Нацыянальна-вызваленчы рух — арганізацыя, якая вядзе барацьбу за вызваленне якога-небудзь народа ад замежнага панавання.
Прыкладамі нацыянальна-вызваленчых рухаў, якія ўзніклі ў XIX стагоддзі, была Маладая Італія, якая змагалася за вызваленне італьянскіх земляў ад панавання Габсбургскай манархіі і аб'яднанне Італіі, а таксама феніі, якія змагаліся за незалежнасць Ірландыі ад Вялікабрытаніі.
Шмат нацыянальна-вызваленчых рухаў узнікла ў XX стагоддзі, асабліва ў перыяд крушэння каланіяльнай сістэмы ў другой палове XX стагоддзя. Прыклады нацыянальна-вызваленчых рухаў XX стагоддзя:
Азія: Індыйскі нацыянальны кангрэс (Брытанская Індыя) border|22px Мусульманская ліга (Брытанская Індыя) border|22px Мукці-бахіні (Усходні Пакістан) Нацыянальная партыя Інданезіі (Галандская Ост-Індыя) В'етмінь (В’етнам) border|22px ФРЭТЫЛІН (Усходні Тымор)
Афрыка: ФНВ (Французскі Алжыр, Алжырская Сахара) border|22px Афрыканская партыя незалежнасці Гвінеі і Каба-Вердэ (Партугальская Гвінея, Каба-Вердэ) ПАЛІСАРЫА (Заходняя Сахара) border|22px Народны фронт вызвалення Эрытрэі (Эрытрэя) border|22px Народная партыя канвента (Залаты бераг) border|22px Арганізацыя народаў Паўднёва-Заходняй Афрыкі (Намібія) Народны рух за вызваленне Анголы — Партыя працы (Ангола) border|22px ФРЭЛІМА (Мазамбік) border|22px Саюз афрыканскага народа Зімбабвэ (Паўднёвая Радэзія) border|22px Афрыканскі нацыянальны кангрэс (ПАР)
Многія з гэтых рухаў падтрымліваліся СССР. У прыватнасці, іх удзельнікі навучаліся ў 165-м навучальным цэнтры па падрыхтоўцы замежных ваеннаслужачых. У дакументах ААН нацыянальна-вызваленчыя рухі прадстаўлены як часовая форма існавання дзяржаў, якія знаходзяцца ў працэсе фарміравання і станаўлення. Прызнанне права нацый і народаў на барацьбу за самавызначэнне адлюстравана ў прынятай у 1960 г. на 15-й сесіі Генеральнай Асамблеі ААН Дэкларацыі аб прадастаўленні незалежнасці каланіяльным краінам і народам, а таксама ў Дэкларацыі аб прынцыпах міжнароднага права, якія тычацца міжнародных адносін і супрацоўніцтва паміж дзяржавамі ў адпаведнасці са Статутам ААН. Нацыі, якія змагаюцца за сваю незалежнасць, становяцца ўдзельнікамі міжнародна-прававых адносін пасля стварэння на пэўных тэрыторыях пэўных уладных структур, здольных выступаць ад імя насельніцтва, якое насяляе гэту тэрыторыю, у міждзяржаўных адносінах.Суб'екты міжнароднага права
Спасылкі Права на самавызначэнне Нацыянальна-тэрытарыяльная аўтаномія
Катэгорыя:Нацыянальна-вызваленчыя рухі