Міхал Канарскі (, , Слонім — , Адэса) — педагог, пісьменнік, філантроп.Polski Słownik Biograficzny, t. 13, s. 469.ЭСБЕ/Конарский, Михаил

Біяграфія Сын Яна і Ганны, народжанай Мацэвіч (ці Маціевіч). Паходзіў са збяднелай зямянскай сям’і.

Спачатку вучыўся ў базыльянскай школе ў Жыровіцах (да 1801), а затым у Віленскім універсітэце, які скончыў у 1808 годзе, атрымаўшы дыплом кандыдата філасофіі. На некаторы час застаўся ў Вільні, перакладаў і адаптаваў камедыі і драмы для віленскага тэатра. Ён апублікаваў пераклад «Новага Белізара» (Nowy Belizar, Вільня, 1809, 2-е выданне — 1818), а таксама падрыхтаваў выданне падручніка рускай мовы для пачаткоўцаў.

У 1808—1812 гадах выкладаў у доме сям’і мозырскага суддзі Абуховіча.

У 1813 годзе пераехаў на Падолле, стаў настаўнікам у сям’і Свяйкоўскіх, з 1815 спыніўся пры двары Патоцкіх у Тульчыне, дзе пасябраваў са Станіславам Трамбецкім. У «Дзённіку Віленскім» (1815, т. 1, с. 118—126) апублікаваў некаторыя падрабязнасці пра жыццё і дзейнасць Станіслава Трамбецкага. У Тульчыне адказваў за выхаванне Баляслава Патоцкага, сына Станіслава Шчэнснага Патоцкага і Зоф’і Патоцкай. У 1822—1824 гадах падарожнічаў са сваім вучнем па Заходняй Еўропе. Затым спыніўся ў Санкт-Пецярбургу, дзе зблізіўся з групай былых членаў Таварыства шубраўцаў; з сакавіка 1831 года да канца таго ж года рэдагаваў часопіс групы «Баламут» і, верагодна, публікаваў у ім свае ўласныя творы (ананімна). Сябраваў з Фадзеем Булгарыным. У 1830—1834 гадах падарожнічаў, сярод іншага, па Італіі, а таксама па Крыме.

У 1834 годзе пасяліўся на Падоллі і гаспадарыў у набытым маёнтку Вашкоўцы ў Брацлаўскім ваяводстве, а таксама здаваў у арэнду суседнія фермы. Быў піянерам цукровай прамысловасці ў гэтым рэгіёне. У апошнія гады свайго жыцця жыў у Адэсе, гандляваў збожжам.

Завяшчанне Дзякуючы сваёй энергіі ў спалучэнні з ашчаднасцю, якая межавала са сквапнасцю, назапасіў значны маёнтак, які на момант смерці перавышаў 200 000 рублёў. Не маючы сям’і, па настойлівай просьбе Караля Качкоўскага і Віктара Карэйвы за пяць дзён да смерці ён склаў завяшчанне, у якім ахвяраваў прыкладна дзве траціны свайго маёнтка на сацыяльныя, культурныя і адукацыйныя мэты. Запаветам Канарскага была заснавана Першая гарадская рамесная школа ў Варшаве, названая ў яго гонар. У 1936 годзе, у гонар 50-годдзя існавання школы, на будынку школы на вуліцы Лешна была ўсталявана памятная дошка ў гонар яе заснавальніка. Пасля Другой сусветнай вайны традыцыі гэтай школы пераняў Школьны комплекс Міхала Канарскага ў Варшаве па адрасе вуліца Акопава, 55а. Канарскі ахвяраваў частку свайго маёнтка на стыпендыі для студэнтаў варшаўскіх школ і Ягелонскага ўніверсітэта. Кракаўскае навуковае таварыства, акрамя грашовага запавету, атрымала каштоўную калекцыю рукапісаў і друкаваных прац XVI—XIX стагоддзяў. Канарскі таксама пакінуў грашовыя сумы гісторыкам Каралю Шайноху, Вацлаву Аляксандру Мацеёўскаму і Юліяну Барташэвічу для публікацыі іх прац, а таксама Юзафу Ломпе, настаўніку і нацыянальнаму дзеячу ў Сілезіі. Таксама пакінуў значныя сумы школам, бальніцам і цэрквам у Адэсе і Брацлаве.

Спасылкі

Крыніцы

Катэгорыя:Памерлі ў 1861 годзе Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1784 годзе Катэгорыя:Педагогі Польшчы Катэгорыя:Постаці Слоніма Катэгорыя:Выпускнікі Імператарскага Віленскага ўніверсітэта Катэгорыя:Нарадзіліся ў Слоніме