Mubah () je islamski pravni termin koji označava radnju koju šerijat niti zahtijeva niti zabranjuje. Osoba je, prema tome, slobodna da takve radnje čini ili izostavlja.İbrahim Kâfi Dönmez, "MUBAH", TDV İslâm Ansiklopedisi, 2020
U islamskom pravu (fikhu) mubah predstavlja jednu od pet osnovnih kategorija pravnih kvalifikacija ljudskih postupaka, poznatih kao ahkam taklifijja. Ostale četiri kategorije su vadžib (obavezno), mustehab (preporučeno), mekruh (pokuđeno) i haram (zabranjeno).
Značenje Arapska riječ mubah izvedena je iz korijena b-ā-ḥ (ب و ح), koji je povezan sa značenjima dopuštenosti i dozvole. U terminologiji islamskog prava odnosi se na postupak za koji ne postoji posebna naredba da se učini, ali ni zabrana. Zbog toga se mubah često opisuje kao dozvoljeno ili neutralno. U pravnoj literaturi koriste se i termini halal i džaiz, iako njihovo značenje nije u svim kontekstima potpuno istoznačno.Mohammad Hashim Kamali, Shariah and the Halal Industry, Oxford University Press, 2021, poglavlje 3: "The Permissible (Mubah, Also Halal, Ja’iz)", str. 34–37.Encyclopaedia of Islamic Law and Jurisprudence. Akhlaque Ahmad (engleski). Str. 31.
Mubah se razlikuje od drugih kategorija po tome što samo izvršavanje ili izostavljanje radnje, samo po sebi, ne podrazumijeva propisanu nagradu niti kaznu. Ako osoba učini mubah radnju, zbog samog njenog izvršavanja ne smatra se nagrađenom niti kažnjenom; isto tako, njeno izostavljanje samo po sebi ne povlači kaznu. U tom smislu, mubah predstavlja područje slobodnog izbora, tj. dopuštenog ljudskog ponašanja, u smislu neutralnog djelovanja.Theories of Apparent and Real Correlation between Reason and Divine Law in Twelver Shīʿī Legal Theory. Robert Gleave | ORCID: 0000-0002-2535-3721 Institute of Arab and Islamic Studies, University of Exeter, Exeter, UK
Mubah u islamskom pravu U teoriji islamskog prava ljudski postupci razvrstavaju se prema njihovoj pravnoj i moralnoj vrijednosti. Mubah se nalazi između postupaka koji imaju pozitivan ili negativan pravni kvalifikator. Vadžib je radnja čije je izvršavanje obavezno, dok je haram radnja čije je izvršavanje zabranjeno. Mustehab označava preporučenu radnju, a mekruh radnju čije se činjenje smatra pokuđenim. Mubah je, za razliku od njih, radnja kod koje je ostavljen izbor između činjenja i nečinjenja.Islamic Normative Legal Theory: Framework and Applications. Journal of Law and Religion.
Pet kategorija predstavljaju važan dio praktičnog islamskog prava i koriste se pri određivanju statusa različitih ljudskih postupaka. Međutim, granice između pojedinih kategorija i način njihovog određivanja mogu biti predmet različitih pravnih tumačenja među islamskim pravnim školama. Savremeni istraživači također naglašavaju da pojam mubaha nije potpuno jednoličan, nego može obuhvatati različite vrste dopuštenih postupaka i imati različite pravne i moralne posljedice.
Savremeni istraživači također naglašavaju da pojam mubaha nije potpuno jednoličan, već da može obuhvatati različite vrste dopuštenih postupaka i imati različite pravne i moralne posljedice.A Comparative Analysis of the Concept of Permissible (mubāḥ) in the Context of Legal Methodology (uṣūl al-fiqh) between Ibn Taymiyyah and al-Shatibi.
Također pogledajte
Šerijat Ahkam Fikh Halal i haram u islamu
Reference
Napomene
Vanjski linkovi
Ali bin Ferid el-Hindi - "Skraćena zbirka fikhskih propisa", str. 13
Kategorija:Fikh