El Presidente de Gambia ye'l xefe d'Estáu y de gobiernu d'esti país africanu, constituyendo'l cargu políticu más altu del país. Adama Barrow, vencedor de les eleiciones presidenciales de Gambia de 2016, qu'asumió'l cargu'l 19 de febreru de 2017.Wiseman, John A. (2004) Africa South of the Sahara 2004 (33rd edition): The Gambia: Recent History, Europa Publications Ltd. p. 456.
Historia En 1964 Gambia algamó la independencia como una monarquía dientro de la Mancomunidá británica, un réxime parllamentariu y un primer ministru como xefe de gobiernu. Sicasí, en 1965, el Parllamentu aprobó una llei que convertía a Gambia nuna república, anque se caltuvo como monarquía hasta que'l nuevu proyeutu (1969) foi aprobáu en referéndum. El cargu de primer ministru foi abolíu y establecióse un réxime presidencialista.
El primer presidente foi Dawda Jawara que gobernó ente 1970 y 1994. A diferencia de munchos países de la so redolada, Gambia caltuvo'l multipartidismu, anque eso nun evitó les acusaciones de corrupción política. En 1992 Jawara anunció que nun volvería presentar se a la reelección, pero la tensión derivada de tal decisión llevólu a replantegase la situación, finalmente impúnxose nes eleiciones presidenciales pal mandatu que tenía de concluyir en 1997.Nohlen, D, Krennerich, M & Thibaut, B (1999) Elections in Africa: A data handbook, p. 420 ISBN 0-19-829645-2
El 22 de xunetu de 1994 un grupu de soldaos lideraos por Yahya Jammeh, dio un golpe d'estáu incruento y tomó el poder. En 1996, Jammeh anunció la torna a un gobiernu civil, tres la redaición d'una nueva constitución. A pesar de qu'esta prometía un réxime multipartidista, na práutica la mayor parte de los poderes yeren apurríos al Presidente, que tenía un númberu ilimitáu de mandatos.Country Profile: The Gambia Foreign & Commonwealth Office Les eleiciones presidenciales celebráronse en setiembre d'esi mesmu añu. A pesar de que primero nun tenía la intención de participar, Jammeh finalmente facer, fundando'l so partíu políticu, la Alianza pa la Reorientación y la Construcción Patriótica, arrenunció al so rangu militar, y resultó ganador. El procesu eleutoral foi impugnáu pola oposición y asocedió ensin presencia d'observadores de Comunidad Británica de Naciones (Commonwealth) y la Xunión Africana que se negaron a participar nel procesu.«GAMBIA: Líder d'oposición impugna resultancia eleutoral | IPS Axencia de Noticies». www.ipsnoticias.net. Consultáu'l 19 de xineru de 2017.
El réxime de Jammeh tuvo llaráu de declaraciones polémiques y acusaciones de violación de los derechos humanos (persecución d'opositores, restricción a la llibertá de prensa, homofobia) anque si prohibió la mutilación xenital femenina y los matrimonios infantiles. Caltuvo una política esterior alloñada d'Estaos Xuníos y la Xunión Europea, estableciendo rellaciones diplomátiques cola República Popular de China y Cuba, tradicionales enemigos d'Estaos Xuníos. En 2013 abandonó la Mancomunidá de Naciones.
En 2016 perdió les eleiciones presidenciales y reconoció la so derrota. Sicasí'l 9 d'avientu, tres la revisión de la Comisión Eleutoral, al conocese los nuevos datos anunció que nun dexaría'l poder considerando que l'escrutiniu tuvo llaráu d'irregularidaes. Los resultaos de la revisión de la Comisión Eleutoral nun camudaben el fechu de la so derrota.«Gambia leader Yahya Jammeh rejects election result». BBC News (n'inglés británicu). 10 d'avientu de 2016. Consultáu'l 2 de xineru de 2017.
Tres el fracasu de la negociación colos representantes de la CEDEAO, a la que tamién pertenez Gambia, pola negativa de Jammeh a abandonar el poder, producióse una intervención militar de la CEDEAO qu'espulsó del poder al presidente en xineru 2017. El 19 de xineru d'esi añu tomaba posesión del cargu'l vencedor de les eleiciones de 2016, Adama Barrow.
Eleición Pa ser Presidente de Gambia, los principales requisitos, según la constitución de 1996, son: Ser ciudadanu de Gambia por nacencia o descendencia. Ser mayor de trenta años, y nun superar los sesenta y cinco. Ser residente de Gambia mientres los cinco años previos a la so eleición. Completar la Educación Secundaria Cimera. Cumplir colos requisitos pa ser escoyíu na Asamblea Nacional de Gambia. Un candidatu nun puede ser escoyíu presidente si: Tien doble nacionalidá. Foi declaráu culpable por dalgún delitu por cualesquier corte o tribunal establecíu pola llei. Foi atopáu responsable de mala conducta, neglixencia, corrupción, o comportamientu desaveniente por cualesquier comité d'investigación establecíu pol llexislativu.
Mandatu thumb|left|Estandarte presidencial El presidente ye escoyíu pa un mandatu de 5 años ensin llimitación de mandatos. El presidente puede ser cesáu en cualquier momentu pola Asamblea Nacional si nun supera una moción de censura sofitada por dos tercios de la cámara (artículu 63, puntu 3).
El mandatu presidencial pue ser ampliáu más allá de los 5 años d'una llexislatura, ensin necesidá d'eleiciones, en casu d'estaos d'emerxencia qu'esixan caltener l'Asamblea Nacional tamién más de 5 años. (artículu 99, puntu 2).
En casu d'incapacidá temporal el cargu, una vegada aprobada esta incapacidá polos tribunales, va poder ser ocupada pol Vicepresidente o pol Presidente de l'Asamblea Nacional (artículu 64). En casu de presidencia vacante por fallecimientu o arrenunciu, igualmente va asumir el puestu'l Vicepresidente o'l Presidente de l'Asamblea Nacional (artículu 65).
Nel casu d'incapacidá mental o física (artículu 66) o mala conducta del presidente (artículu 67), este va poder ser cesáu cuando la metá más unu de los miembros de l'Asamblea Nacional faigan llegar un documentu al Presidente de dicha asamblea, y esta aprobar por dos tercios nuna votación posterior.
Poderes El presidente dirixe'l poder executivu y ye'l comandante en xefe de les Fuercies Armaes (artículu 61), amás tien de defender el cumplimientu de la Constitución como llei suprema del país (artículu 62).
El presidente preside'l gabinete de gobiernu, compuestu pol vicepresidente y secretarios d'estáu, que son responsables ante'l presidente (artículu 73). El presidente tendrá de dirixise a l'Asamblea Nacional una vegada cada añu pa notificar l'estáu del país y les polítiques del gobiernu, amás de responder a les entrugues emitíes pola cámara sobre'l so gobiernu.
En calidá de comandante en xefe preside'l Conseyu de Seguridá Nacional (artículu 78). Ye l'encargáu de la política esterior, conceder el derechu de gracia, nomamientos públicos o compensar con honores y premios
El presidente gocia d'inmunidá mientres el so mandatu, nun pudiendo empecipiar nengún procesu criminal o civil contra la so persona (artículu 69)
Llista de presidentes (1970 - )
Espectru políticu
muertu nel cargu (†) quitáu por un golpe d'Estáu (♠)
Presidente de la RepúblicaEntamuFinPartíuEleiciones Primer república (1970-1996)center|70pxDawda Jawara(1924-2019)24 d'abril de 197022 de xunetu de 1994 (♠)Partíu Progresista Popular19721977198219871992 Conseyu del Gobiernu Provisional de les Fuercies Armaes (1994-1996)center|70pxYahya Jammeh(1965-)22 de xunetu de 199418 d'ochobre de 1996 militar - Segunda república (1996-)center|70pxYahya Jammeh(1965-)18 d'ochobre de 199619 de xineru de 2017 Alianza pa la Reorientación y la Construcción Patriótica1996200120062011center|70pxAdama Barrow(1965-)19 de xineru de 2017Presente Coalición 20162016
Ver tamién Gambia Gobiernu y política de Gambia Eleiciones presidenciales de Gambia de 2016
Referencies
Enllaces esternos Constitución de Gambia (n'inglés)
Categoría:Presidentes de Gambia