Прынц Эжэн Роз (Яўген) дэ Багарнэ (; — ) — віцэ-кароль Італіі, дывізіённы генерал. Пасерб Напалеона.
Кар’ера Адзіны сын першай жонкі Напалеона Жазэфіны Багарнэ. Яго бацька, віконт Аляксандр дэ Багарнэ, быў генералам рэвалюцыйнай арміі. У гады Тэрору яго незаслужана абвінавацілі ў здрадзе і пакаралі смерцю.
Пасля шлюбу маці з Напалеонам 1 лютага 1805 года Яўген атрымаў тытул прынца Французскай імперыі, 2 лютага 1805 года — Ордэн Ганаровага легіёна, а 7 чэрвеня 1805 года — тытул віцэ-караля Італіі. У 1812 годзе камандаваў 4-м (італьянскім) пяхотным корпусам Вялікай Арміі.
Яўген стаў фактычным кіраўніком Італіі (тытул караля насіў сам Напалеон), калі яму было ўсяго 24 гады. Але ён здолеў кіраваць краінай досыць цвёрда: увёў у дзеянне Грамадзянскі кодэкс, рэарганізаваў армію, пабудаваў каналы, умацаванні і школы і здолеў заслужыць любоў і павагу свайго народа.
У 1805 годзе Яўген атрымаў вялікі крыж ордэна Жалезнай кароны і вялікі крыж ордэна Святога Губерта Баварскага. 23 снежня 1805 года ён быў прызначаны галоўнакамандуючым корпусам, які блакаваў Венецыю, 3 студзеня 1806 года — галоўнакамандуючым Італьянскай арміяй, а 12 студзеня 1806 года — генерал-губернатарам Венецыі.
Цырымонія каранацыі Італьянскага віцэ-караля, падрыхтаваная графам Луі-Філіпам Сегюром, праходзіла ў Міланскім саборы 26 мая 1805 года. Для каранацыйных адзенняў былі абраны зялёны і белы колеры. На партрэтах мастакі А. Апіяні і Ф. Жэрар захавалі гэтыя раскошныя адзенні. Спалучэнне элегантнага крою і віртуознага выканання дазваляе выказаць здагадку, што касцюм быў выкананы ў майстэрні прыдворнага вышывальшчыка Піко, які выконваў замовы па вырабу каранацыйных касцюмаў Напалеона I, выкарыстоўваючы мадэлі, прапанаваныя мастаком Жан-Батыстам Ізабэ і зацверджаныя самім Імператарам. На плашчы вышыты зоркі ордэнаў Ганаровага легіёна і Жалезнай кароны. (Малы каранацыйны касцюм экспануецца ў Дзяржаўным Эрмітажы. У Расію патрапіў як сямейная рэліквія разам з калекцыяй зброі, якую прывёз малодшы сын Яўгенія Багарнэ — Максіміліян, герцаг Лейхтэнбергскі, муж дачкі імператара Мікалая I Марыі Мікалаеўны).
Пасля першага адрачэння Напалеона Яўген Багарнэ сур’ёзна разглядаўся Аляксандрам I у якасці кандыдата на французскі прастол. За адмову ад сваіх італьянскіх уладанняў атрымаў 5000000 франкаў, якія перадаў свайму цесцю — каралю Баварыі Максіміліяну-Іосіфу, за што яго «памілавалі» і падаравалі тытулы ландграфа Лейхтэнбергскага і князя Айхштэцскага (па іншых даных — купіў іх у 1817 годзе).
Даўшы слова не падтрымліваць больш Напалеона, не прымаў удзелу (у адрозненне ад сястры Гартэнзіі) у яго рэстаўрацыі падчас «Ста дзён», а ў чэрвені 1815 года ганараваны Людовікам XVIII тытулам пэра Францыі.
Да самай смерці жыў у сваіх баварскіх землях і актыўнага ўдзелу ў еўрапейскіх справах не прымаў.
Масонства і Багарнэ
20 чэрвеня 1805 года была заснавана першая Вялікая ложа Італіі — Вялікі ўсход ІталііAldo Mola, Storia della Massoneria Italiana, Tascabili Bompiani, 2001. ISBN 88-452-4814-3, першым Вялікім майстрам (камандорам) якой стаў Яўген Багарнэ. Ён заставаўся на пасадзе Вялікага майстра да 1814 годаStoria della Massoneria Italiana — GRANDE ORIENTE D’ITALIA DELLA MASSONERIA DI RITO SCOZZESE ANTICO E ACCETTATO — Provenienza Storica Piazza del Gesù- Universamente Riconosciu … 1805-1860 La nascita del Grande Oriente d’Italia e il ruolo della Massoneria nel Risorgimento.
Статус і тытулы
1804—1805 гады: Яго Імператарская высокасць, прынц Францыі. 1805—1807 гады: Яго Імператарская высокасць, прынц Францыі і віцэ-кароль Італіі. 1807—1810 гады: Яго Імператарская высокасць, прынц Францыі, віцэ-кароль Італіі і прынц Венецыі. 1810—1814 гады: Яго Імператарская высокасць, прынц Францыі, віцэ-кароль Італіі, прынц Венецыі і вялікі герцаг Франкфурцкі. 1817—1824 гады: Яго Каралеўская высокасць, герцаг Лейхтэнбергскі і прынц Эйхштэцскі.
Сям’я і дзеці 14 студзеня 1806 года ў Мюнхене (Баварыя) Яўген ажаніўся з Аўгустай (1788—1851), прынцэсай Баварскай, дачкой Максіміліяна I, караля Баварыі і Аўгусты, ландграфіні Гесэн-Дармштацкай. Ад яе меў 7 дзяцей: Жазефіна Максіміліяна Яўгена Напалеонэ (1807—1876), з 1823 замужам за Оскарам I Бернадотам, каралём Швецыі і Нарвегіі Яўгенія Гартэнзія Аўгуста (1808—1847) Аўгуст Шарль Эжэн Напалеон (1810—1835), герцаг Лейхтэнбергскі, герцаг дэ Санта-Круз; жонка з 1834 — Марыя II, каралева Партугаліі Амелія Аўгуста Яўгенія Напалеонэ (1812—1873), муж з 1829 — Педру I, імператар Бразіліі Тэадэлінда Луіза Яўгенія Аўгуста Напалеонэ (1814—1857) Караліна Клацільда (1816) Максіміліян Лейхтэнбергскі (1817—1852), герцаг Лейхтэнбергскі, князь Раманаўскі; жонка з 1839 — вялікая князёўна Марыя Мікалаеўна, дачка імператара Мікалая I Паўлавіча.
Спасылкі Яўген Багарнэ на www.museum.ru Багарнэ Эжэн Роз дэ на hrono.ru Genealogy of the Ducal Family of Leuchtenberg Heraldica.org — Napoleonic titles outside France
Катэгорыя:Французскія камандзіры напалеонаўскіх і рэвалюцыйных войн Катэгорыя:Постаці Першай Французскай імперыі Катэгорыя:Кавалеры Вялікага крыжа ордэна Ганаровага легіёна Яўген Катэгорыя:Мемуарысты Італіі Катэгорыя:Кіраўнікі Італіі Катэгорыя:Масоны Італіі Катэгорыя:Імёны, высечаныя пад Трыумфальнай аркай (Парыж)