Joseph Anthony "Joe" Mantegna Jr. američki je glumac, filmski producent. scenarist i režiser italijanskog porijekla. Najpoznatiji je po ulogama u komercijalno dosta uspješnim filmovima, kao što su Tri amigosa (1986), Kum 3 (1990), Zaboravi Pariz (1995), Nešto sasvim lično (1996) i Simpsoni (film) (2007).
Bio je nominiran za Emmy za uloge u 3 mini serije: Posljednji don, Klan iz Las Vegasa i Zbogom, bivši. Bio je i izvršni producent u raznim igranim i TV-filmovima, kao što su Corduroy (1984), Hoods (1998) i Lakeboat (2000), koji je i režirao.
Na televiziji je glumio u serijama Prvi ponedjeljak i Joan od Arkadije, koje su bile kratkog vijeka. Od epizode Bart the Murderer serije Simpsoni iz 1991. Mantegna se pojavljuje u epizodnoj ulozi Debelog Tonyja, mafijaškog šefa. Glumio je i detektiva Spensera, koga je kreirao Robert B. Parker, u 3 TV-filma između 1999. i 2001. Od 2007. glumi specijalnog agenta FBI-a Davida Rossija u CBS-ovoj kriminalističkoj seriji Zločinački umovi, u kojoj je od 6. epizode 3. sezone zamijenio Mandyja Patinkina, koji je glumio Jasona Gideona.
Privatni život Mantegna je rođen od oca Josepha Anthonyja Mantegne Sr., koji je prodavao police osiguranjaBiografija Joea Mantegne (1947-), filmreference.com; preuzeto: 19. 9. 2008. i umro od tuberkulozeJoe Mantegna, Yahoo! Movies, preuzeto: 19. 9. 2009., i majke Maryann (r. Novelli), koja je radila kao otpremnica u luci. Odgojen je kao katolik"Promjena glumaca zahvaljujući Davidu Mametu, glumac Joe Mantegna je njegov vlastiti čovjek" , Chicago Tribune. i pohađao je J. Sterling Morton High School East u Ciceru, Illinois, primajući dosta inspiracije za glumu od malog grada s puno karakterâ. Diplomirao je glumu 1970. na Goodman School of Drama (pozorišna škola na univerzitetu DePaul).Joe Mantegna , BuddyTV; preuzeto: 19. 9. 2008. Još kao mladić u Chicagu svirao je bas u bendu The Apocryphals."U razgovoru sa Joeom Mantegnom" , The Washington Post; preuzeto: 19. 9. 2008. Taj bend je nastupao s drugom grupom - The Missing Links, a kasnije su se spojile u jednu grupu - Chicago. Mantegna je još uvijek vrlo blizak s originalnim članovima Chicaga, a održava i kontakt sa članovima svog prvog benda.
Mantegnina supruga je Arlene Vrhel, inače češkog porijekla (vjenčali su se 3. 12. 1975). Njihove dvije kćeri su Mia, koja je autistična, i Gia, koja je krenula očevim glumačkim stopama. Arlene je vlasnica restorana sa "štihom" Chicaga u Burbanku, Kalifornija, koji nosi naziv Taste Chicago (Okusi Chicago)."Autentični restoran italijanske hrane u čikaškom stilu u Kaliforniji" , Taste Chicago; preuzeto: 19. 9. 2008.
Karijera Mantegna je debitirao na sceni 1969. u mjuziklu Kosa. Na Broadwayu je debitirao u predstavi Working (1978). Također je pomogao u pisanju nagrađivane predstave Bleacher Burns, koja je premijerno izvedena u Organic Theater Company u Chicagu, a Mantegna je bio i član njene originalne glumačke postave.
Mantegna je dobio Tonyja za ulogu Richarda Rome u predstavi Glengarry Glen Ross autora Davida Mameta. S Mametom ima dugu i uspješnu saradnju, pojavivši se u mnogo njegovih djela.
U igranom filmu debitirao je 1979. (Medusa Challenger). U filmu Compromising Positions (1985) glumio je zubara-ženskaroša po imenu Bruce Fleckstein. U njegove ostale ranije filmove spadaju The Money Pit (1986), Weeds (1987) i Suspect (1987).
Također je glumio u od kritike pohvaljenim filmovima Kuća igara (1987) i Things Change (1988), za koje je scenario napisao Mamet. On i njegov kolega iz Things Change Don Ameche dobili su nagradu za najboljeg glumca na Venecijanskom filmskom festivalu. Nakon toga je glumio u još jednom Mametovom filmu, hvaljenom policijskom trileru Homicide (1991).
Kao veoma raznovrstan glumac, Mantegna je glumio u širokom rasponu uloga: od komičnih, poput frustriranog DJ-a u filmu Airheads ili totalno nesposobnog otmičara u Baby's Day Out, do dramskih, kao što je uloga podmuklog mafijaša Joeya Zase u Kumu 3 ili uloga Deana Martina u Klanu iz Las Vegasa, za koju je bio nominiran za Emmy.
mini|desno|230px|Mantegna u maju 2008. Ima epizodnu ulogu u Simpsonima - posuđuje glas mafijaškom šefu Anthonyju D'Amicu, poznatijem kao Debeli Tony. Mantegna insistira na tome da on posuđuje glas tom liku kad god se pojavi, bez obzira koliko malo dijaloga ima. Rekao je: "Ako Tony kihne, ja želim biti tu." Ipak, u jednoj epizodi (A Fish Called Selma) Tonyju je glas posudio Phil Hartman.
Mantegna je napravio šalu na vlastiti račun kad je bio domaćin u Saturday Night Live u sezoni 1990-1991 u kojem je mirno počeo svoj monolog govoreći kako nije želio da mu se stalno dodjeljuju uloge gangstera. Kad je ugledao jednog razočaranog dječaka i njegovog oca kako odlaze iz studija jer su zbog sličnosti imena greškom vjerovali da je voditelj Joe Montana (inače, poznati igrač američkog nogometa), Mantegna je počeo govoriti dječaku sniženim, kontroliranim glasom da mu je najbolje da ostane u publici iz poštovanja prema njegovom nastupu i upozorio ga da, ako obavi jedan telefonski poziv, Montana neće nastupiti u sljedećoj utakmici, implicirajući da je Mantegnina prava osobnost kao ona iz njegovih gangsterskih uloga.
26. 4. 2004. dobio je nagradu za životno djelo na Losanđeleskom italijanskom filmskom festivalu. 11. 8. 2007. Mantegna je potpisao ugovor po kojem će zamijeniti odlazećeg Mandyja Patinkina u Zločinačkim umovima.Dawnie Walton (11. 8. 2008), "Mantegna se pridružuje Zločinačkim umovima" ; CBS-ova serija pronašla je zamjenu za Patinkina nakon što su propali pregovori s Harveyem Keitelom; Entertainment Weekly; preuzeto: 19. 9. 2008.
Bio je uvodničar za glavnu temu na Čikaškoj školi profesionalne psihologije u junu 2008.
Od 2006. on i Gary Sinise naratori su na koncertu za Dan sjećanja koji se svake godine održava u Washingtonu.
29. aprila 2011. Mantegna je dobio 2438. zvijezdu na Holivudskoj stazi slavnih."Čikaški glumac Joe Mantegna dobio zvijezdu na Holivudskoj stazi slavnih" , ChicagoNow.com, 27. 4. 2011.
6. juna iste godine njegov rodni grad, Cicero, odao mu je priznanje postavivši počasni znak "Bulevar Joea Mantegne" na sjeveroistočnom uglu Bulevara Austin i 25. ulice, na lokaciji njegove srednje škole.
Filmografija Film
Medusa Challenger (1977) ... Joe Elvis (1979) ... Joe Esposito Second Thoughts (1983) ... ađutant Compromising Positions (1985) ... Bruce Fleckstein The Money Pit (1986) ... Art Shirk Off Beat (1986) ... Pete Peterson Tri amigosa (1986) ... Harry Flugleman Kritično stanje (1987) ... Arthur Chambers Kuća igara (1987) ... Mike Weeds (1987) ... Carmine Suspect (1987) ... Charlie Stella Things Change (1988) ... Jerry Čekaj do proljeća, Bandini (1989) ... Bandini Alice (1990) ... Joe Kum 3 (1990) ... Joey Zasa Queens Logic (1991) ... Al Homicide (1991) ... detektiv Bobby Gold Bugsy (1991) ... George Raft Comrades of Summer (1992) ... Sparky Smith Body of Evidence (1993) ... Robert Garrett Family Prayers (1993) ... Martin Jacobs U potrazi za Bobbyjem Fischerom (1993) ... Fred Waitzkin
Baby's Day Out (1994) ... otmičar Eddie State of Emergency (1994) ... dr. John Novelli Airheads (1994) ... Ian Kapetan Nuke i Bomber Boys (1995) ... Joey Franelli For Better or Worse (1995) ... Stone Forget Paris (1995) ... Andy Above Suspicion (1995) ... Alan Rhinehart Favorite Deadly Sins (1995) ... Frank Musso Eye for an Eye (1996) ... det. nar. Denillo Nešto sasvim lično (1996) ... Bucky Terranova Underworld (1996) ... Frank Gavilan/Frank Cassady/Richard Essex Albino Alligator (1996) ... agent G. D. Browning Thinner (1996) ... Richie Ginelli Persons Unknown (1996) ... Jim Holland For Hire (1997) ... Alan Webber A Call to Remember (1997) ... David Tobias Face Down (1997) ... Bob Signorelli Airspeed (1998) ... Raymond Stone Tijelo i duša (1998) ... Alex Dumas Greška u prosuđivanju (1998) ... Eric The Wonderful Ice Cream Suit (1998) ... Gomez Jerry and Tom (1998) ... Tom
Hoods (1998) ... Angelo 'Ange' Martinelli Celebrity (1998) ... Tony Gardella Boy Meets Girl (1998) ... Il Magnifico Spenser: Mali poroci (1999) ... Spenser Moj mali ubica (1999) ... Fidel Castro Liberty Heights (1999) ... Nate The Runner (1999) ... Rocco Fall (2000) ... agent Jim Danaher More Dogs Than Bones (2000) ... De Salvo Thin Air (2000) ... Spenser The Trumpet of the Swan (2001) (glas) ... Monty Turbulence 3: Heavy Metal (2001) ... Frank Garner Laguna (2001) ... Nicola Pianon Walking Shadow (2001) ... Spenser Off Key (2001) ... Ricardo Palacios Žene protiv muškaraca (2002) ... Michael Mother Ghost (2002) ... Jerry Uncle Nino (2003) ... Robert Micelli This Old Cub (2004) ... pripovjedač First Flight (2004) ... Robert Sloan Stateside (2004) ... Gil Deloach Pontormo (2004) ... Pontormo (Jacopo Carrucci)
A Very Married Christmas (2004) ... Frank Griffin Edmond (2005) ... čovjek Nine Lives (2005) ... Richard The Kid & I (2005) ... Davis Roman Club Soda (2006) ... Mike Elvis i Anabelle (2007) ... Charlie Naked Fear (2007) ... Tom Benike Cougar Club (2007) ... gdin Stack The Simpsons Movie (2007) (glas) ... Debeli Tony Hank i Mike (2008) ... gdin Pan West of Brooklyn (2008) ... Gaetano D'Amico Witless Protection (2008) ... dr. Rondog 'Doc' Savage Justice League: The New Frontier (2008) (glas) ... Crooner The Last Hit Man (2008) ... Harry Tremayne Redbelt (2008) ... Jerry Weiss Childless (2008) ... Richard Moje samoubistvo (2009) ... indijski psihijatar The Assistants (2009) ... Gary Greene The House that Jack Built (2009) ... Jack Jr. Lonely Street (2009) ... Jerry Finkelman Valentine's Day (2010)... čovjek koji vozi auto Cars 2 (2011) ... Grem
Televizija
Zona sumraka (1961) ... Harry u epizodi "The Shelter" Soap (1980–1981) ... Juan One Simon & Simon (1982) ... Henry u epizodi "Emeralds Are Not a Girl's Best Friend (2)" Saturday Night Live (1991) ... Bill Swerski u originalnom skeču Bill Swerski's Superfans Simpsoni (1991–danas) ... Debeli Tony (glas) The Water Engine (1992) ... Lawrence Oberman The Comrades of Summer (1992) ... Sparky Smith Gun Stories (2010-) ... Joe Mantegna
Duckman (1997) ... glas Rubea Richtera Posljednji don (1997) ... Pippi De Lena Rugrats (1997) ... glas Jacka Montella u epizodi "Looking for Jack" Klan iz Las Vegasa (1998) ... Dean Martin First Monday (2002) ... sudija Vrhovnog suda SAD-a Joseph Novelli Joan od Arkadije (2003–2005) ... Will Girardi The Starter Wife (2007) ... Lou Manahan Zločinački umovi (2007–danas) ... David Rossi
Reference
Vanjski linkovi
Joe Mantegna na MySpaceu Joe Mantegna na Twitteru Joe Mantegna na imdb.com Joe Mantegna na TV.com Joe Mantegna na TVGuideu Joe Mantegna na Internet Broadway Databaseu
Kategorija:Rođeni 1947. Kategorija:Američki glumci Kategorija:Američki filmski producenti Kategorija:Američki režiseri Kategorija:Amerikanci porijeklom iz Italije Kategorija:Biografije, Chicago Kategorija:Živi ljudi