thumb|300px|Portulano medieval del Mediterraneu. El sabir, orixinalmente llingua franca, foi un pidgin (dacuando consideraos varios y non yá unu) güei desapaecíu que s'utilizó ente los sieglos XIV y XIX polos maríns y mercaderes del mar Mediterraneu, nos puertos y países de llingües d'orixe románicu.Vease definición de 'sabir' nel DRAE: «Pidgin de base románica». Especialmente xenoveses y venecianos pa la comunicación ente falantes de llingües distintes.
Los pidgins suelen definise como sistemes llingüísticos bien amenorgaos que s'empleguen pa contactos puntuales ente falantes de distintes llingües y que nun son natives de nenguna comunidá o grupu (De Camp, 1971).
Carauterístiques
El sabir tomó'l so léxicu y parte de la so gramática de distintes Llingües romániques y otres llingües mediterránees. Envalórase que la versión más temprana adoptó direutamente términos del llatín, afaciéndose depués principalmente a la evolución del italianu (el 70% de les sos pallabres rellacionar con dialeutos italianos, especialmente'l xenovésCatarsi, Novella. Studi sulla llingua franca. CNUCE, Divisione linguistica. Pisa, 1975), y secundariamente del español, del occitanu, del catalán y del portugués.
Darréu incorporó un pocu de vocabulariu árabe, turcu y griegu.Gli scambi linguistici nel Mediterraneo y la llingua franca (n'Italianu), artículu de Francesco Bruni
Foi utilizáu tamién nel mar Roxu y nel océanu Índicu, como demuestra'l so usu pa nomar nel norte de Somalia el cabu Guardafui (qu'en dialeutu xenovés significa 'mira-escapa': guarda '¡mira!' y fuggi/fui '¡escapa!'). El primer usu documentáu remontar a 1353 en Djerba, nel actual Tunicia. Colos años, na mariña tunecina y arxelina foi nutriéndose amás del francés.
Acordies con el Ethnologue, anguaño ye posible qu'esista una variedá nes islles del mar Exéu, en que la sintaxis ye predominantemente árabe, ente que'l vocabulariu nutrir del italianu (65-70%), l'español (10%), el xudeoespañol, el francés, el catalán y el turcu.
Exemplu El Padre Nuesu:
El dramaturgu parisín Molière (1622-1673) escribió delles pallabres en sabir, na so obra Le Bourgeois gentilhomme, onde se nota la influencia del dialeutu de la República de Xénova:
Ver tamién Llingua vehicular (Llingua franca)
Referencies
Bibliografía Appel & Muysken, Bilingüísmo y contautu de llingües, Ariel, 1987, ISBN 8434482215. Bruni, Francesco. Storia della Llingua Italiana: III.5 Gli scambi linguistici nel Mediterraneo y la llingua franca (de Italica.rai.it) Cifoletti, Guido. La llingua franca barbaresca. Il Calamo editore. Roma, 2004
Enllaces esternos Referencia nel Ethnologue (n'inglés)
Categoría:Llingües muertes d'África Categoría:Llingües muertes d'Europa Categoría:Llingües romances Categoría:Pidgin