5. januar / siječanj (5. 1) jest 5. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine još je 360 dana (361 u prijestupnoj godini).

Događaji 1066 – Edvard Ispovjednik umro bez potomaka, što je izazvalo krizu u pogledu nasljeđivanja prijestolja, koja je na kraju dovela do normanskog osvajanja Engleske. 1554 – Izbio veliki požar u Eindhovenu. 1757 – Luj XV preživio pokušaj atentata od strane Robert-Françoisa Damiensa, koji je postao posljednja osoba u Francuskoj pogubljena vučenjem konjem i raščetvoravanjem, tradicionalnom i okrutnom kaznom primjenjivanom za regicid. 1769 – Škotski izumitelj James Watt patentirao je svoj parni stroj. 1895 – Afera Dreyfus: francuskom oficiru Alfredu Dreyfusu oduzet čin i izrečena kazna doživotne robije na Đavoljem ostrvu. 1896 – Austrijske novine izvijestile da je Wilhelm Conrad Röntgen otkrio novi tip elektromagnetnog zračenja, kasnije nazvan X-zrake. 1908 – Potpisan Dardanelski mir između Osmanskog Carstva i Velike Britanije kojim je okončan Anglo-turski rat. 1909 – Kolumbija priznala nezavisnost Paname. 1913 – Prvi balkanski rat: tokom bitke kod Lemnosa grčki admiral Pavlos Kountouriotis prisilio osmansku flotu na povlačenje u njenu bazu u Dardanelima, odakle više nije izašla do kraja rata. 1919 – Osnovana Njemačka radnička partija, koja je kasnije prerasla u Nacionalsocijalističku njemačku radničku partiju (NSDAP). 1925 – Nellie Tayloe Ross iz Wyominga postala prva žena guverner neke američke savezne države. 1933 – Počela izgradnja mosta "Golden Gate" u San Francisku. 1957 – U govoru u Kongresu američki predsjednik Dwight Eisenhower objavio ustanovljavanje onoga što će postati poznato kao Eisenhowerova doktrina. 1968 – Alexander Dubček dolazi na vlast; početak Praškog proljeća. 1969 – SSSR lansirao svemirski brod Venera 5 u pravcu Venere, a pet dana potom i Veneru 6, koji su do te planete stigli 16, odnosno 17. maja. 1972 – Američki predsjednik Richard Nixon naredio razvoj programa svemirskih šatlova. 1974 – Izmjerena najviša temperatura na Antarktiku ikad: +15 °C. 1976 – Crveni Kmeri proglasili ustav Demokratske Kampućije. 2005 – Michael E. Brown, Chad Trujillo i David L. Rabinowitz otkrili Eridu, najveću poznatu patuljastu planetu u Sunčevom sistemu, koristeći snimke prvobitno snimljene 21. oktobra 2003. u opservatoriji Mount Palomar. 2016 – Kuvajt povlači ambasadora iz Irana zbog napada na diplomatsko predstavništvo Saudijske Arabije. 2020 – Održana 77. dodjela "Zlatnog globusa".

Rođeni 13. vijek 1209 – Rikard Kornvolski, car Svetog Rimskog Carstva

16. vijek 1548 – Francisco Suárez, španski teolog i filozof 1592 – Šah Džahan, mogulski car

17. vijek 1614 – Leopold Wilhelm od Austrije, biskup, guverner od španske Holandije i komadant 1640 – Paolo Lorenzani, italijanski kompozitor

18. vijek 1762 – Constanze Mozart (r. Weber), supruga Wolfganga Amadeusa Mozarta

19. vijek 1835 – Richard Faltin, finski kompozitor, muzički pedagog i sakupljač finskih narodnih pjesama 1846 – Rudolf Christoph Eucken, njemački filozof 1855 – King C. Gillette, američki biznismen, osnivač kompanije Gillette 1874 – Joseph Erlanger, američki fiziolog, dobitnik Nobelove nagrade za medicinu 1944. 1876 – Konrad Adenauer, njemački političar i državnik 1900 – Yves Tanguy, francuski slikar, predstavnik nadrealizma

20. vijek 1908 – Anton Lavrin, slovenski kompozitor 1909 – Stephen Cole Kleene, američki matematičar 1917 – Jane Wyman, američka glumica 1920 – Arturo Benedetti Michelangeli, italijanski pijanist 1921. Friedrich Dürrenmatt, švicarski pisac Jean, veliki vojvoda Luksemburga 1927 – Paavo Repo, finski biatlonac 1928. Zulfikar Ali Bhutto, pakistanski političar i državnik Walter Mondale, američki političar, 42. potpredsjednik SAD-a 1931. Alfred Brendel, austrijski pijanist i književnik Robert Duvall, američki glumac 1932 – Umberto Eco, italijanski književnik i semiotičar 1935. Bizjagin Dašgaj, mongolski skijaš-trkač i biatlonac Forough Farrokhzad, iranska književnica i režiserka 1938 – Juan Carlos, španski kralj 1942 – Maurizio Pollini, italijanski pijanist i dirigent 1946 – Diane Keaton, američka glumica, režiserka, filmska producentica i scenaristica 1952. Uli Hoeneß, njemački nogometaš i nogometni funkcioner Nermin Tulić, bosanskohercegovački glumac 1954 – Pamela Sue Martin, američka glumica 1963 – Song Wenbin, kineski biatlonac 1964 – Salko Obhođaš, bh. političar 1968 – DJ BoBo, švicarski DJ i muzičar 1969. Petra Behle, bivša njemačka biatlonka Marilyn Manson, američki muzičar i pjevač 1972. Sakis Rouvas, grčki pjevač, tekstopisac, producent i glumac Sasha, njemački pop-pjevač 1974 – Daisy Bates, britanska glumica 1977 – Nihad Krečo, bosanskohercegovački pijanista i muzički pedagog 1982. Janica Kostelić, hrvatska alpska skijašica, jedna od najtrofejnijih skijašica u historiji Vadims Vasiļevskis, latvijski bacač koplja 1985 – Fabienne Suter, švicarska alpska skijašica 1994 – Jonquel Jones, bahamsko-bosanskohercegovačka košarkašica 1996 – Dinara Alimbekava, bjeloruska biatlonka 1999 – Marthe Kråkstad Johansen, norveška biatlonka

21. vijek 2001 – Anna Gandler, austrijska biatlonka

Umrli 842 – El-Mu'tesim, osmi abasidski halifa 1524 – Marko Marulić, hrvatski književnik 1589 – Katarina Medici, supruga francuskog kralja Henrika II 1713 – Jean Chardin, francuski istraživač 1740 – Antonio Lotti, italijanski kompozitor 1762 – Elizabeta, carica Rusije 1796 – Samuel Huntington, američki pravnik i političar 1858 – Josef Radetzky, češki plemić i austrijski feldmaršal 1887 – Jakov Baltić, bosanski franjevac i ljetopisac 1910 – Léon Walras, francuski ekonomist 1913 – Lewis A. Swift, američki astronom 1933 – Calvin Coolidge, američki političar, 30. predsjednik SAD-a 1941 – Amy Johnson, engleska avijatičarka 1943 – George Washington Carver, američki botaničar i izumitelj 1970 – Max Born, njemački fizičar, dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1954. 1976 – John A. Costello, irski političar, 3. premijer Irske 1981 – Harold Urey, američki hemičar, dobitnik Nobelove nagrade za hemiju 1934. 1988 – "Pistol Pete" Maravich, američki košarkaš 1990 – Arthur Kennedy, američki glumac 1991 – Vasko Popa, jugoslavenski i srpski pjesnik 1998 – Sony Bono, američki pjevač, tekstopisac, producent, glumac i političar 2014 – Eusébio, mozambičko-portugalski nogometaš 2018 – Vladimir Cvijan, srbijanski pravnik i političar 2024 – Mário Zagallo, brazilski nogometaš i trener

Praznici Na ovaj datum nema međunarodnih praznika5. januar na journee-mondiale.com

Reference

Vanjski linkovi

Na današnji dan (5. januar), BBC.co.uk Na današnji dan (5. januar), nytimes.com

*-05