Švicarski franak je ime za novac u dvije alpske države Švicarskoj i Lihtenštajnu. Po standardu ISO 4217 njena oznaka je CHF. Franak je službena valuta i u Lihtenštajnu od 1921. godine. Prema ugovoru iz 1980. godine, Lihtenštajn ima pravo proizvoditi kovanice švicarskog franka, ali ne i štampati novčanice. Upotreba je dozvoljena i u italijanskoj enklavi Campione d’Italia, kao i u njemačkom Büsingenu. Manja jedinica čija je vrijednost 1/100 franka naziva se Rappen na njemačkom, centime na francuskom, centesimo na italijanskom i rap na retoromanskom jeziku.Švicarski franak na finanzen.net, pristupljeno 25. 1.2015
Historija
Franak je uveden 1789. osnivanjem Helvetske republike (njem. Helvetische Republik) od strane Francuske. Prethodno je svaki kanton kovao vlastiti novac. Od 1803. kantonima je omogućeno samostalno kovanje novca. Nakon 1848. kovanje novca se centralizuje i Savezna država dobija monopol nad novcem. Franak je zvaničnom valutom proglašen 1850. Švicarska pristupa 1865. Latinskoj uniji kovnica. Time su zlatne i srebrene kovanice iz Belgije, Francuske, Grčke i Italije bile priznate u Švicarskoj. Tadašnje kovanice je kovala Schweizerische Eidgenossenschaft (bs. "Švicarska zakleta zadruga"). Od 1907. Švicarska nacionalna banka preuzima izdavanje novčanica. Budući da je franak već koristio zlato kao pokriće, Švicarska je 1945. pristupila sporazumu iz Bretton Woodsa. Franak je time bio vezan za američki dolar sve do 1973. kada su SAD ukinule sporazum. 2011. se uvodi minimalni kurs franka s evrom koji je važio do 2015.
Ukidanje minimalnog kursa s eurom
Švicarska nacionalna banka (njem. Schweizerische Nationalbank, SNB) je 15. januara 2015 ukinula minimalni kurs s eurom, koji je do tada iznosio najmanje 1,2 franka, određena fleksibilnost je bila omogućena. Kao razlog su navedeni troškovi učestalih intervencija SNB-a na deviznom tržištu.Gewinner und Verlierer des SNB-Entscheids zum Schweizer Frankenfinanzen.net, objavljeno 19. 1.2015, pristupljeno 25. 1.2015 Schweizer Notenbank: Euro-Mindestkurs aus Kostengründen aufgegeben Gewinner und Verlierer des SNB-Entscheids zum Schweizer Frankenfinanzen.net, objavljeno 22. 1.2015, pristupljeno 25. 1.2015
Posljedice
Britanski devizni broker Alpari UK je otišao u stečaj, jer nije mogao na vrijeme intervenisati, isti slučaj je i sa nekim deviznim brokerima u Australiji u SAD-u. Ukidanje nije bilo prethodno najavljeno da se špekulantima oteža rad. Mnogi špekulanti su koristili u tu svrhu kreditnu polugu, no budući da je došlo do drastične promjene kursa, nisu mogli nadoknaditi izgubljen novac i tako su brokerske kuće imale dugove.Verlustreiche Euro-Franken-WettenDie Tricks der Broker beim Schweizer Börsenchaos sa wiwo.de, objavljeno 23.3.2015, pristupljeno 23.3.2015 Franak je samo dan nakon ukidanja u odnosu na euro znatno dobio na vrijednosti, a euro je pao na nivo iz 2003.Schweizer Notenbank: Franken: Eidgenössisches Donnerwetterfinanzen.net, objavljeno 17. 1.2015, pristupljeno 25. 1.2015 U BiH, Hrvatskoj i Srbiji postoji veliki broj građana koji su uzimali kredite isplaćene u švicarkom franku. Budući da je BAM vezana za euro, pad vrijednosti eura u poređenju s frankom otežava vraćanje dugova. SNB je isto imala gubitak od 30 milijardi franaka, zbog ulaganja u raznim devizama.Wechselkursschock: Schweizer Notenbank macht 30 Milliarden Franken Minus Spiegel Online, objavljeno 30.4.2015, pristupljeno 30.4.2015
Kovanice i novčanice švicarskog franka
Novčanice švicarskog franka imaju vrijednost: 10, 20, 50, 100, 200 i 1000 franka.Novčanice od 10 ,20 , 50 , 100 , 200 , 1000 franaka zvanična stranica SNB, pristupljeno 25. 1.2015 Kovanice švicarskog franka imaju vrijednost: 5, 10 a 20 centi; 1/2, 1, 2 i 5 franaka.Kovanice zvanična stranica SNB, pristupljeno 25. 1.2015
Fotografija Vrijednost Technički parametri Materijal Masa [g] Prečnik [mm] Debljina [mm] 5 centi|140px 5 centi 92% bakar, 6% aluminijum, 2% nikl 1,8 17,15 1,25 10 centů|140px 10 centi 75% bakar, 25% nikl 3,0 19,15 1,45 20 centi|140px 20 centi 4,0 21,05 1,65 1/2 franka|140px 1/2 franka 2,2 18,20 1,25 1 frank|140px 1 frank 4,4 23,20 1,55 2 franky|140px 2 franka 8,8 27,40 2,15 5 franků|140px 5 franaka 13,2 31,45 2,35
Fotografija Vrijednost Dimenzije Boja Ličnost na novčanici U opticaju od datumaLice Naličje 88px 88px10 franaka126 × 74 mmŽutaLe Corbusier8. april 1997. 96px 96px20 franaka137 × 74 mmCrvenaArthur Honegger1. oktobar 1996 104px 104px50 franaka148 × 74 mmZelenaSophie Taeuber-Arp3. oktobar 1995 111px 111px100 franaka159 × 74 mmPlavaAlberto Giacometti1. oktobar 1998 119px 119px200 franka170 × 74 mmSmeđaCharles Ferdinand Ramuz1. oktobar 1997 127px 127px1000 franaka181 × 74 mmLjubičastaJacob Burckhardt1. april 1998
Reference
Vanjski linkovi
Kurs švicarskog franka, Centralna banka BiH Švicarska narodna banka Novčanice Švicarske
Kategorija:Evropske valute Kategorija:Valute u optjecaju Kategorija:Valute uvedene u 1798.