Vojvoda Petar II i knez Nikola Pavlović-Radenović pripadaju posljednjim predstavnicima vlastelinske loze Pavlovići.
Petar II i Nikola su sinovi vojvode Radoslava Pavlovića i braća vojvode Ivaniša Pavlovića. Poslije smrti vojvode Ivaniša Pavlovića, novembra 1450, vodstvo u porodici i rodu preuzeli su njegova mlađa braća vojvoda Petar i knez Nikola Pavlović. Braća se većinom javljaju zajedno kao politički izraz porodice, ali po tituli jasno je da je odgovornost i vodstvo bilo u rukama vojvode Petra. Njihova uloga u političkom životu srednjovjekovne Bosne nije bila značajna. Bili su u sjeni i pod potpunim utjecajem svoga ujaka hercega Stjepana Vukčića Kosače.Boris Nilević, Učešće vojvode Petra i kneza Nikole Pavlovića u političkom životu srednjovjekovne Bosne, Prilozi Instituta za istoriju 17, Sarajevo 1980, 61-62.. Braća Petra i Nikola su značajno uz Stjepana Vukčića u njegovom sukobu sa Dubrovnikom oko Konavala 1451-1454. Poslije završetka ovog sukoba Pavlovići su uspostavili ranije dobre odnose sa Dubrovčanima. To je bilo važno zbog trgovačkog prometa koji je iz Dubrovnika išao preko posjeda Pavlovića a i zbog konavoskog tributa i uložene imovine Pavlovića u Dubrovniku.Boris Nilević, Učešće vojvode Petra i kneza Nikole Pavlovića u političkom životu srednjovjekovne Bosne, 63.. Vojvoda Petar Pavlović prisutan je na krunisanju posljednjeg bosanskog kralja Stjepan Tomašević|Stjepana Tomaševića 1461.Boris Nilević, Učešće vojvode Petra i kneza Nikole Pavlovića u političkom životu srednjovjekovne Bosne, 65..
Osmanlijskim osvajanjem Bosne 1463. među prvima na udaru bili su posjedi porodice Pavlovića. Donedavno se smatralo da je neko od loze ove porodice uspio da preživi ovaj osmanlijski napad.Boris Nilević, Učešće vojvode Petra i kneza Nikole Pavlovića u političkom životu srednjovjekovne Bosne, 66-7.. Ta misterija je riješena. Vojvoda Petar i knez Nikola Pavlović bili su značajno uz bosanskog kralja nasuprot Osmanlija i njihovo stradanje prilikom osmanlijskog osvajanja bilo je planirano i neizbježno. Očuvani izvori Pavloviće poslije osmanlijskog prodora više ne spominju među živima.Esad Kurtović, Posljednji Pavlovići u naučnom opusu Borisa Nilevića, Historijska traganja 5, Sarajevo 2010, 159-162; Isti, Sudbina Pavlovića u odnosima Bosne i Osmanlija, „Пад Босанског краљевства 1463. године“, Историјски институт Београд-Филозофски факултет Сарајево-Филозофски факултет Бања Лука, Зборник радова 29, Београд – Сарајево – Бања Лука, 2015, 24-25..
Literatura
Boris Nilević, Učešće vojvode Petra i kneza Nikole Pavlovića u političkom životu srednjovjekovne Bosne, Prilozi Instituta za istoriju 17, Sarajevo 1980. Esad Kurtović, Posljednji Pavlovići u naučnom opusu Borisa Nilevića, Historijska traganja 5, Sarajevo 2010. E. Kurtović, Sudbina Pavlovića u odnosima Bosne i Osmanlija, „Пад Босанског краљевства 1463. године“, Историјски институт Београд-Филозофски факултет Сарајево-Филозофски факултет Бања Лука, Зборник радова 29, Београд – Сарајево – Бања Лука, 2015.
Kategorija:Pavlovići