Sinn Féin ( , /shiñ fieñ/; del irlandés Nós o Nós mesmos; y non como n'ocasiones se traduz de mou incorreuta, Nós solos) ye un partíu políticu irlandés d'ideoloxía izquierdista, activu tantu na República d'Irlanda como n'Irlanda del Norte.
La organización orixinal de Sinn Féin foi fundada en 1905 por Arthur Griffith, pero dende entós estremóse sustancialmente en delles ocasiones, especialmente dando llugar a los dos partíos tradicionalmente dominantes de la política del sur d'Irlanda: Fianna Fáil y Fine Gael, arriendes de la Guerra civil irlandesa. El partíu tomó la so forma actual en 1970 dempués d'otra división (cola otra faición eventualmente convirtiéndose nel Partíu de los Trabayadores d'Irlanda). Históricamente acomuñóse col Exércitu Republicanu Irlandés Provisional (IRA)."Provisional Sinn Féin", in W.D. Flackes & Sydney Elliott (1994) Northern Ireland: A Political Directory 1968–1993. Belfast: Blackstaff Press. Mary Lou McDonald convirtióse en presidenta del partíu en febreru de 2018.
El Sinn Féin ye unu de los dos partíos más grandes de l'Asamblea d'Irlanda del Norte, ganando namái un escañu menos que'l Partíu Xunionista Democráticu (DUP) nes eleiciones parllamentaries d'Irlanda del Norte de 2017. Nesa asemblea, ye'l mayor partíu nacionalista irlandés y tien cuatro puestos ministeriales nel Executivu d'Irlanda del Norte pa compartir el poder a partir de 2020. Na Cámara de los Comunes del Reinu Xuníu, el Sinn Féin tien siete de los 18 escaños d'Irlanda del Norte, lo que conviértelu nel segundu bloque más grande dempués del DUP; ellí sigue una política d'astencionismu, negándose a sentase nel parllamentu o votar proyeutos de llei. Nel Oireachtas (el parllamentu de la República d'Irlanda), el Sinn Féin ganó la mayor parte de los votos de primera preferencia nes eleiciones xenerales d'Irlanda de 2020.
Nome La fras «Sinn Féin» significa n'irlandés «nós» o «nós mesmos», magar que davezu traduzse equivocadamente como «nós solos» (de Sinn Féin Amháin, una conseña de principios del sieglu XX).MacDonncha (2005), p. 12. El nome ye una afirmación de la soberanía nacional irlandesa y l'autodeterminación; esto ye, el pueblu irlandés gobiérnase a sigo mesmu, en cuenta de ser parte d'una xunión política con Gran Bretaña (Inglaterra, Escocia y Gales) sol Parllamentu de Westminster.
Una división en xineru de 1970, que reflexa una división nel IRA, conduxo a l'apaición de dos grupos que se autodenominen Sinn Féin. Unu, sol lideralgu continuu de Tomás Mac Giolla, fíxose conocíu como «Sinn Féin (Gardiner Place)» o «Sinn Féin oficial»; l'otru, dirixíu por Ruairí Ó Brádaigh, fíxose conocíu como «Sinn Féin (Kevin Street)» o «Sinn Féin provisional». A midida que los funcionarios dexaron de mentar al Sinn Féin en 1982, en llugar de llamase Partíu de los Trabayadores d'Irlanda, el términu «Sinn Féin provisional» dexó d'usase, y el partíu agora conozse a cencielles como Sinn Féin.
Los miembros del Sinn Féin denomáronse coloquialmente como Shinners, un términu peyorativu (sinners n'inglés significa «pecadores»).
Historia
1905–1922 miniaturadeimagen|Arthur Griffith fundó'l Sinn Féin en 1905. miniaturadeimagen|El coche de campaña de Joseph McGuinness, que ganó les eleiciones parciales de South Longford en 1917 mientres taba encarceláu. Foi unu de los primeros miembros del Sinn Féin en ser escoyíu. En 1921 púnxose del llau de Collins nel alderique del Tratáu. El Sinn Féin fundóse'l 28 de payares de 1905, cuando, na primer Convención añal del Conseyu Nacional, Arthur Griffith describió la política de Sinn Féin en "afitar na capital d'Irlanda una llexislatura nacional dotada de l'autoridá moral de la nación irlandesa".MacDonncha (2005), p. 12.Griffith, The Resurrection of Hungary, p. 161. El partíu impugnó les eleiciones parciales de Leitrim del norte de 1908, au llogró'l 27% de los votos.Brian Feeney, Sinn Féin: a hundred turbulent years, páxs. 49–50. A partir d'entós, tanto'l sofitu como la membresía amenorgaron. Na Ard Fheis (conferencia del partíu) de 1910, l'asistencia foi escasa y hebo dificultaes p'atopar miembros dispuestos a tomar asientu nel executivu.Feeney, páxs. 52–54.
En 1914, los miembros del Sinn Féin, incluyíu Griffith, xuniéronse a los Voluntarios Irlandeses anti-Redmond, a los que los Redmondites y otros refiriéronse como los Voluntarios Sinn Féin". Magar que'l mesmu Griffith nun participó nel Llevantamientu de Pascua de 1916, munchos miembros del Sinn Féin sí lo ficieron, yá que tamién yeren miembros de los Voluntarios y de la Hermandá Republicana Irlandesa. El gobiernu y los periódicos denominaron l'alzamientu "the Sinn Féin Rising" (l'alzamientu del Sinn Féin).Feeney, páxs. 56–57. Dempués del Alzamientu, los republicanos xuniéronse so la bandera del Sinn Féin y de la Ard Fheis de 1917 el partíu comprometióse per primer vegada al afitamientu d'una República irlandesa. Nes eleiciones xenerales de 1918, el Sinn Féin ganó 73 de los 105 escaños d'Irlanda, y en xineru de 1919, los sos parllamentarios axuntáronse en Dublín y proclamáronse el Dáil Éireann, el parllamentu d'Irlanda. El partíu sofitó al Exércitu Republicanu Irlandés mientres la guerra de la independencia, y los miembros del gobiernu del Dáil axustaron el Tratáu anglo-irlandés col gobiernu británicu en 1921. Nos alderiques del Dáil que siguieron, el partíu dixebróse tocante al conteníu del Tratáu. Los miembros antitratáu lideraos por Éamon de Valera colaron, y los miembros pro y antitratáu tomaron llaos opuestos na guerra civil que siguió.
1923–1970 Los diputaos del Dáil y otros partidarios del Tratáu formaron un nuevu partíu, Cumann na nGaedheal, el 27 d'abril de 1923 nuna xunta en Dublín, au los delegaos alcordaron una constitución y un programa políticu. El Cumann na nGaedheal gobernó'l nuevu Estáu Llibre Irlandés mientres nueve años (fundióse con otres dos organizaciones pa ensamar Fine Gael en 1933). Los miembros del Sinn Féin anti-tratáu siguieron boicotiando'l Dáil. Nun Ard Fheis especial en marzu de 1926, de Valera propunxo que se dexara a los miembros escoyíos ocupar los sos escaños nel Dáil siempres y cuando se desaniciara'l revesosu Xuramentu de llealtá. Cuando la so moción foi ganada, de Valera arrenunció al Sinn Féin; el 16 de mayu de 1926, fundó'l so propiu partíu, Fianna Fáil, que dedicábase a republicar l'Estáu Llibre dende les sos estructures polítiques. Llevóse la mayoría de los Teachta Dála (TD) del Sinn Féin con él.Tim Pat Coogan, The IRA, páxs. 77–78. L'arrenunciu de De Valera tamién significó la perda del sofitu financieru d'Estaos Xuníos.The Times, Southern Irish Elections, 6 June 1927. El partíu grupal Sinn Féin nun pudo presentar más de quince candidatos y ganó namái seis escaños nes eleiciones xenerales de xunu de 1927, un nivel de sofitu que nun se vio dende enantes de 1916.The Times, 350 Candidates For 152 Seats, 2 June 1927.Michael Laffan, The resurrection of Ireland: the Sinn Féin Party, 1916–1923, p. 443.The Times, Mr. Cosgrave and the Oath, 30 August 1927. La vicepresidenta y líder de facto Mary MacSwiney anunció que'l partíu a cencielles nun tenía los fondos pa disputar la segunda eleición convocada esi añu, declarando que "nengún verdaderu ciudadanu irlandés puede votar por nengún de los otros partíos". El Fianna Fáil llegó al poder nes eleiciones xenerales de 1932 (pa empezar lo que sería un mandatu ininterrumpíu de 16 años nel gobiernu) y depués dominó mientres enforma tiempu la política nel estáu irlandés independiente.
Un intentu na década de 1940 d'aportar a fondos que foren puestos al cuidu del Tribunal Cimeru conduxo al casu Sinn Féin Funds, que la parte perdió y nel que'l xuez dictaminó que nun yera'l socesor llegal del Sinn Féin de 1917.Laffan, p. 450. Nes eleiciones xenerales del Reinu Xuníu de 1955, dos candidatos del Sinn Féin foron escoyíos pa Westminster, pero'l votu del partíu menguó nes siguientes eleiciones en 1959, mentanto la Campaña Fronteriza del IRA.Ireland Since 1939, Henry Patterson, Penguin 2006, p. 180. A lo llargo de la década de 1960, dalgunes de les principales figures del movimientu, como Cathal Goulding, Sean Garland, Liam McMillen o Tomas MacGiolla moviéronse constantemente escontra la esquierda, inclusive escontra'l marxismu, como resultáu de la so propia llectura y pensamientu y contautos colos irlandeses y l'esquierda internacional. Esto enfureció a los republicanos más tradicionales, que queríen atenese a la cuestión nacional y la llucha armada. La Comisión Garland creóse en 1967 pa investigar la posibilidá d'acabar col astencionismu. El so informe enfureció al elementu republicanu tradicional yá descontentu dientro del partíusobremanera a Seán Mac Stíofáin y Ruairí Ó Brádaigh, que vieron esa política como una traición escontra la República d'Irlanda.Robert William White, Ruairí Ó Brádaigh: the life and politics of an Irish revolutionary, p. 119.
El partíu Sinn Féin dixebróse en dos a entamos de 1970. Nel Ard Fheis del partíu, el 11 de xineru, la propuesta de terminar col astencionismu y tomar los escaños, si ye escoyíu, nel Dáil, el Parllamentu d'Irlanda del Norte y el Parllamentu del Reinu Xuníu foi puestu primero que los miembros. Una moción asemeyada fuera adoptada nuna convención del IRA el mes anterior, lo que llevó a la formación d'un Conseyu Provisional del Exércitu per parte de Mac Stíofáin y otros miembros opuestos al lideralgu. Cuando se presentó la moción al Ard Fheis, nun llogró la mayoría necesaria de dos tercios. L'Executivu intentó refugar esto per aciu la presentación d'una moción en sofitu de la política del IRA, momentu nel que los delegaos disidentes abandonaron la xunta. Estos miembros volvieron axuntase n'otru llugar, nomaron a un Executivu interín y prometieron llealtá al Conseyu Provisional del Exércitu. L'Executivu Provisional declaróse opuestu a la fin del astencionismu, la deriva escontra "formes estremes de socialismu", el fracasu de la direición pa defender al pueblu nacionalista de Belfast mientres los disturbios d'Irlanda del Norte de 1969 y la espulsión de los republicanos tradicionales per parte de la direición mientres la década de 1960.J. Bowyer Bell, The Secret Army: The IRA, páxs. 366–368.
Nel so Ard Fheis d'ochobre de 1970, informóse a los delegaos que se celebrara una convención del IRA y que regularizara la so cadarma, poniendo fin al periodu provisional".Peter Taylor, Provos, p. 87. Aquel día, sicasí, los medios yá-yos aplicaren la etiqueta "Provisional" o "Provo".Gerry Adams, Before the Dawn, p. 149. El partíu opositor, anti-astencionista fíxose conocíu como "Sinn Féin Oficial".Feeney, p. 252. Camudó'l so nome en 1977 a "Sinn Féin - The Workers' Party" y en 1982 a Partíu de los Trabayadores d'Irlanda ("The Workers' Party").