Alkani su zasićeni ugljikovodici koji imaju samo jednostruke kovalentne veze u molekulu. Njihov predstavnik je plin metan. mini|desno|180px|Metan, predstavnik alkana
Imenovanje alkana Po IUPAC metodu, imenovanje alkana je prilično jednostavno. Imena svih alkana završavaju na -an. Prefiks je baziran na broju atoma ugljika pojedinog alkana. metan, alkan s jednim atomom ugljika, CH4 etan, sumarna formula C2H6 propan, sumarna formula C3H8 butan, sumarna formula C4H10 pentan, sumarna formula C5H12 heksan, sumarna formula C6H14 heptan, sumarna formula C7H16 oktan, sumarna formula C8H18 nonan, sumarna formula C9H20 dekan, sumarna formula C10H22
Imena funkcionalnih grupa nastalih iz alkana se izvode iz imena alkana tako što se dodaje nastavak -il, naprimjer, funkcionalna grupa CH3 nastala iz metana naziva se metil grupa, CH2CH3 je etil grupa itd. Alkani se mogu vezati i u vidu prstena te tada govorimo o cikličnim alkanima. Cikloalkani se imenuju na sličan način kao i alkani, a najmanji broj ugljikovih atoma potrebnih za formiranje prstena je tri. (vidi ciklopropan).
Osobine Alkani, kao i većina drugih ugljikovodika, su veoma lahko zapaljivi, te se uglavnom koriste kao gorivo u industriji ili u domaćinstvima. Benzin, naprimjer, je smjesa koja se sastoji od oko 90% oktana, 8% heptana i 2% drugih ugljikovodika te sumpora i olova. Propan i butan su plinovi koji su našli široku primjenu kao zamjena za ugalj i drvo, a odnedavno i kao alternativa pogonskom gorivu za automobile. Prva četiri alkana u homolognom nizu su gasovi (metan, etan, propan i butan) dok su svi ostali tekućine.
Reakcije alkana Alkani veoma lahko reaguju s halogenim elementima: fluorom, hlorom i bromom, dajući halogene alkane i hlorovodičnu kiselinu.
CH4 + Cl2 --> CH3Cl + HCl
Ova supstitucija se može nastaviti i dalje:
CH3Cl + Cl2 --> CH2Cl2 + HCl
CH2Cl2 + Cl2 --> CHCl3 + HCl
CHCl3 + Cl2 --> CCl4 + HCl
Također pogledajte Ugljikovodik Alken Alkin Pristan
Reference
Literatura Linda D. Williams: Chemistry Demystified, McGraw-Hill, New York, 2003, str. 123-126
Kategorija:Alkani Kategorija:Ugljikovodici