Formati datoteka Format ili tip datoteke određuje na koji način se vrši memorisanje računarskih podataka. Formati su neophodni zbog činjenice da su datoteke sa stajališta operativnog sistema jedno-dimenzionalni redovi bajta (eng. byte). Takve ograničene, linearne strukture ne mogu jasno opisati različite vrste podataka sto znači da se kompleksni podaci moraju intepretirati putem konvencija. Sve konvencije za jednu vrstu datoteka označavaju se formatom.
U početnom stadiju računara, kompleksni i komprimirani, takozvani binarni formati su bili standardni. Razlog je jednostanan - skupocjenost memorije na čvrstom disku. Dodatni razlog predstavljala je i činjenica da su komercijalne firme strogo čuvale formate kao poslovne tajne. Razmjena podataka sličnih programa iz različitih firmi je stajala u pozadini. Prvi koraci u pravcu slobodne razmjene podataka između različitih programa sačinjavali su RIFF formati iz 80-tih godina npr. WAV format za audio datoteke.
U posljednje vrijeme sve se vise koristi metoda koja omogućava memorisanje podataka koje je neovisno od programa i proizvodjača - XML. Preduslov za korištenje ove tehnologije je upotreba internacionalno priznatih standarda. U nekim oblastima (npr. prikaz vektorskih grafika ili matematičkih formula) slični standardi su se vec etablirali. U preostalima je razvoj i primjena ovih i sličnih standarda u toku. Iz razloga uštede memorije, XML datoteke su često komprimirane (npr. ZIP). Slobodni OpenOffice.org koristi naprimjer Open Document XML za svoje datoteke.
Slika i ton 2D-grafički formati pogledaj grafički formati
3D-modeli ASM (Pro/Engineer) 3DM (Rhinoceros) 3DS BLEND (Blender) C4D (Cinema 4D) DDS (Direct Draw Surface). DGN (Bentley, MicroStation) DWG (AutoCAD) DXF (AutoCAD) FBX (Alias) LWO (LightWave) MAX (3D Max) model (Catia V4) MB (Maya) MOVIE.BYU OBJ PRT (Pro/Engineer) RIB (RenderMan® Interface Bytestream) U3D VRML WIRE (Alias STUDIO Tools) X (DirectX) X3D Z3d (Zanoza Modeler) xyz-format Xmol molekul-kordinati
Audio i muzički formati pogledaj audioformat i muzički format
Animacije i video datoteke Animacije Autodesk animacije (.fli/.flc) Animirani GIF Macromedia Flash (.swf) MNG (Multiple-Image Network Graphics) Scalable Vector Graphics (.svg) Windows Animated Cursor (.ani)
Video datoteke AAF (Advanced Authoring Format) ASF (Advanced Streaming Format) Bink (.bik) FILM (.cpk) Matroska (.mkv) MPEG MXF (Material eXchange Format) NUT NuppelVideo NSV (Nullsoft Streaming Video) Ogg (za Tarkin i Theora) OGM (Ogg Media Stream) QuickTime (.mov, .qt) PVA RealMedia RIFF-AVI RoQ VIVO yuv4mpeg
Dokumenti Obrada teksta ANSI/ASCII/Unicode (.txt) AmigaGuide (.guide) Radix-64 Rich Text Format (.rtf) OpenDocument Text (.odt) OpenOffice/StarOffice Writer (.sxw) TeX (.tex) Texinfo (.info) Troff WordPerfect (.wpd) Microsoft Word (.doc) Lotus Word Pro (.lwp)
Jezici za opisivanje stranica DVI PCL PDF PostScript (.ps, .ps.gz)
Dokumenti HTML/xHTML XML SGML
Quellcode za programske jezike c (programski jezik) C++ (programski jezik) Pascal (programski jezik) diff/patch Java (programski jezik) C#(.cs) (programski jezik)
Formati za Objektcode a.out (samo Unix) coff (common object file format) ELF lib-format za biblioteke Portable Executable (.exe u. a.; koristi se u Microsoft Windows-u i nekim drugim sistemima) .com (koristi se u MS-DOS-u, Microsoft Windows-u) obj objektna datoteka
Tabele/Kalkulacije u tabelama tab csv (Character/Comma Separated Values) dif Microsoft Excel (.xls) 123 – Lotus 1-2-3 AWS – Ability Spreadsheet CLF – ThinkFree Calc* OpenDocument Spreadsheet (.ods) Quattro OpenOffice/StarOffice Calc (.sxc) WK? – Lotus 1-2-3 WKS – Microsoft Works gnumeric – GNU
Formati za komprimiranje i arhiviranje 7z ACE ARJ BZIP2 (.bz2) CPIO (.cpio) Deb (Debian Pakage Manager-Archiv) GZIP (.gz) IMG, ISO (Disk-Images) LHA (.lzh) LZO LZX RAR RPM (Red Hat Packagemanager-Archiv) SMC System Management Console Format TAR Zip ZOO
Razmjena podataka DICOM (Digital Imaging and Communications in Medicine) DTA ili DTAUS (primjenjuje se za razmjenu podataka u banakama) SDXF (Structured Data Exchange Format) STDF (Standard Test Data Format) XMI (XML Meta Interchange)
Formati za instaliranje software-a deb Debian Package Manager MSI Windows Installer (Microsoft Installer) pkg BeOS SoftwareValet RPM Red Hat Packagemanager
Također pogledajte Datoteka Formati datoteka (English)
Reference
Kategorija:Formati datoteka