Stupni Do je naseljeno mjesto u sastavu općine Vareš, FBiH, Bosna i Hercegovina u Zeničko-dobojskom kantonu. Smješten je u srednjoj Bosni, nekoliko kilometara jugoistočno od Vareša. Prema popisu stanovništva iz 2013. godine, u Stupnom Dolu živjelo je 135 stanovnika.
Geografija Stupni Do nalazi se u brdsko-planinskom području općine Vareš, u središnjem dijelu Bosne i Hercegovine. Od gradskog područja Vareša udaljen je približno nekoliko kilometara. Naselje je povezano lokalnom cestom koja vodi prema Vareš-Majdanu i drugim okolnim naseljima.
Područje Stupnog Dola karakterizira šumovit i brdovit pejzaž, tipičan za šire područje Vareša. Nadmorska visina naselja iznosi približno 1.000 m.
Historija Područje Stupnog Dola ima dugu historiju naseljenosti. O kontinuitetu života na ovom prostoru svjedoči i nekropola sa stećcima u Stupnom Dolu, koja predstavlja značajan primjer srednjovjekovne nadgrobne baštine Bosne i Hercegovine. Nekropola je proglašena nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine.
Stupni Do je posebno poznat po događajima tokom rata u Bosni i Hercegovini. 23. oktobra 1993. godine selo su napale snage Hrvatskog vijeća obrane (HVO). U napadu je ubijeno 38 bošnjačkih civila, među kojima je bilo i djece. Dio stanovnika ubijen je u svojim kućama, koje su potom zapaljene.
Zločin u Stupnom Dolu jedan je od najtežih ratnih zločina počinjenih na području općine Vareš. Međunarodni krivični tribunal za bivšu Jugoslaviju (MKSJ) utvrdio je činjenice povezane sa zločinima u Varešu i Stupnom Dolu u predmetu protiv Ivice Rajića, komandanta HVO-a. Rajić je pred Tribunalom priznao krivicu za teške povrede međunarodnog humanitarnog prava i osuđen je na zatvorsku kaznu.
Zločin se svake godine obilježava komemoracijom u znak sjećanja na ubijene stanovnike Stupnog Dola.
Privreda i život stanovništva Stanovništvo Stupnog Dola tradicionalno je bilo povezano s poljoprivredom, stočarstvom i korištenjem šumskih resursa. Zbog svog planinskog položaja područje je pogodno za stočarstvo i uzgoj poljoprivrednih kultura prilagođenih višim nadmorskim visinama.
U novijem periodu naselje se suočavalo i s prirodnim nepogodama. Tokom velikih padavina 2016. godine, Stupni Do pogodile su bujice i klizišta, pri čemu su pojedine porodice ostale bez domova, a pristup naselju bio je otežan zbog oštećenja putne infrastrukture.
Stanovništvo Smanjenje broja stanovnika povezano je, između ostalog, s ratnim stradanjima, raseljavanjem stanovništva tokom rata i poslijeratnim migracijama.
Reference
Kategorija:Naselja u Bosni i Hercegovini Kategorija:Naseljena mjesta u Varešu