Алякса́ндр Ян Масе́віч (таксама Ян Алякса́ндр Масе́віч; ? — , паводле іншых звестак каля 1696 года) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Віленскі падваявода (з 1682), маршалак лідскі (1684—1688), мсціслаўскі ваявода (з 1690).

Біяграфія Паходзіў з незаможнага шляхецкага роду Масевічаў герба «Копач» (таксама згадваецца герб «Топач» зменены).

Маладосць Аляксандра Яна Масевіча прайшла на ваеннай службе ў магнацкага роду Сапегаў. Ён актыўна ваяваў супраць украінскіх казакоў, а ў 1656 годзе ўдзельнічаў у баях супраць шведаў пад Варшавай. У 1658 годзе ў якасці камісара вялікага гетмана Паўла Яна Сапегі ён браў удзел у складанні інвентара Ляхавіцкага замка. У 1659—1661 гадах з’яўляўся падстарастам Рэтаўскага цівунства, якое належала Сапегу.

Дзяржаўная і палітычная дзейнасць У 1660-х гадах Масевіч займаў пасаду лідскага гродскага пісара, а з 1671 года — пасаду лідскага земскага пісара. Адначасова з 1674 года ён быў шадаўскім цівуном, а ў 1682 годзе атрымаў урад віленскага падваяводы. На пачатку 1670-х гадоў выступаў маршалкам двара Казіміра Яна Сапегі. Прымаў непасрэдны ўдзел у Хоцінскай бітве ў 1673 годзе.

У 1680 годзе стаў харунжым лідскім. На пасаду лідскага маршалка ён быў афіцыйна намінаваны 11 лютага 1684 года, аднак вядома, што яшчэ раней, 20 чэрвеня 1683 года, ён ужо распісаўся ў гродскай кнізе менавіта як лідскі маршалак. Пасаду маршалка ён займаў да 12 красавіка 1688 года. З 1690 года (у дакументах ад 9 красавіка 1689 года ён ужо згадваецца з гэтым тытулам) і да канца жыцця з’яўляўся мсціслаўскім ваяводам.

Масевіч шматкроць абіраўся на соймы Рэчы Паспалітай. Ён быў паслом на соймах 1668, 1677, 1683, 1685, 1688 і 1689 гадоў (прычым на трох соймах з 1683 года яго абіралі ў склад Скарбовага Трыбунала ВКЛ). На сойме 1683 года яго абралі ў склад камісіі па перагаворах з Расіяй (пасяджэнні гэтай камісіі праходзілі ў Кадзіне).

Як дэпутат ён працаваў у Трыбунале ВКЛ з 1667 года, а ў 1691 годзе быў абраны яго маршалкам. Таксама браў удзел у гістарычных элекцыях (выбарах) каралёў польскіх і вялікіх князёў літоўскіх: у 1669 годзе аддаў голас за Міхала Вішнявецкага, а ў 1674 годзе — за Яна III Сабескага.

Пасля таго як у 1680-х гадах род Сапегаў перайшоў у апазіцыю да каралеўскага двара, Аляксандр Ян Масевіч стаў адным з галоўных лідараў сапегаўскага палітычнага лагера на соймах Рэчы Паспалітай.

Уладанні Масевіч меў маёнткі ў Лідскім павеце. У 1692 годзе мсціслаўскі ваявода ўзяў у арэнду маёнткі Бердаўка Шункоўскіх і Гародна «застаўным правам за суму 55 тысяч»Lwowska Naukowa Biblioteka im. W. Stefanyka NAN Ukraine. Oddzial Rekopisow. Zespol 4. Dzial I (sygnatura oryg.: 1287). Akty sadowe roznych rodzin polskich i rusko-litewskich 1512—1869. Арк. 308—313.. У Бердаўцы ён таксама валодаў карчмой. Акрамя названых маёнткаў, ён меў уласны маёнтак Канюхі. Згодна з падымнымі рэестрамі, агулам Масевіч валодаў на Лідчыне 70 дымамі.

Крыніцы

Літаратура

Аляксандр Ян Катэгорыя:Сенатары Рэчы Паспалітай Катэгорыя:Дэпутаты Сойма Рэчы Паспалітай Катэгорыя:Ваяводы мсціслаўскія Катэгорыя:Маршалкі Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага Катэгорыя:Маршалкі земскія лідскія Катэгорыя:Віленскія падваяводы Катэгорыя:Харунжыя лідскія Катэгорыя:Пісары земскія лідскія Катэгорыя:Пісары гродскія лідскія Катэгорыя:Памерлі ў 1697 годзе