Akira Kurosawa (; 23. mart 1910 – 6. septembar 1998) bio je japanski režiser. Smatra se jednim od najvažnijih i najuticajnijih filmskih stvaralaca u historiji kinematografije. Kurosawa je režirao 30 filmova u karijeri dugoj 57 godina. Kurosawa je pokazao hrabar, dinamičan stil, pod jakim uticajem zapadne kinematografije, ali se razlikovao od nje; bio je uključen u sve aspekte filmske produkcije.
Kurosawa je ušao u japansku filmsku industriju 1936. godine, nakon kratke karijere kao slikar. Nakon godina rada na brojnim filmovima kao asistent režije i scenarista, debitovao je kao režiser 1943. godine, za vrijeme Drugog svjetskog rata, sa popularnim akcionim filmom "Sanshiro Sugata" (poznatiji kao Judo saga). Nakon rata, hvaljenim filmom "Pijani anđeo" 1948. godine, u kojem je Kurosawa dao glavnu ulogu dotad nepoznatom glumcu Toshiru Mifunu, je zacimentirao ugled režisera kao jedan od najvažnijih mladih filmskih stvaralaca u Japanu. Njih dvojica će surađivati u još 15 filmova. Njegova supruga Yoko Yaguchi je glumila u jednom od njegovih filmova.
Rashomon, koji je premijerno prikazan u Tokiju u augustu 1950. godine i u kojem je glumio Mifune, je postao 10. septembra 1951. godine dobitnik Zlatnog lava na Filmskom festivalu u Veneciji i naknadno je pušten u Evropi i Sjevernoj Americi. Komercijalni i kritički uspjeh ovog filma otvorio je zapadno tržište filmovima iz japanske filmske industrije, što je dovelo do međunarodnog priznanja ostalih japanskih autora. Tokom 1950-ih i ranih 1960-ih, Kurosawa je režirao jedan film godišnje, uključujući i veliki broj visoko cijenjenih filmova kao što su "Ikiru" (1952.), "Sedam samuraja" (1954.) i "Yojimbo" (1961.). njegovi kasniji radovi uključuju filmove "Kagemusha" (1980.) i "Ran" (1985.). Nastavljao je osvajati nagrade, uključujući i Zlatnu palmu za "Kagemushu", više u inostranstvu nego u Japanu.
Godine 1990. dobio je Oscara za životno djelo. Od AsianWeek magazina i CNN-a je posthumno dobio nagradu kao "jedan od pet ljudi koji su najviše doprinijeli poboljšanju Azije u proteklih 100 godina".
Život i karijera Djetinjstvo i mladost (1910. - 1935.) Kurosawa je rođen 23. marta 1910. godineSan Juan, Eric (2018). Akira Kurosawa: A Viewer's Guide, str. 11. Rowman & Littlefield. ISBN 9781538110904. u Oimachi u Omori okrugu u Tokiju. Njegov otac Isamu, član bivše samurajske porodice, radio je kao direktor srednje škole za tjelesni odgoj, dok je njegova majka Shima došla iz trgovačke porodice u Osaki.Galbraith, Stuart, IV (2002). The Emperor and the Wolf: The Lives and Films of Akira Kurosawa and Toshiro Mifune, str. 14–15. Faber and Faber, Inc. ISBN 978-0-571-19982-2. Akira je bio osmo i najmlađe dijete umjereno bogate porodice, sa četiri brata i tri sestre.Kurosawa, Akira (1983). Something Like an Autobiography. Translated by Audie E. Bock. Vintage Books. ISBN 978-0-394-71439-4.:17 Pored promocije fizičke vježbe, Isamu Kurosava je bio otvoren za zapadnu tradiciju i smatrao je pozorište i filmove obrazovnim vrlinama. On je ohrabrivao svoju djecu da gledaju filmove; mladi Akira je svoj prvi film pogledao u dobi od 6 godina.:5-7 Važan formativni uticaj je bio njegov učitelj iz osnovne škole Tachikava, čija je progresivna obrazovna praksa zapalila u njegovom mladom učeniku prvu ljubav prema crtežu, a zatim interes za obrazovanje u cjelini.:12-13 U ovo vrijeme, Akira je također studirao kaligrafiju i kendo mačevanje.:16
Veliki uticaj u detinjstvu bio je i Heigo Kurosava (1906-1933), Akirin četiri godine stariji brat. Nakon velikog zemljotresa u Kantou 1923., Heigo je poveo trinaestogodišnjeg Akiru da vidi ruševine. Kada je mlađi brat želio da skrene pogled sa leševa ljudi i životinja razbacanih posvuda, Heigo mu je to zabranio, ohrabrujući Akiru da se suoči sa svojim strahovima tako što će se direktno suočiti s njima. Neki komentatori su sugerisali da je ovaj incident uticao na Kurosavinu kasniju umetničku karijeru, pošto je reditelj rijetko oklijevao da se suoči sa neprijatnim istinama u svom radu.:51-52Prince, Stephen (1999). The Warrior's Camera: The Cinema of Akira Kurosawa (2nd, revised ed.). Princeton University Press. ISBN 978-0-691-01046-5:302
Heigo je bio akademski talentovan, ali ubrzo nakon što nije uspio da osigura mjesto u najvažnijoj srednjoj školi u Tokiju, počeo je da se odvaja od ostatka porodice, koncentrišući svoje interesovanje za stranu književnost.:17 Kasnih 1920-ih, Heigo je postao benshi (narator nijemih filmova) u tokijskim kinima koji su prikazivali strane filmove i brzo stekao popularnost. Akira, koji je u ovom trenutku planirao da postane slikar,:70-71 preselio se kod njega, a dva brata su postala nerazdvojna.:19 Uz Heigovo vodstvo, Akira je nezasitno gledao filmove, te pozorišne i cirkuske predstave,:72-74, 83 dok je izlagao svoje slike i radio za ljevičarsku proletersku ligu umjetnika. Nije bio u stanju da zaradi dovoljno za život od svoje umjetnosti, a kako je većinu proleterskog pokreta počeo doživljavati kao „stavljanje neispunjenih političkih ideala na platno“, izgubio je entuzijazam za slikarstvo.:77
Filmografija Sanshiro Sugata (1943) The Most Beautiful (1944) Sanshiro Sugata Part II aka Judo Saga 2 (1945) They Who Step on the Tiger's Tail (1945) No Regrets for Our Youth (1946) One Wonderful Sunday (1946) Drunken Angel (1948) The Quiet Duel (1949) Stray Dog (1949) Scandal (1950) Rashomon (1950) The Idiot (1951) Ikiru aka To Live (1952) The Seven Samurai (1954) (sedam samuraja) Record of a Living Being aka I Live in Fear (1955) The Throne of Blood aka Spider Web Castle (1957) The Lower Depths (1957) The Hidden Fortress (1958) The Bad Sleep Well (1960) Yojimbo aka The Bodyguard (1961) Sanjuro (1962) High and Low aka Heaven and Hell (1963) Red Beard (1965) Dodesukaden (1970) Dersu Uzala (1975) Kagemusha aka Shadow Warrior (1980) Ran (1985) Dreams aka Akira Kurosawa's Dreams (1990) Rhapsody in August (1991) Madadayo aka Not Yet (1993)
Nagrade AMERIČKA FILMSKA AKADEMIJA 1975- Najbolji strani film Dersu Uzala 1990- Počasni oskar za životno djelo
FILMSKI FESTIVAL U BERLINU 1959- Najbolja režija The Hidden Fortress (1959)
BRITANSKA FILMSKA AKADEMIJA 1980- Najbolja režija Kagemusha
FRANCUSKA FILMSKA AKADEMIJA 1980- Najbolji strani film Kagemusha
FILMSKI FESTIVAL U KANU 1980- Najbolji film Kagemusha
NATIONAL BOARD OF REVIEW 1951- Najbolja režija Rashomon 1985- Najbolja režija Ran
UDRUŽENJE KRITIČARA NJU JORKA 1985- Najbolji strani film Ran
VENECIJANSKI FILMSKI FESTIVAL 1951- Najbolji film Rashomon 1954- Najbolja režija Sedam samuraja 1982- Počasna nagrada za životno djelo
Vanjski linkovi
Akira Kurosawa Novosti i informacije (en) Senses of Cinema: Great Directors Critical Database Profile at Japan Zone Akira Kurosawa Database Bohème Magazine Ikiru: The Art of Living Japanese Film - Kurosawa Great Performances: Kurosawa (PBS)
Reference
Kategorija:Rođeni 1910. Kategorija:Umrli 1998. Kategorija:Biografije, Tokio Kategorija:Japanski režiseri