Budalin mat je nabrži mogući mat u jednoj šahovskoj partiji. Moguć je nakon dva poteza i to da crni matira bijelog. Zbog svoje jednostavnosti nazvan je tim imenom.
Primjer frame|right|Budalin mat
1. f3 e6 2. g4 Dh4#
Postoje i druge varijante ovog otvaranja, ali se one razlikuju samo u početnom potezu bijelog (f4), te u prvom potezu crnog (1...e5). Situacija je gotovo nemoguća, ali interesantna za šahovske početnike i teoriju šaha.
Teed - Delmar
Sličan primjer se može pojaviti u igri, kao u partiji Franka Melvilla protiv Eugena Delmara, iz 1896. godine, koji je upao u zamku Holandske odbrane.Simulacija partije Teed - Delmar
1. d4 f5 2. Lg5 h6 3. Lf4 g5 4. Lg3 f4 Naizgled se čini da je crni osvojio bijelog lovca...
5. e3 ali prijeteći Dh5#, klasični budalinim matom
5... h5 6. Ld3?! 6.Le2 je vjerovatno bolje, ali potez postavlja zamku.
6... Th6? Crni brani protiv Lg6#, ali ...
7. Dxh5+!! Bijeli žrtvuje damu, da bi odvukao crnog topa i kontrolu sa polja g6.
7... Txh5 8. Lg6# Greškom crnog, bijeli matira.
Varijante Sličan mat je moguć u Birdovom otvaranju sa Fromovim gambitom: 1. f4 e5 2. g3 exf4 3. gxf4?? Dh4#,
kao i sa 1. e4 g5 2. d4 f6 3. Dh5#
ili
1. e4 g5 2. Sc3 f5 3. Dh5#
Studija (Greco - N.N.)
Sličan primjer je partija (ili studija) Gioachina Greca protiv anonimnog igrača:
1. e4 b6 2. d4 Lb7 3. Ld3 f5? 4. exf5 Lxg2? 5. Dh5+ g6 6. fxg6 Sf6??
sa 6...Lg7 bi mogao nastaviti sa igrom, jer tim potezom otvara polje za bijeg kralja na f8. Međutim, 7.Df5! Sf6 8.Lh6 Lxh6 9.gxh7 Lxh1 10.Dg6+ Kf8 11.Dxh6+ Kf7 12.Sh3 i bijeli dobija, ali mnogo sporije nego u partiji.
7. gxh7+ Sxh5 8. Lg6#
Također pogledajte Matovi u otvaranju
Reference
Literatura David Hooper, Kenneth Whyld: The Oxford companion to chess, Oxford University Press, 2. Auflage 1996, S. 143
Kategorija:Šahovska terminologija Kategorija:Šahovska otvaranja Kategorija:Matovi