Кафе́дра белару́скай філало́гіі Беласто́цкага ўніверсітэ́та () — структурнае навукова-навучальнае падраздзяленне Беластоцкага ўніверсітэта, якое займаецца даследаваннем беларускай мовы і літаратуры, а таксама падрыхтоўкай спецыялістаў у галіне беларускай філалогіі.
Гісторыя стварэння Стварэнне цэнтра беларускай філалогіі ў Беластоку было абумоўлена геаграфічным становішчам горада і наяўнасцю вялікай беларускай нацыянальнай меншасці на Падляшшы. Ідэя стварэння беларускай філалогіі на базе мясцовага ўніверсітэта падтрымлівалася на вышэйшым дзяржаўным узроўні, у тым ліку прэзідэнтам Польшчы Аляксандрам Квасьнеўскім, прэм'ер-міністрам Уладзімежам Цімашэвічам і рэдактарам парыжскай «Kultury» Ежы Гедройцам.
Фармальна Кафедра беларускай філалогіі была ўтворана паводле пастановы Сената Беластоцкага ўніверсітэта ад 24 лістапада 1999 года. Аднак вытокі структуры сягаюць 1992 года, калі ў рамках Кафедры рускай філалогіі філіяла Варшаўскага ўніверсітэта ў Беластоку была створана Лабараторыя беларусістыкі (). У 1996 годзе яна была ператворана ў Аддзел беларусістыкі () пры новаўтвораным Інстытуце ўсходнеславянскай філалогіі. Галоўным ініцыятарам і арганізатарам даследаванняў, а таксама шматгадовым кіраўніком кафедры выступіў прафесар Міхал Кандрацюк.
Кадравы склад У першыя гады існавання напрамку найбольшай праблемай быў недахоп кваліфікаваных навуковых кадраў. На пачатковым этапе выкладанне забяспечвалі спецыялісты з філіяла Варшаўскага ўніверсітэта (Люба Бесекірская, Яніна Вішнеўская), а таксама запрошаныя навукоўцы з Беларусі. З беластоцкай кафедрай у розныя часы супрацоўнічалі вядомыя беларускія мовазнаўцы і літаратуразнаўцы: Павел Сцяцко, Іван Лепешаў, Генадзь Цыхун, Аляксандр Лукашанец, Ксенафонт Лецка, Мікалай Мішчанчук, Зоя Мельнікава, Мікалай Гарбачук і Ірына Гапоненка.
Значны ўклад у развіццё кафедры ўнёс прафесар Ян Чыквін, які на працягу многіх гадоў кіраваў лекцыямі і семінарамі па беларускай літаратуры, а таксама курыраваў напісанне магістарскіх прац. Дапамогу ў галіне даследаванняў помнікаў старажытнарускага і старабеларускага пісьменства аказвала прафесар Лілія Цытко.
Па стане на 2013 год калектыў кафедры налічваў дзевяць чалавек пад кіраўніцтвам прафесара Галіны Тварановіч. Сярод выкладчыкаў працавалі Аліна Філіновіч, Ніна Рачкевіч, Ганна Саковіч, Базыль Сегень, Яанна Васілюк, Ганна Альштынюк, Ганна Гжэсь і Людміла Сегень.
Навуковая дзейнасць Навуковыя даследаванні кафедры ахопліваюць шырокі спектр пытанняў: сучасная і гістарычная беларуская літаратура, літаратура беларускай меншасці ў Польшчы, анамастыка і дыялекталогія паўночна-ўсходняй Польшчы, а таксама беларуска-польскія літаратурныя і моўныя сувязі.
Супрацоўнікі кафедры з'яўляюцца аўтарамі шматлікіх манаграфій, слоўнікаў і падручнікаў. Сярод значных дасягненняў вылучаюцца выданне першай у Польшчы анталогіі старажытнабеларускай літаратуры «Старабеларуская літаратура ХІ—XVIII стст. Хрэстаматыя» (2004), зборніка «Беларуская літаратура XVI—XX стст. Працы Кафедры беларускай філалогіі» (2010), а таксама публікацыя шэрагу навуковых манаграфій па гісторыі літаратуры і мовы, напрыклад, працы Г. Тварановіч пра літаратурнае аб'яднанне «Белавежа» і даследаванні Б. Сегеня па дыялекталогіі Беласточчыны. Спецыялістамі кафедры былі распрацаваны і выдадзены акадэмічныя падручнікі па беларускай мове для студэнтаў філалагічных спецыяльнасцей.
Пачынаючы з 1999 года, кафедра выступае суарганізатарам цыкла міжнародных навуковых канферэнцый «Шлях да ўзаемнасці» (), па выніках якіх выдаюцца зборнікі «Польска-беларускія моўныя, літаратурныя, гістарычныя і культурныя сувязі». З 2008 года па ініцыятыве Г. Тварановіч выдаецца навуковы часопіс «Białorutenistyka Białostocka».
Кафедра актыўна супрацоўнічае з Беларускім літаратурным аб'яднаннем «Белавежа», ладзячы сустрэчы студэнтаў з мясцовымі беларускімі пісьменнікамі і паэтамі (Віктар Швед, Міра Лукша, Сакрат Яновіч, Віктар Стахвюк, Міхал Андрасюк і інш.). Многія выпускнікі кафедры сталі членамі гэтага аб'яднання і выдалі ўласныя паэтычныя зборнікі.
Міжнароднае супрацоўніцтва Кафедра падтрымлівае цесныя навуковыя кантакты з універсітэтамі і навуковымі ўстановамі ў Польшчы (UMCS, Варшаўскі ўніверсітэт, Ольштынскі ўніверсітэт) і за мяжой. Сярод замежных партнёраў выступаюць Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт, Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт, Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, Мінскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт, Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. Куляшова, Інстытут мовазнаўства і Інстытут літаратуразнаўства НАН Беларусі. Акрамя таго, вядзецца супрацоўніцтва з навуковымі ўстановамі Расіі, Украіны і Літвы, у тым ліку з Віленскім педагагічным універсітэтам і Інстытутам славяназнаўства Расійскай акадэміі навук.
Крыніцы
Літаратура
Катэгорыя:Беластоцкі ўніверсітэт Катэгорыя:Беларусазнаўства ў Польшчы Катэгорыя:Арганізацыі Беластока Катэгорыя:З’явіліся ў 1999 годзе