Прэзідэнты Аргенціны

Прэзідэнт Аргенціны — вышэйшая палітычная пасада ў Аргенціне, тытул кіраўніка выканаўчай улады і кіраўніка дзяржавы. Таксама прэзідэнт з’яўляецца галоўнакамандуючым Узброеных сіл Аргенціныhttp://www.senado.gov.ar/web/interes/constitucion/ejecutivo.php.

Першым тытул Прэзідэнта Аб'яднаных правінцый Рыа-дэ-ла-Платы прыняў Бернардзіна Рывадавія. У часы кіравання Хуста Хасэ дэ Уркіса пасада атрымала назву Прэзідэнт Аргенцінскай канфедэрацыі згодна з канстытуцыяй 1853 года. Абраны пасля канстытуцыйнай рэформы 1860 года Сант’яга Дэркі ўжо быў названы Прэзідэнтам Аргенцінскай нацыі (). Гэтая назва пасады захавалася да сённяшняга дня.

З 1994 года прэзідэнцкі тэрмін у Аргенціне доўжыцца 4 гады. Ён абіраецца ў пары з віцэ-прэзідэнтам, які павінен замяніць яго ў выпадку адстаўкі або смерці.

Рэзідэнцыя прэзідэнта знаходзіцца ў Буэнас-Айрэсе і называецца Каса-Расада ( — Ружовы Дом).

Пасля незалежнасці Пасля атрымання незалежнасці ў 1816 годзе Аргенціна была федэрацыяй фактычна без цэнтральнага ўрада. Спачатку яна звалася Аб'яднаныя правінцыі Ла-Платы, затым Аб'яднаныя правінцыі Паўднёвай Амерыкі.

ПартрэтТэрмінКіраўнік дзяржавы100px 31 студзеня 1814 — 9 студзеня 1815Гервасіа Антоніа да Пасадас, Вярхоўны кіраўнік100px 9 студзеня 1815 — 20 красавіка 1815Карлас Марыя дэ Альвеар, Вярхоўны кіраўнік100px 20 красавіка 1815 — 9 ліпеня 1816Хасэ Ігнасіа Альварэс Тамас, Вярхоўны кіраўнік100px 9 ліпеня 1816 — 9 чэрвеня 1819Хуан Марцін дэ Пуэйрэдон і О'Доган, Вярхоўны кіраўнік100px 9 чэрвеня 1819 — 11 лютага 1820Хасэ Казіміра Ронда Перэйра, Вярхоўны кіраўнік100px 11 лютага 1820 — 16 лютага 1820Хуан Педра Хуліян Агірэ і Лопес дэ Аная, выканаўца абавязкаў Вярхоўнага кіраўніка

Першае прэзідэнцкае кіраванне У 1819 годзе спроба прыняць канстытуцыю апынулася няўдалай, і канстытуцыя была прынята толькі ў 1826 годзе. З-за вайны з Бразіліяй яна апынулася нежыццяздольнай, першы прэзідэнт падаў у адстаўку неўзабаве пасля ўступлення на пасаду, а яго ўрад быў распушчаны.

ПартрэтТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі100px 8 лютага 1826 — 7 ліпеня 1827Бернардзіна дэ ла Трынідад Гансалес Рывадавія і Рывадавія, ПрэзідэнтUniСышоў у адстаўку100px 7 ліпеня 1827 — 18 жніўня 1827Алехандра Вісентэ Лопес і Планес, Часовы прэзідэнтConРоспуск цэнтральнага ўрада

Аргенцінская канфедэрацыя Пасля роспуску ўрада, Аргенціна заставалася без цэнтральнай улады 27 гадоў. У гэты перыяд краіна была вядомая пад назвай «Аргенцінская Канфедэрацыя» (). Пасадай, найбольш падобнай на прэзідэнцкую, была пасада губернатара правінцыі Буэнас-Айрэс, які, акрамя выканання функцый па кіраванні сваёй правінцыяй, таксама прадстаўляў краіну на міжнародным узроўні па дамоўленасці з іншымі правінцыямі. Апошні кіраўнік дзяржавы ў гэты перыяд, Хуан Мануэль дэ Росас, знаходзіўся ва ўладзе вельмі доўга і быў зрынуты сваім галоўнакамандуючым, Хуста Хасэ дэ Уркісай. Пасля гэтага пачаўся пераходны перыяд да новай формы кіравання.

ТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі1827 — снежань 1828Генерал Мануэль ДарэгаFedГубернатар правінцыі Буэнас-Айрэсснежань 1829 — снежань 1832Генерал Хуан Мануэль Хасэ Дамінга Арціс дэ РосасFedГубернатар правінцыі Буэнас-Айрэсснежань 1832—1833Хуан Рамон Гансалес дэ Балькарсэ Губернатар правінцыі Буэнас-Айрэс1833 — 1834Хуан Хасэ В'ямонтэ Гансалес Губернатар правінцыі Буэнас-Айрэс1834 — сакавік 1835Мануэль Вісентэ Маса Губернатар правінцыі Буэнас-Айрэссакавік 1835 — 20 верасня 1851Генерал Хуан Мануэль Хасэ Дамінга Арціс дэ РосасFedГубернатар правінцыі Буэнас-Айрэс20 верасня 1851 — 3 лютага 1852Генерал Хуан Мануэль Хасэ Дамінга Арціс дэ Росас, Вярхоўны кіраўнік КанфедэрацыіFedГубернатар правінцыі Буэнас-Айрэс3 лютага 1852 — 5 сакавіка 1854Генерал Хуста Хасэ дэ Уркіса, часовы КіраўнікFed

Аргенцінская рэспубліка Апошні Старшыня міжнародных адносін, генерал Хуста Хасэ дэ Уркіса, заснаваў канстытуцыйны сход, які склаў Канстытуцыю 1853 года. Па гэтай канстытуцыі, у Аргенціне з’явілася пасада прэзідэнта. Прэзідэнты, абраныя пазней, часта завуцца «канстытуцыйнымі прэзідэнтамі». Са зменамі, канстытуцыя дзейнічае ў Аргенціне дагэтуль.

ТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі5 сакавіка 1854 — 5 сакавіка 1860Генерал Хуста Хасэ дэ Уркіса, ПрэзідэнтFed 5 сакавіка 1860 — 5 лістапада 1861Сант'яга Рафаэль Луіс Мануэль Хасэ Марыя Дэркі Радрыгес, ПрэзідэнтFedСышоў у адстаўку5 лістапада 1861 — 12 снежня 1861Хуан Эстэбан Педэрнера, выканаўца абавязкаў прэзідэнтаMil

У бітве пры Павоне працяглае суперніцтва паміж Аргенцінскай рэспублікай і Правінцыяй Буэнас-Айрэс завяршылася на карысць апошняй. У выніку цэнтральная аргенцінская ўлада была распушчана. Губернатар Буэнас-Айрэса Барталамэ Мітрэ выконваў пасля гэтага абавязкі прэзідэнта, а пасля ў выніку выбараў стаў першым прэзідэнтам аб’яднанай Аргенціны. Краіна ўпершыню стала звацца Аргенцінская рэспубліка ().

ТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі12 красавіка 1862 — 12 кастрычніка 1868Барталамэ Мітрэ, Губернатар правінцыі Буэнас-Айрэс і Прэзідэнт Lib12 кастрычніка 1868 — 12 кастрычніка 1874Дамінга Фаўсціна Сарм’ента, ПрэзідэнтLib 12 кастрычніка 1874 — 12 кастрычніка 1880Нікалас Рэміхіа Аўрэліа Авельянеда Сільва, ПрэзідэнтUC 12 кастрычніка 1880 — 12 кастрычніка 1886Генерал Хуліа Архенціна Рока, ПрэзідэнтPANПершы тэрмін12 кастрычніка 1886 — 6 жніўня 1890Мігель Хуарэс Сельман, ПрэзідэнтPANСышоў у адстаўку6 жніўня 1890 — 12 кастрычніка 1892Карлас Энрыке Хасэ Пелегрыні Беванс, ПрэзідэнтPAN 12 кастрычніка 1892 — 23 студзеня 1895Луіс Саэнс Пенья Душыла, ПрэзідэнтUCСышоў у адстаўку23 студзеня 1895 — 12 кастрычніка 1898Доктар Хасэ Эварыста дэ Урыбуру і Альварэс дэ Арэналес, ПрэзідэнтAut 12 кастрычніка 1898 — 12 кастрычніка 1904Генерал Алеха Хуліа Архенціна Рока Пас, ПрэзідэнтAutДругі тэрмін12 кастрычніка 1904 — 12 сакавіка 1906Мануэль Кінтана і Саэнс дэ Гаона, ПрэзідэнтPCПамёр, знаходзячыся на пасадзе12 сакавіка 1906 — 12 кастрычніка 1910Хасэ Фігероа Алькорта, ПрэзідэнтPC 12 кастрычніка 1910 — 9 жніўня 1914Роке Саэнс Пенья Лаітэ , ПрэзідэнтPCПамёр, знаходзячыся на пасадзе9 жніўня 1914 — 12 кастрычніка 1916Доктар Віктарына дэ ла Пласа, ПрэзідэнтPC

Большасць гісторыкаў лічыць наступных прэзідэнтаў абранымі свабодным і ўсеагульным галасаваннем, за выключэннем тых, што прыйлі да ўлады ў выніку дзяржаўнага перавароту.

ТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі12 кастрычніка 1916 — 12 кастрычніка 1922Доктар Хуан Іполіта Ірыгоен, ПрэзідэнтUCRПершы тэрмін12 кастрычніка 1922 — 12 кастрычніка 1928Доктар Максіма Марсела Тарквата дэ Альвеар Пачэка, ПрэзідэнтUCR 12 кастрычніка 1928 — 6 верасня 1930Доктар Хуан Іполіта Ірыгоен, ПрэзідэнтUCRДругі тэрмін, адхілены ад улады

У 1930 годзе адбыўся першы ваенны пераварот у гісторыі Аргенціны. Лідар перавароту прызначыў сябе прэзідэнтам; наступныя прэзідэнты, хоць і былі абраны, не разглядаюцца большасцю гісторыкаў як абраныя дэмакратычна.

ТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі6 верасня 1930 — 20 лютага 1932Генерал Хасэ Фелікс Беніта Урыбуру і Урыбуру, ПрэзідэнтMilДэ факта; памёр, знаходзячыся на пасадзе20 лютага 1932 — 20 лютага 1938Генерал Агусцін Педра Хуста Ралон, ПрэзідэнтCC 20 лютага 1938 — 27 чэрвеня 1942Доктар Хаймэ Херарда Раберта Марселіна Марыя Арціс Лісардзі, ПрэзідэнтPDNПамёр, знаходзячыся на пасадзе27 чэрвеня 1942 — 4 чэрвеня 1943Доктар Рамон С. Кастылья Барыянуэва, ПрэзідэнтUCRЗрушаны ў выніку перавароту

У 1943 годзе адбыўся яшчэ адзін дзяржаўны пераварот, які прывёў да ўлады ваенных:

ТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі4 чэрвеня 1943 — 7 чэрвеня 1943Генерал Артура Роўсан Карвалан, Прэзідэнт Часовага ўрадаMilДэ факта, зрушаны са сваёй пасады7 чэрвеня 1943 — 24 лютага 1944Педра Пабла Рамірэс Мачука, Прэзідэнт Часовага ўрадаMil Дэ факта, сышоў у адстаўку24 лютага 1944 — 4 чэрвеня 1946Эдэльміра Хуліян Фарэль, ПрэзідэнтMil Дэ факта

Затым новы прэзідэнт быў абраны ўсенародным галасаваннем. Ён змяніў канстытуцыю так, што яна дазваляла яму пераабірацца, і знаходзіўся ва ўладзе дзевяць гадоў, пакуль не быў зрушаны:

ТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі4 чэрвеня 1946 — 4 чэрвеня 1952Палкоўнік Хуан Дамінга Перон, ПрэзідэнтMil/PL/PP/PJПершы тэрмін4 чэрвеня 1952 — 21 верасня 1955Палкоўнік Хуан Дамінга Перон, ПрэзідэнтMil/PL/PP/PJДругі тэрмін, зрушаны са сваёй пасады

У 1955 годзе адбыўся яшчэ адзін ваенны пераварот, які атрымаў назву Вызваленчая рэвалюцыя (): ТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі21 верасня 1955 — 23 верасня 1955Ваенная хунтаХасэ Дамінга Маліна Гомес, Старшыня ваеннай хунтыMilДэ факта, часова выконваючы абавязкі23 верасня 1955 — 13 лістапада 1955Генерал Эдуарда А. Ланардзі Дусет, de facto ПрэзідэнтMilДэ факта, сышоў у адстаўку13 лістапада 1955 — 1 мая 1958Генерал Педра Эўхеніа Арамбуру Сільвеці, de facto ПрэзідэнтMil Дэ факта

Далей прэзідэнты зноў былі дэмакратычна абраны: ТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі1 мая 1958 — 29 сакавіка 1962Доктар Артура Франдзісі, ПрэзідэнтUCRIЗрушаны са сваёй пасады29 сакавіка 1962 — 12 кастрычніка 1963Доктар Хасэ Марыя Гуіда, выконваючы абавязкі прэзідэнтаUCRIПрэзідэнт Сената12 кастрычніка 1963 — 28 чэрвеня 1966Доктар Артура Умберта Льіа, ПрэзідэнтUCRPЗрушаны са сваёй пасады

Ваенны пераварот 1966 года, вядомы як «Аргенцінская рэвалюцыя» ():

ПартрэтТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі 28 чэрвеня 1966 — 29 чэрвеня 1966''Рэвалюцыйная хунта Паскуаль Анхель Пістарыні, Бенінья Ігнасіа Марселіна Варэла Барнаду і Адольфа Тэадора Альварэс МелендзіMil 29 чэрвеня 1966 — 8 чэрвеня 1970Генерал Хуан Карлас Анганіа Карбалья, дэ факта ПрэзідэнтMilВыконваючы абавязкі, зрушаны з пасады 8 чэрвеня 1970 — 18 чэрвеня 1970Ваенная хунта Педра Альберта Хасэ Гнаві, Старшыня хунты камандуючыхMil 18 чэрвеня 1970 — 22 сакавіка 1971Брыгадны генерал Раберта Марсела Левінгстан Лаборда, дэ факта ПрэзідэнтMilДэ факта, зрушаны з пасады прэзідэнта 22 марта 1971 — 25 мая 1973 Генерал Алехандра Агусцін Ланусэ Хелі, дэ факта ПрэзідэнтMil

Затым рушыў услед кароткі перыяд дэмакратычнага кіравання: ТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі25 мая 1973 — 13 ліпеня 1973Доктар Эктар Хасэ Кампара Дэмаэстрэ, ПрэзідэнтFJLСышоў у адстаўку14 ліпеня 1973 — 21 кастрычніка 1973Доктар Рауль Альберта Ласціры, Выконваючы абавязкі прэзідэнтаFJL21 кастрычніка 1973 — 1 ліпеня 1974Генерал Хуан Дамінга Перон дэ ла Соса, ПрэзідэнтPJТрэці тэрмін, памёр, знаходзячыся на пасадзе1 ліпеня 1974 — 24 сакавіка 1976Ісабель Марцінес дэ Перон, ПрэзідэнтPJЗрушана з пасады ў выніку ваеннага перавароту

Ваенны пераварот 1976 года, вядомы пад назвай «Працэс нацыянальнай рэарганізацыі» (), пакуль з’яўляецца апошнім у гісторыі Аргенціны: ТэрмінКіраўнік дзяржавыПартыяЗаўвагі24 сакавіка 1976 — 29 сакавіка 1976Ваенная хунта Генерал Хорхэ Відэла, Эміліа Эдуарда Масера і

Прэзідэнты Аргенціны

Źródło i licencja