mini|desno|300px|Struktura mitohondrije thumb|300px|right| Dvije mitohondrije iz plućnog tkiva sisara, sa matriksom i membranama, pod elektronskom mikroskopom mini|desno|300px|Organizacija tipske eukariotske ćelije: 1 – Jedarce 2 – Jedro 3 – Ribosomi 4 – Vezikula5 – Hrapavi endoplazmatski retikulum 6 – Golđijev aparat 7 – Mikrotubule8 – Glatki endoplazmatski retikulum9 – Mitohondrija 10 – Lizosom 11 – Citoplazma 12 – Mikrosomi 13 – Centriole
Mitohondrija je dvostruko membranski vezana organela koja se nalazi u većini eukariotskih organizma. Mitohondrije stvaraju većinu zaliha ćelijskog adenozin-trifosfata (ATP), koji se kasnije koristi kao izvor hemijske energije, koristeći energiju kisika koji se oslobađa u aerobnom disanju na njenoj unutrašnjoj membrani. Na taj način, mitohondrije imaju ulogu cjeloživotnih ćelijskih energana i jednog od osnovnih tora održavanja homeostaze, Prvi ih je otkrio Albert von Kölliker 1880, u voljnim mišićima insekata. Frazu "ćelijska elektrana" skovao je Philip Siekevitz u istoimenom članku iz 1957.
Nekim ćelijama u nekim višećelijskim organizmima nedostaju mitohondrije (naprimjer, zrela crvena krvna zrnca sisara). Veliki broj jednoćelijskih organizama, kao što su mikrosporidija, parabazalidi i diplomonadi, smanjili su ili transformisali svoje mitohondrije u druge strukture. Poznato je da je jedan eukariot, Monocercomonoides, potpuno izgubio svoje mitohondrije, i jedan višećelijski organizam, Henneguya salminicola, poznato je da su zadržali organele povezane s mitohondrijima u vezi s potpunim gubitkom njihovog mitohondrijskog genoma.
Mitohondrije su površine obično između 0,75 i 3 μm, ali se značajno razlikuju po veličini i strukturi. Osim ako nisu posebno obojene, nisu vidljive. Osim snabdijevanja ćelijskom energijom, mitohondrije su uključene u druge funkcije, kao što su signalizacija, ćelijska diferencijacija i ćelijska smrt, kao i održavanje kontrole ćelijskog ciklusa i ćelijskog rasta.
Mitohondrijska biogeneza je zauzvrat vremenski usklađena sa ovim ćelijskim procesima. Mitohondrije su uključene u nekoliko ljudskih poremećaja i stanja, kao što su mitohondrijske bolesti, srčana disfunkcija, otkazivanje srca i autizam.
Također pogledajte
Organela Antimitohondrijska antitijela Brzine mitohondrijskog metabolizma Mitofagija Onkocit Onkocitom Plastid Mitohondijski ribosom Submitohondrijska čestica
Reference
Vanjski linkovi
Mitodb.com – The mitochondrial disease database. Mitochondria Atlas at University of Mainz Mitochondria Research Portal at mitochondrial.net Mitochondria: Architecture dictates function at cytochemistry.net Mitochondria links at University of Alabama MIP Mitochondrial Physiology Society 3D structures of proteins from inner mitochondrial membrane at University of Michigan 3D structures of proteins associated with outer mitochondrial membrane at University of Michigan Mitochondrial Protein Partnership at University of Wisconsin MitoMiner – A mitochondrial proteomics database at MRC Mitochondrial Biology Unit Mitochondrion – Cell Centered Database Mitochondrion Reconstructed by Electron Tomography at San Diego State University Video Clip of Rat-liver Mitochondrion from Cryo-electron Tomography
Kategorija:Mitohondrije Kategorija:Ćelijsko disanje Kategorija:Endosimbioza Kategorija:Ćelije Kategorija:Citologija