П’ер-Габрыэль Гардэ́ль (, , — , ) — французскі артыст балета і балетмайстар. Брат і вучань Максіміліяна Гардэля.
Біяграфія У 1772 годзе паступіў у школу танца пры Парыжскай оперы, дзе навучаўся пад наглядам свайго брата. Яшчэ вучнем выконваў танцавальныя выхады ў операх К. В. Глюка, А. Грэтры, .Балет: энциклопедия. / Гл. ред. Ю. Н. Григорович.- М.: Советская энциклопедия, 1981.- 623 стр. с илл. У 1780 годзе стаў першым танцошўчыкам, але быў вымушаны адмовіцца ад сваёй выканаўчай кар’еры па стану здароўя.Chapman, John V. «Forgotten Giant: Pierre Gardel.» Dance Research: The Journal of the Society for Dance Research 5.1 (1987): 3-20. Пасля смерці брата Максіміліяна ў 1787 годзе П’ер заняў пасаду балетмайстра Оперы, а яго асістэнтам стаў .
У 1781—1782 гадах выступаў на сцэне лонданскага Каралеўскага балета ў трупе Ж. Ж. Навера, затым вярнуўся ў Парыж.
Творчасць Выконваў партыі Ліндора («Мірза і Ліндор»), Дэзертыра («Дэзертыр») і ў пастаноўках Ж. Ж. Навера — Рынальда, Язона («», «» ), Альфонса («Адэль дэ Понцье») і інш.
Першыя тры балеты Гардэля «» (, 1787), «Псіхея» (, 1790), «» (, 1790) абапіраліся на класічныя міфы і лічыліся сумяшчальнымі са старым рэжымам. Паколькі Французская рэвалюцыя выклікала палітычны пераварот, Гардэль стварыў патрыятычныя танцы, якія спалучалі палітычны змест з неакласічнымі ідэямі. Ён супрацоўнічаў з Жакам-Луі Давідам, мастаком, які падзяляў погляды Гардэля на дэманстрацыю ідэй рэвалюцыі ў творах мастацтва.Giza, Brian H. «PIERRE GARDEL AND HIS RELATIONSHIP TO THE RISE OF THE ROMANTIC BALLET.» У «L’Offrande à la Liberté» (1792) Гардэль прадставіў падзеі рэвалюцыі як оперу з музыкай, напісан ., 2007.
Сярод іншых пастановак Гардэля найбольш вядомыя балеты: «Танцаманія» (1800), «Ахіл на востраве Скірас» Л. Керубіні, «Поль і Віргінія» Р. Крэйцэра (абодва — 1804), «Апраўданая служанка» Крэйцара, «Блудны сын» (абодва — 1818).
П’ер Гардэль сцвярджаў, што моцны тэхнічны танец аднолькава важны для сюжэту і тэатральнасці балета. На яго паўплывалі рэформы Ж. Ж. Навера, хоць Гардэль не бачыў неабходнасці абмяжоўваць тэхніку пры ўключэнні пантамімы. Ён звёў пантаміму да мінімуму і адабраў тых, хто валодаў прыроднымі драматычнымі здольнасцямі. Яго харэаграфія прапанавала танцорам тое, што ён лічыў складанай і драматычнай працай. Па-за операй балетмайстры засяродзіліся на пантаміме. Менавіта ў гэты час Гардэль унёс змены ў трэніроўкі, каб адлюстраваць яго ўвагу да пашырэння тэхнікі. Гардэль дазваляў і заахвочваў стварэнне дывертысментаў для танцораў. быў галоўным танцорам у той час і добра вядомы тым, што пашыраў межы паваротаў і скачкоў. Тое, што выклікала дыскамфорт у Гардэля як танцора, стала каштоўным, калі Гардэль стаў балетмайстрам Оперы.
Асноўныя працы Усе былі пастаўленыя ў Парыжскай оперы. (1784) (1786) Les Sauvages (1790) Télémaque dans l'île de Calypso (1790) Psyché (1791) Bacchus et Ariane (1793) Le Jugement de Pâris (1800) La Dansomanie (1802) Le Retour de Zéphire (1803) Daphnis et Pandore (1804) Une demi-heure de caprice (1804) Achille à Scyros (1806) Paul et Virginie (1808) Vénus et Adonis (1808) Alexandre chez Apelles (1809) La Fête de Mars (1810) Vertumne et Pomone (1810) Persée et Andromède (1812) L’Enfant prodigue (1814) Le Retour des lys (1815) L’Heureux Retour (1817) Les Fiancé de Caserte (1818) Proserpine (1818) Zirphile (1818) La Servante justifiée
Літаратура Балет: энциклопедия. / Гл. ред. Ю. Н. Григорович.- М.: Советская энциклопедия, 1981.- 623 стр. с илл.
Катэгорыя:Артысты балета паводле алфавіта Катэгорыя:Артысты балета Францыі Катэгорыя:Артысты балета XVIII стагоддзя Катэгорыя:Балетмайстры паводле алфавіта Катэгорыя:Балетмайстры Францыі Катэгорыя:Балетмайстры XVIII стагоддзя Катэгорыя:Балетмайстры XIX стагоддзя