los motivos de la revolución lliberal de 1854 encabezada per Castilla, que desaguó nuna sangrienta guerra civil. Echenique foi ganáu na batalla de La Palma, llibrada nes contornes de Lima'l 5 de xineru de 1855, dempués de lo que abandonó'l poder y partió al exiliu. Volvió al cabu d'unos años, rehabilitándose y siguiendo na política. Aportó a presidente de la Cámara de Diputaos (1864-1865) y presidente del Senáu (1868-1872) y tocó-y suscribir la declaración de condena a la rebelión de los coroneles Gutiérrez contra'l gobiernu de José Balta. Foi tamién candidatu a la presidencia en 1871. Depués retiróse definitivamente de la política.
Biografía El so padre foi José Manuel Echenique y Vásquez, natural de Valparaíso, Chile, fíu de Miguel de Echenique y Ibárola y Ana Vásquez de Ojeda y Morales. La so madre foi Hermenegilda Benavente Macoaga, natural d'Ayata, na actual Bolivia, hermana de Jorge de Benavente y Macoaga, arzobispu de Lima.
Cuando cuntaba seis años d'edá treslladar cola so familia al Cuzco, coincidiendo col empiezu de la revolución empobinada polos hermanos Angulo y Pumacahua (1814). Un indiu del pueblu de Para secuestró-y y escondió, salvándolo asina d'una matanza entamada contra los españoles. Adoptáu por una familia india, dedicar al llendo hasta que, al cabu de dos años, foi reconocíu por un conductor de corréu y devueltu a los sos padres. Treslladáu a Lima, ingresó nel colexu del Príncipe.
En proclamándose la Independencia, presentóse ante'l xeneral José de San Martín y apuntóse como cadete nel Batallón Nᵘ 3 de la Lexón Peruana (1822). Llueu xubió a subteniente y participó na Segunda Campaña d'Entemedios que dirixó'l xeneral Agustín Gamarra contra les fuercies realistes qu'ocupaben el sur peruanu. Foi fechu prisioneru nel combate de Alsuri y confináu na isla Esteves, nel Llagu Titicaca. Tres el definitivu trunfu patriota en 1824 foi lliberáu y retornó entós a Lima, siendo xubíu a teniente.
En 1827 participó na campaña militar entamada contra los indios iquichanos de Huanta, quien calteníen la so llealtá al rei d'España. En 1828 integró l'exércitu del xeneral Agustín Gamarra qu'invadió Bolivia p'acabar cola presencia grancolombiana en dichu país. Mientres la guerra cola Gran Colombia, tuvo na sorpresa de Saraguro y na batalla del Portete de Tarqui del 27 de febreru de 1829, onde llogró'l grau de sarxentu mayor.
Secundó al presidente Gamarra mientres la campaña efeutuada sobre la frontera boliviana, na zona del Desaguadero, en 1831. Al añu siguiente foi-y concedida la xefatura del batallón Piquiza y contribuyó a debelar la combalechadura del capitán Felipe Rossel, el 19 de marzu de 1832.
En xineru de 1834 sofitó la rebelión del xeneral Pedro Pablo Bermúdez contra'l gobiernu provisional del xeneral Luis José de Orbegoso, pero ante la impopularidá d'esta revolución fixo de mediador y auspició el llamáu "abrazu de Maquinhuayo" nel que dambos bandos reconciliáronse. Orbegoso xubir a coronel y dio-y la comandancia de la guarnición del Cuzco.
Al producise la intervención boliviana de 1835, solicitada pol mesmu Orbegoso, Echenique retirar a la vida privada, dedicándose a la esplotación de caña d'azucre na facienda “San Pedro”, nel valle de Lurín, onde introdució delles meyores téuniques, como l'usu del trapiche a vapor.
Por insistencia del xeneral Manuel Ignacio de Vivanco, retornó en 1843 a l'actividá pública como prefeutu del departamentu de Lima. Sirvió entós al gobiernu del Direutoriu qu'instaló dichu caudiellu y al españar la rebelión constitucional dirixida pol xeneral Ramón Castilla, encamentóse-y frenar la meyora de la mesma. Echenique entamó una campaña militar na sierra central, pacificando dicha zona, pero una rebelión civil en Lima contra Vivanco encabezada pol prefeutu interín Domingo Elías obligó-y a dirixise de vuelta escontra la capital, que se preparar pa la resistencia (episodiu conocíu como la "Semana Magna", xunetu de 1844). A la fin, Echenique arrenunció l'ataque, pos según cuenta él nes sos memories, Felipe Pardo y Árgoma convenciólu de que taba a puntu de decidise la guerra en Arequipa, ente les fuercies de Vivanco y Castilla, y per ende nun tenía yá sentíu intervenir na capital. Efeutivamente, la guerra remató pocu dempués cola derrota de Vivanco na batalla de Carmen Alto, el 22 de xunetu de 1844. Echenique nun participó nesta fase final de la guerra, y llevó, como daquién dixo entós, "un moñu blancu nel entierru del Direutoriu." Foi xubíu esi mesmu añu a Xeneral de Brigada.
Magar ser partidariu de Vivanco, el nuevu gobiernu presidíu per Castilla incorporar como collaborador, nomándo-y pa cargos importantes: conseyeru d'estáu en 1845, ministru de guerra (1846-1847) presidente del conseyu d'estáu, ye dicir primer vicepresidente de la República escoyíu dos veces y n'exerciciu en 1850 y 1851.
A tal puntu llegó a ganase l'enfotu del presidente Castilla, qu'ésti-y brindó'l so sofitu por que presentara la so candidatura a la presidencia de la República. Ganó asina les eleiciones y asumió como presidente pal periodu 1851-1857, pero nun concluyó'l so mandatu, pos foi depuestu en 1855 por una revolución lliberal encabezada pol mesmu Castilla.
Eleiciones presidenciales de 1851
Nes eleiciones de 1851 el presidente Ramón Castilla auspició la candidatura de Echenique, col sofitu de sectores conservadores. Otros candidatos fueron:
El xeneral Manuel Ignacio de Vivanco, sofitáu por élite arequipeña y delles zones del norte del país. El caudiellu civil Domingo Elías, fundador del Club Progresista, sofitáu por homes de negociu ya intelectuales lliberales. Esti grupu foi'l primer intentu de formación d'un partíu civil na historia republicana peruana. El xeneral Antonio Gutiérrez de La Fuente El xeneral Miguel de San Román El xeneral Pedro Pablo Bermúdez
Echenique trunfó nesta eleición, qu'a dicir del historiador Jorge Basadre foi'l primer procesu eleutoral verdaderu de la historia republicana de Perú, anque con serios nicios de males maniobres.Basadre, 1998, p. 793. Echenique recibió'l mandu'l 20 d'abril de 1851 y la so xestión convertir de dalguna manera nel allongamientu del primer gobiernu de Castilla.
Obres del so gobiernu thumb|right|290px|José Rufino Echenique. Empezando pola política económica, a mediaos de 1851 la esportación per parte de la casa Gibbs del guanu de les islles escontra Inglaterra llegó a les 112.000 tonelaes y convirtió a dichu rubro nel más importante de los ingresos del fiscu. Les islles esplotar dende 1849 sol sistema del conseñamientu, métodu qu'esixía a la firma inglesa adelantrar el pagu y realizar préstamos al Estáu cola garantía del esfrute esclusivu de dichu fertilizante. El 21 de marzu de 1853 el gobiernu prorrogó ensin nengún tipu ventaya económica adicional y por seis años el conseñamientu a la casa Gibbs a partir de 1855, añu en que remataba'l contratu robláu en 1849. Esti actu foi bien criticáu pola oposición parllamentaria, acometiendo especialmente contra'l ministru de Hacienda Nicolás Fernández de Piérola (padre del futuru caudiellu homónimu). La prosperidá económica tamién dexó'l arreglu de la delda esterna, cuantimás la delda que se tenía colos gobiernos de Colombia y Venezuela pola ayuda dada al Perú mientres la guerra de la independencia. Esti fechu ye pocu conocíu polos llatinoamericanos: la llegada al Perú de los exércitos llibertadores dende Chile y la Gran Colombia tuvo un monto justipreciado, fechu incomprensible si tener en cuenta que la empresa llibertadora foi una causa común na que los patriotes peruanos dieron la so cuota valiosísima. Echenique afaló inclusive a que se pagara en 1854 a los herederos del Llibertador Simón Bolívar la suma d'un millón de pesos, según lo alcordao pol Congresu peruanu de 1825. Rematóse la construcción del ferrocarril de Tacna a Arica, el segundu en construyise nel país. Proyeutóse'l de Islay a Arequipa. Entamóse la construcción de carreteres de Cuzco a Arequipa y de Lima a Matucana; ameyoróse'l de Lima al Callao. Construyéronse aduanes y ameyoráronse los muelles de dellos puertos importantes. Dotar a Lima d'un nuevu mercáu. Contratóse'l serviciu d'allumáu a gas pa Lima. Pal embellecimiento de la capital mandáronse iguar en Roma les estatues de Colón y Bolívar, y les qu'enguapecieron l'Alamea de los Descalzos. Contratáronse inxenieros estranxeros con cuenta d'entamar obres de regación na mariña p'ampliar les zones cultivables nos valles de Lima, Cañete, Tacna y Lambayeque. Siguir col fortalecimientu de la Marina, empecipiáu per Castilla. Mandar a construyir la fragata Apurímac y les goletes Baltes y Apondera. L'armada peruana aportó a la más importante de Suramérica: cuntaba con 17 unidaes. Marinos peruanos fueron unviaos a Europa pa perfeccionase profesionalmente. Poner en práutica una política inmigratoria europea. Llegaron asina colonos alemanes pa poblar la rexón del Pozuzo. Tamién se fomentó la inmigración china, empecipiada per Castilla. Promulgóse'l Códigu Civil y el Códigu d'Enxuiciamientu Civil, los primeres que tuvo'l Perú, en reemplazu de los vieyos códigos virreinales entá vixentes (xunetu de 1852). Restableciéronse les Municipalidaes, importantes organismos de gobiernu llocal, pero so la dependencia del poder executivu. Esanicióse'l pasaporte interior y declaróse el llibre tránsitu de les pontes.