Гета ў Стоўбцах (канец жніўня 1941 — 31 студзеня 1943) — яўрэйскае гета, месца прымусовага перасялення яўрэяў горада Стоўбцы і бліжэйшых населеных пунктаў падчас Халакосту.
Гісторыя Да чэрвеня 1941 года ў Стоўбцах жылі каля 3000 яўрэяў, у тым ліку некалькі сотняў бежанцаў з Польшчы. Горад быў захоплены нямецкімі войскамі 26 (28) чэрвеня 1941 года. Акупацыя доўжылася тры гады — да 2 ліпеня 1944 годаЛ. Смиловицкий. По следам еврейских кладбищ Беларуси .
У канцы жніўня 1941 года немцы, рэалізуючы нацысцкую праграму знішчэння яўрэяў, сагналі яўрэяў Стоўбцаў у гета. Яно знаходзілася ў раёне вуліцы Паштовая. Вязні існавалі ў найцяжэйшых умовах, у адным пакоі жылі да 30 чалавек.
У кастрычніку 1941 года на працягу васьмі дзён яўрэяў са Стоўбцаў вывозілі да вёскі Заямнае і расстрэльвалі.
Летам 1942 года вязні Стаўбцоўскага гета даведаліся пра паўстанне ў гета Нясвіжа, і самі таксама пачалі падрыхтоўку да ўзброенага супраціву. Але ў канцы ліпеня 1942 года немцы адабралі 500 самых моцных яўрэяў і ў таварных вагонах вывезлі іх на прымусовыя работы ў Баранавічы і Мінск, але ў гета засталося яшчэ каля 2000 вязняў.
23 верасня 1942 года сіламі мясцовых паліцэйскіх, латвійскага паліцэйскага батальёна, атрада паліцыі бяспекі і СД з Мінска гета было акружана. Каля 450 яўрэяў пагналі на прымусовыя работы, а астатніх 750 жанчын, дзяцей і старых расстралялі. Каля 850 вязняў здзейснілі масавыя ўцёкі, падчас якога 488 з іх былі забітыя. 11 кастрычніка 1942 года ў ходзе чарговай акцыі былі забітыя яшчэ 350 габрэяў.
Апошнія габрэі Стоўбцаў — 200 чалавек — былі забітыя 31 студзеня 1943 годаНациональный архив Республики Беларусь (НАРБ). — фонд 389, опись 1, дело 4, листы 24, 24об., 94.
Усяго ў Стоўбцах загінула больш за 3500 прадстаўнікоў народа.
Памяць У 1994 годзе на брацкай магіле забітых яўрэяў Стоўбцаў у вёсцы Заямнае быў усталяваны помнік у выглядзе балеснай маці.
Крыніцы
Літаратура
Стоўбцы Катэгорыя:Гісторыя Стоўбцаў