The Lion King (lliteralmente n'asturianu: El rei lleón) ye una película animada producida por Walt Disney Feature Animation y distribuyida por Walt Disney Pictures. Ye la trentena segunda cinta na serie Walt Disney Animated Classics y realizóse nun periodu conocíu como'l Renacimientu de Disney. La película realizar so la direición de Rob Minkoff y Roger Allers, el productor Don Hahn, los guiones d'Irene Mecchi, Jonathan Roberts y Linda Woolverton, y con Hans Zimmer, Elton John y Tim Rice como encargaos de la banda sonora. Amás, cuenta con un ampliu repartu coral nel que participaron Matthew Broderick, Jeremy Irons, James Earl Jones, Jonathan Taylor Thomas, Moira Kelly y Nathan Lane. L'argumentu de The Lion King desenvolver en África y tien inspiraciones nes hestories bíbliques de José y Moisés, y na obra de William Shakespeare Hamlet. Cunta la historia de Simba, un nuevu lleón que tres la muerte del so padre, rei de Pride Lands,Ye un espaciu ficticiu ambientáu n'África, traducible como «Tierres del Arguyu». ye exiliáu del so llar pol so tíu, qu'usurpa'l tronu. Con ayuda de los sos amigos y les enseñances del so padre, Simba ye afaláu tiempu dempués a tornar y reclamar el so llugar nel reinu.
El desenvolvimientu del filme empezó en 1988, nuna xunta ente Jeffrey Katzenberg, Roy E. Disney y Peter Schneider, mientres promocionaben Oliver & Company n'Europa. Thomas Disch escribió un tratamientu y Woolverton avanzó los primeros guiones cuando George Scribner foi asignáu direutor, al que se xunió Allers darréu. La producción empezó nel añu 1991 coles mesmes que Pocahontas, que ye la que tenía a los meyores animadores de Disney. Más tarde, parte del personal viaxó a Kenia a visitar el Parque nacional de Hell's Gate con tal d'investigar animales y l'allugamientu na que se basaría la película. Scribner abandonó la producción tiempu dempués por cuenta de diferencies creatives, polo que foi reemplazáu por Minkoff. Cuando Hahn xunir al proyeutu, amosóse insatisfechu col guión, polo que la historia volvió escribise rápido. Unos venti minutos en secuencies d'animación ellaborar en Disney-MGM Studios, allugaos nel estáu americanu de Florida, a la que s'añader l'animación per ordenador, recursu utilizáu delles vegaes nel filme.
La cinta foi llanzada'l 15 de xunu de 1994. Llogró reacción positiva per parte de les críticas, que la emponderó sobre manera pola so música, argumentu y animación. Tres un rellanzamientu en versión 3D en 2011, la recaldación xubió hasta unos 968 millones USD dende'l so estrenu orixinal hasta esi mesmu añu, amás de ser la cinta que los sos dibuxos tán fechos a mano y en 2D con más recaldación, y atópase ente les películes que más ingresos xeneró tantu n'Estaos Xuníos como n'otros países. The Lion King ganó dos premios Óscar gracies a la so banda sonora y el Globu d'Oru na categoría de meyor película comedia o musical, ente otros. D'esta película derivaron dellos trabayos como l'adautación al teatru, les películes The Lion King II: Simba's Pride (1998) y The Lion King 3: Hakuna Matata (2004), según la serie de Timón y Pumba.
Argumentu En Pride Lands, el lleón Mufasa gobierna a tolos animales como'l so rei xunto cola so esposa Sarabi. La nacencia del so fíu y herederu, Simba, provoca rensía nel hermanu de Mufasa, Scar, que nagua por convertise nel nuevu rei lleón. El tiempu trescurre y el cachorru ye instruyíu pol so padre sobre les responsabilidaes que va haber de tener cuando se convierta nel nuevu soberanu. Mentanto, Scar entama un siniestru plan pa desfacer de los sos familiares y apoderase del tronu. De primeres engaña a Simba y a la so amiga Nala al afalalos a esplorar un campusantu d'elefantes allugáu nuna rexón apartada de Pride Lands. Magar les alvertencies de Mufasa sobre esi llugar, l'interés de Simba y Nala llevar hasta esi sitiu. Al llegar, son atacaos poles hienes Shenzi, Banzai y Ed, quien trabayen pa Scar magar los maltratos que reciben de lo so parte.
Por avisu de Zazú, un toco que trabaya como mayordomu real, Mufasa enterar de la desobediencia de Simba y llega a tiempu al campusantu pa rescata-yos, y llevalos de vuelta al reinu. Enteráu del so fallíu intentu por desfacer de Simba, a otru día Scar guía al so sobrín hasta un cañón onde-y pide qu'espere no que llega Mufasa. Dempués d'abandonar el cañón Scar píde-y a les hienes qu'axoricen a una menada de ñus pa provocar una estampida. Mufasa apaez nuevamente y llogra poner a salvo al so fíu, sicasí cuando trata d'esguilar unu de los cantos pa evitar la estampida ye emburriáu por Scar y muerre apatayáu polos ñus. Cuando la estampida termina, Simba atopar col cadabre del so padre y Scar aprovecha la ocasión pa culpalo de lo socedío y pidi-y qu'abandone Pride Lands con tal d'evitar represalies pola muerte del rei. El mozu fuxe asina del reinu y dexa llibre'l tronu a Scar, que se proclama como'l nuevu soberanu ante la desapaición de Mufasa y Simba.
Metanes la so fuxida, Simba cai exhausto metanes una rexón desértica onde ye atopáu pol suricato Timón y el facóquero Pumba, que lo protexen y lleven consigo a una selva, onde habiten xuntos hasta que'l lleón crez y algama la so etapa adulta. Un día Simba realcontrar con Nala na selva y afayen que tán namoraos unu del otru. Nala encamentar a que torne a Pride Lands y reclame el reinu, que se convirtió nun pandorial ensin agua nin comida abonda sol mandatu de Scar. Sicasí, Simba se rehúsa a siguir el so encamientu yá que sigue sintiéndose culpable pola muerte de Mufasa. Nun ye sinón hasta'l so alcuentru con Rafiki, antiguu amigu y conseyeru del so padre, que Simba llogra superar la muerte de Mufasa y ye motiváu a tornar de vuelta a Pride Lands p'acabar col reináu del so tíu.
Yá nel reinu, Simba enfrentar a Scar, quien-y confiesa'l so responsabilidá na muerte de Mufasa. Enfurecido, Simba llogra arrequexalo tres una persecución, pero'l vieyu lleón clamia misericordia ya inculpa a les hienes como les verdaderes asesines del so padre. Metanes el tracamundiu que dicha revelación provoca nel mozu, Scar aprovecha la ocasión p'atacar por sorpresa al so sobrín. Sicasí, les hienes intervienen, refundien al fueu a Scar en enterándose de la so acusación ya insultos, y fuxen del reinu. Simba realcontrar con Nala y Sarabi, según los sos amigos Timón y Pumba, y ye proclamáu como'l nuevu rei de Pride Lands. Nes últimes escenes, y trescurríu un tiempu de l'asunción de Simba, apreciar a Rafiki presentando a la fía de Simba y Nala a los demás animales del reinu.
Repartu principal L'equipu de producción valoró l'afinidá ente los actores y los personaxes de la película pa escoyer al repartu de voces. Por casu, escoyeron a James Earl Jones pal papel de Mufasa porque la so voz yera «potente y equiparable al ruxíu d'un lleón». Nathan Lane orixinalmente había audicionado pal personaxe de Zazú, ente que Ernie Sabella buscaba'l papel d'una de les hienes. Dambos participaben entós daquella nel musical Guys and Dolls. Al axuntase nel estudiu de grabación de The Lion King, pidióse-yos qu'interpretaren a les hienes. La so actuación resultó tan hilarante pa los direutores, que los escoyeron pa los roles de Timón y Pumba. Pa les hienes teníen pensáu contratar al dúu Cheech y Chong, pero solu Cheech Marin taba disponible asina que-y ufiertaron el papel de la otra hiena a Whoopi Goldberg.
Tocantes a los protagonistes, Matthew Broderick punxo voz al Simba adultu nes fases iniciales de producción, y cabo señalar que mientres los trés años que tomó'l procesu de doblaxe grabó los sos diálogos en solitariu, cola esceición d'una ocasión en que tuvo con otru actor nel estudiu de grabación. Inclusive nun s'enteró de que Moira Kelly doblaba a Nala hasta l'estrenu de la película. Magar Jeremy Irons tornara'l papel de Scar al espresar que nun se sentía preparáu pa interpretar a un personaxe risible, dempués de la so actuación nun rol dramáticu como Claus von Bülow en Reversal of Fortune a la fin aportó ya integróse al repartu. Ello ye que los guionistes decidieron incorporar parte de los diálogos de von Bülow en The Lion King — como la frase «nun tienes nin idea» — ente que l'animador Andreas Dexa estudió los tics y traces faciales de Irons tantu en Reversal of Fortune como en Damage pal diseñu de Scar. D'esta forma, el repartu estelar de voces n'inglés quedó conformáu por:
Matthew Broderick como Simba: ye'l fíu de los reis Mufasa y Sarabi, y polo tanto herederu de les Pride Lands. Joseph Williams interpretó los cantares del personaxe, que'l so diseñu corrió al cargu de Mark Henn y Ruben A. Aquino pal Simba nuevu y l'adultu, respeutivamente. Jonathan Taylor Thomas ye la voz de Simba nueva, ente que Jason Weaver interpretó los cantares d'esta versión del personaxe. James Earl Jones como Mufasa: ye'l padre de Simba y rei de les Pride Lands de primeres de la película. L'animador Tony Fucile supervisó'l diseñu del personaxe. Jeremy Irons como Scar: ye l'hermanu de Mufasa y tíu de Simba, que nagua por llograr el tronu. El so diseñu corrió al cargu d'Andreas Dexa. Moira Kelly como Nala: ye la meyor amiga de Simba y, más tarde, la so esposa. Sally Dworsky interpretó los sos cantares y el supervisores fueron Aaron Blaise y Anthony DeRosa pa les versiones de moza y adulta. Niketa Calame ye la voz de l'Ala nueva y Laura Williams interpretó los sos cantares nesta versión del personaxe. Nathan Lane como Timón: un suricato embaecíu y alvertíu. El supervisor nel procesu d'animación foi Michael Surrey. Ernie Sabella como Pumba: un inocente facóquero — anque na película referir a él como un xabalín — que sufre flatulencias y ye'l meyor amigu de Timón. Tony Bancroft foi l'encargáu d'animación. Robert Guillaume como Rafiki: un sabiu y vieyu mandril —anque tamién ye mentáu como un babuino— que collabora como xamán de les Pride Lands, amás de presentar formalmente ante los animales del reinu a Simba cuando yera un cachorru. La xera d'animación corrió al cargu de James Baxter. Rowan Atkinson como Zazú: un toco que fai de mayordomu real. L'animación del personaxe recayó en Ellen Woodbury. Madge Sinclair como Sarabi: ye la esposa de Mufasa, madre de Simba y líder de la menada de caza. L'animador Russ Edmonds supervisó'l so diseñu. Alex Kupershmidt y David Burgess fueron el supervisores d'animación de les hienes, que taben aliaes con Scar, interpretaes de la mesma por: Whoopi Goldberg como Shenzi: una fema de calter faltante y enfadosu, y líder del tríu. Cheech Marin como Banzai: un machu agresivu y de calter impulsivu. Jim Cummings como Ed: un machu de temperamentu lerdo que non fala, solo ri. Tamién ye de resaltar qu'este mesmu actor púnxo-y voz a un geómido que fala con Zazú, y sustituyó a Jeremy Irons na escena onde Scar canta «Be Prepared». Zoe Leader como Sarafina: ye la madre de Nala, anque solo apaez nuna escena onde parola con Sarabi.
Producción
Antecedentes y redaición del guión