thumb|El Diluviu por Gustave Doré.
Diluviu universal ye'l nome d'un supuestu hinchente mundial rellatada en testos de delles antigües cultures. De manera específica suel utilizase pa la narración de dicha catástrofe contenida nel primer llibru de la Biblia, conocíu como Xénesis. Nesti rellatu, Dios castiga a la humanidá pola so mala conducta provocando'l anegamiento de "tola tierra", salvándose nun arca de madera, y por voluntá divina, namái'l patriarca Noé y la so familia, xunto con pareyes d'animales escoyíos pa tal fin.Xénesis, capítulu 7. Un rellatu bien similar, pero nel contestu politeísta de la Mesopotamia, ye mentáu nel Poema de Gilgamesh, nel cual l'únicu sobreviviente ye Utnapishtim, según el so nome en Babilonia y Asiria, tamién llamáu Ziusudra en sumeriu o Atrahasis en acadiu.
L'aceptación de la historia bíblica como'l rellatu d'un fechu real varia ente los exéxetes y les comunidaes relixoses, dende aquellos qu'acepten tola historia lliteralmente, quien la ven como una alegoría, pasando polos que piensen que puede esistir dalguna base histórica que diera orixe al mitu.
Historia El rellatu d'un diluviu foi parte de delles cultures a lo llargo de la historia de la humanidá, siendo una de les primeres versiones la del diluviu universal de Mesopotamia.
La historia del diluviu en Mesopotamia La más antigua versión d'una alegoría o historia sobre un diluviu universal atópase escrita na historia d'Uta-na-pistim (dientro del Poema de Gilgamesh) escritu nel sieglu XIV e.C..
Básicamente'l testu mesopotámicu rellata lo siguiente: Enlil decide destruyir a la humanidá porque-y resulten cafiantes y ruidosos. Ea alvierte a Uta-na-pistim por que construya un barcu. El barcu tendrá d'enllenase d'animales y granes. Llega'l día del diluviu y tola humanidá perez, sacante Uta-na-pistim y los sos acompañantes. Uta-na-pistim dase cuenta de que les agües baxen y suelta un cuervu'l cual esnalaba sobre les agües diendo y viniendo hasta que se evaporaron les agües de la tierra. Uta-na-pistim fai una ufrienda a los dioses y éstos queden satisfechos pol sacrificiu. Un rellatu bien similar ye narráu en tablillas sumeries bien antigües de la ciudá d'Ur, nes cualos el protagonista a quien Enki/Ea previén del diluviu ye Ziusudra. Lo mesmo podemos ver nun rellatu d'orixe acadiu, tituláu Atrahasis, poema épicu que rellata dende la creación hasta'l diluviu universal.
Munchos autores, a partir de Friedrich Delitzsch a principios del sieglu XX, coinciden en que la versión del diluviu recoyida nel Xénesis (el primer llibru de la Biblia, escritu nel sieglu VI e.C.) basaríase direutamente nos testos del Poema de Gilgamesh, yá que se repara una rellación obvia al comparar los pasaxes del mitu d'Utanapistim colos del diluviu xudeocristianu, dacuando hasta testual, teniendo en cuenta que los pueblos hebreos na so mayoría tuvieron contautu con Mesopotamia y la so cultura.
La historia del diluviu nel xudaísmu y cristianismu Na tradición xudeocristiana, el diluviu narrar nel Xénesis, onde se cunta cómo Noé construyó un arca na que salvó a la so familia y tamién tomó siete en siete, el machu y la so fema, y de toa bestia que nun ye llimpia solamente dos, el machu y la fema. (Xénesis 7:2), siendo los únicos sobrevivientes en tol mundu.
Na narración de la Xénesis indícase non yá la duración de l'agua (40 díes) sinón tamién el total de díes hasta que l'arca posar nos montes d'Arará (150 díes), pero deduzse que son 5 meses (de 30 díes). De primeres, en Xénesis 7:11-12 detállase que s'empecipió'l día 17 del 2º mes del añu 600 de Noé y que l'agua tuvo cayendo mientres 40 díes y 40 nueches, y en Xénesis 8:2-4 que, dempués de 150 díes, les agües empezaron a baxar y l'arca posó'l día 17 del 7º mes. Asina, ente'l día 17 del 2º mes y el día 17 del 7º mes van 5 meses, y distribuyéndolos en 150 díes dan a 30 díes cada mes. Y estrémense dos periodos, el primeru de 40 díes d'agua y el segundu de 110 díes hasta que l'arca varó.
En Matéu 24:37-39, Jesús fala colos sos discípulos y cita el Diluviu como un socesu real, por qu'estrayigan una lleición pal futuru. Nes sos cartes, el Apóstol Pedro tamién lo menta (1 Pedro 3:20 y 2 Pedro 2:5,6; 3:5-7). L'Apóstol Pablo incluyir como exemplu de fe n'Hebreos 11:7. Dios mesmu citar n'Isaías 54:9 como garantía de que nun s'indignará col so pueblu.
El diluviu n'otros testos xudeocristianos Igualmente, n'otros testos xudeocristianos consideraos apócrifos, tales como'l Llibru de Enoc, amuésase que la historia del diluviu non yá foi un castigu escontra los homes qu'obraron mal, sinón principalmente en contra d'un grupu d'ánxeles llamaos vixilantes, y los fíos xigantes d'éstos llamaos nefilim. Estos seres, según estos testos, seríen los causantes d'un gran dañu y desequilibriu ente los homes, polo que Dios decidiría castigalos y llimpiar la tierra del mal producíu por ellos, mandando esti diluviu.
D'esta forma xuniríen les histories d'estos seres nomaos na biblia|Genesis|6|Xénesis}} col diluviu qu'empieza na biblia|Genesis|7|Xénesis}}. Esta versión del diluviu bíblicu veríase sofitada por un pasaxe de la Biblia nel Llibru de la Sabiduría (un llibru Deuterocanónico), que cunta que al empiezu, cuando morrieron los arguyosos xigantes, la esperanza del mundu abellugar nuna balsa (l'Arca); y nella tuvo la grana d'una nueva humanidá (Sabiduría 14:6).
Analís del testu del diluviu bíblicu thumb|Rollu de Torah, abiertu nel Éxodu: British Library Add. MS. 4,707.
Según la Hipótesis documentaria, los cinco llibros del Pentateucu —Xénesis, Éxodu, Levíticu, Númberos y Deuteronomiu— fueron editaos conxuntamente nel sieglu V antes de Cristu de cuatro fuentes independientes. La narración de l'Arca créese que foi fecha a partir de la fonte sacerdotal y de la Yavista. La Yavista ye la más antigua de los dos, redactada nel reinu de Xudá de testos y tradiciones inclusive más antiguos, pocu dempués de la separación de Xudá d'Israel nel añu 920 e.C. La narración yavista ye muncho más simple que la historia sacerdotal: el so Dios únicu unvia'l so diluviu (por 40 díes), Noé y la so familia y los animales sálvense (siete de cada animal llimpiu), Noé alza un altar y fai sacrificios, y Yahveh decide que nunca más va matar a los seres vivientes per agua. La fonte Yavista nun menta un pactu ente Yahveh y Noé.
Créese que'l testu sacerdotal foi redactáu en dalgún momentu ente la cayida del reinu nortizu d'Israel en 722 e.C. y la cayida del reinu sureñu de Xudá, alredor de 586 e.C. El material de fonte sacerdotal contién munchos más detalles que la Yavista— por casu, les instrucciones pa la construcción de l'Arca, y la cronoloxía detallada— y tamién suministra'l centru teolóxicu vital de la historia, el pactu ente Yahweh Sabaoth y Noé en Xen 9:1–17, qu'introduz el métodu peculiarmente xudíu del ritual del sacrificiu, y que forma'l do ut des pa la promesa d'esi dios de nun destruyir al mundu otra vegada. Ye la fonte sacerdotal la que nos da'l cuervu (la Yavista tien el palombu) y el arcu iris, y la qu'introduz los tabayones del cielu (la Yavista a cencielles diz que llovió). Como la fonte Yavista, l'autor del testu sacerdotal (que se cree sería un solu autor, un miembru del sacerdociu aaraonita de Xerusalén) tendría accesu a los testos y tradiciones antiguos y qu'agora tán perdíos.
La tema de la historia de l'Arca, de la roxura de Yahveh Elohim pola maldá del home, la so decisión d'embarcase nuna tarrecible vengación y el so posterior arrepentimientu, son típicos del autor o autores Yavistas, quien traten al so dios como una figura humana qu'apaez en persona na narración bíblica. En contraste, la fonte sacerdotal de normal presenta al so dios como distante y inaccesible, sacante al traviés del sacerdociu aaronita. Asina, por casu, la fonte Yavista requier siete de cada animal llimpiu pa dexar los sacrificios de Noé, ente que la fonte sacerdotal amenorga esto a una simple pareya, yá que non pueden faese sacrificios so les regles sacerdotales hasta que se crea'l primer sacerdote (Aarón) nos tiempos del Éxodu.
Estudiu científicu sobre'l diluviu de la xénesis bíblicu-mesopotámicu Anque la mayor parte de les opiniones referentes al diluviu de la xénesis bíblicu-mesopotámicu inclinar a pensar que tien un orixe míticu, l'estudiu científicu nun ta totalmente d'alcuerdu de qu'absolutamente tolos aspeutos nun sían reales. Nesti sentíu, los rexistros caldéu y bíblicu son los únicos rexistros qu'especifica llugares y periodos bien definíos que pueden utilizase pa un analís científicu. Un exemplu d'ello ye que, según la historia descrita na Biblia, la zona onde se posó'l arca de Noé sería la rexón montascosa de Urartu (actual Armenia y Anatolia), según el rellatu caldéu nel monte Nisir del cordal de los montes Zargos (anque la tradición cristiana posterior convirtió arbitrariamente la rexón d'Arará nel monte Arará).Más refechamente, na Biblia en Xénesis 8:4 ta escritu en plural: "El día diecisiete del séptimu mes, l'arca embarrancó nes peñes de los montes d'Arará", rexón qu'entendía l'actual Turquía y Armenia
Sicasí, la mayoría de científicos nun creen qu'asocediera un diluviu o hinchente mundial que tomara tol planeta. Dalgunos d'ellos teorizan sobre un posible diluviu o gran hinchente nel pasáu, pero asocedíu namái nuna zona xeográfica específica del planeta. Por cuenta de ello hai delles hipótesis que, n'efeutu, indiquen que nun periodu tempranu de la esistencia del ser humanu, cuando yá esistía los llinguaxe, asocedió posiblemente dalguna clase de catástrofe natural que puede acomuñar a un hinchente o diluviu que, anque nun tomó tol planeta, sí pudo ser l'orixe del mitu. Ente estes hipótesis podríen incluyise:
Na ciudá de Shurupak producióse un gran hinchente fluvial que s'atopa probada arqueológicamente y que foi datada por aciu el métodu del radiocarbono escontra 2900 e.C. Harriet Crawford, Sumer and the sumerians. Cambridge University Press, 1991), p. 19. La cerámica polícroma de los niveles arqueolóxicos darréu anteriores al hinchente foi datada como perteneciente al periodu de Jemdet Nasr el cual ye'l predecesor inmediatu del periodu Dinásticu Arcaicu I.Schmidt (1931) Cabo señalar a esti respectu que la frase "antes del diluviu" foi una frase bien común nel llinguaxe acadiu.