220px|mini|Navaho vezisti (lijeva na desno) Oscar B. Gallup, Chester Nez, Carl Gorman u Saipanu, juna 1944. Navaho šifra je metoda šifriranja koju je izmislio 1942 Philip Johnston.Simon Singh, GEHEIME BOTSCHAFTEN - Die Kunst der Verschlüsselung von der Antike bis in die Zeiten des Internet,Carl Hanser Verlag, München 1999 njem. Radi se monoalfabetnoj supstituciji s tim da je umjesto engleskog upotrijebljen jezik Navaho indijanaca. Korištena je, tokom sukoba s Japanom u Drugom svjetskom ratu, od američke mornarice. Japanski kriptoanalitičari navodno nikada nisu mogli probiti šifru.
Historija Ministarstvo za odbranu SAD-a je nakon napada na Pearl Harbor 1942. bila u potrazi za boljom šifrom, jer je japanska tajna služba postojeću već razotkrila. Problem je nastao time jer su mnogi japanski oficiri pohađali američke koledže i time poznavali dobro engleski jezik.
Philip Johnston, sin protestantskog misionara bio je u kontaktu s Navaho indijancima i upoznao njihov jezik. Uvjeren da japanski i njemački lingvisti ne poznaju jezik Navaho indijanaca Johnston je napravio poseban alfabet za šifriranje. Taj alfabet se bazirao na fonetskom izgovaranju jedne riječi (slovo po slovo). U početku američka mornarica nije htjela prihvatiti ovu ideju, no narednik James E. Jones je nakon referiranja Johnstona u kampu "Elliot" odlučio pokušati. Johnston i Jones su zaključili da je jedan relativno nepoznat jezik, poput jezika Navaho indijanaca, sigurniji od poznatog. Nakon sastanka Johnston je krenuo u potragu za dvojezičnim vezistima, za engleski i navaho jezik. Prvi trening je počeo u bazi u San Diegu, gdje su Navaho vezisti iako bez ikakve vojne obuke, zvanično uvršteni u 382. korpus američke mornarice.
Postupak Sam postupak je imao toliki stepen tajnosti da ga viši mornarički oficiri nisu uopšte poznavaliAko se npr. riječ P-a-c-i-f-i-c šifrira onda se svako slovo zamjeni pojedinačno s određenom riječi : pig-ant-cat-ice-fox-ice-cat (svinja-mrav-mačka-led-lisica-led-mačka) ove riječi se prevode na Navaho jezik.
Navaho jezik nije imao nazive za avione, podmornice itd. stoga su se morale uvesti posebne riječi kao zamjena :
Originalni naziv Zamjena Prevod na Navaho jezikLovački avion Kolibri Da-he-tih-tiIzviđački avion Sova Na-as-jahTorpedo avion Lasta Tas-chizzieŠtuka avion Jastreb GiniBombe Jaja A-ye-shiAmfibijsko vozilo Žaba ChalBojni brod Kit Lo-tsoRazarač Ajkula Ca-loPodmornica Čelična riba Besh-lo
Oko 420 Navaho vezista je obučeno u kampu za šifriranje. Predsjednik Nixon je 1971. nagradio veterane veziste. Japanska mornarica je navodno tek 70-tih godina, decenijama nakon kapitulacije, saznala da je ključ bio jezik Navaho indijanaca. Šifra nije tokom Drugog svjetskog rata, uprkos najsposobijim japanskim kriptoanalitičarima, nikada kompromitovana. Također pogledajte Kriptoanaliza
Reference
Vanjski linkovi
Kompletna lista Navaho šifre na oficijelnoj historijskoj stranici američke mornarice NAVY učitano 20.01.2014 Intervju s Navaho vezistom Chester Nezom pristupljeno 9. 1. 2017
Kategorija:Kriptografija