mini|Zastava ObrazaOtačastveni pokret Obraz bio je ekstremno desničarski pokret u Srbiji koji je zagovarao spoj nacionalizma i pravoslavlja, te uspostavljanje pravoslavnog hrišćanstva kao državne religije i upravljanje državom isključivo od strane etničkih Srba.Dzihic, V. (2023). The Far-Right in the Western Balkans: How the Extreme Right is Threatening Democracy in the Region. (Policy Analysis / Österreichisches Institut für Internationale Politik, 1). Wien: Österreichisches Institut für Internationale Politik (oiip). https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:0168-ssoar-85191-9

Pokret je iskazivao lojalnost srpskoj naciji i Srpskoj pravoslavnoj crkvi, te se deklarativno zalagao za borbu protiv grupa koje je smatrao neprijateljima pravoslavnog srpskog naroda.

Ideologija Ideologija pokreta bila je pod snažnim uticajem pravoslavnih i nacionalističkih mislilaca poput Nikolaja Velimirovića i Dimitrija Ljotića, kao i Jugoslovenskog narodnog pokreta Zbor iz perioda Kraljevine Jugoslavije

Obraz je od strane više institucija i organizacija, uključujući Ministarstvo unutrašnjih poslova Republike Srbije i vlasti Autonomne Pokrajine Vojvodine, okarakterisan kao klerofašistički pokret.

Pokret se deklarativno zalagao za borbu protiv različitih grupa koje je smatrala neprijateljima srpskog naroda, uključujući:

"cioniste" (u koje su ubrajani i kabalisti, manihejci, slobodni zidari i iluminati), "ustaše" (uglavnom hrvatske nacionaliste), "muslimanske ekstremiste" (uglavnom bošnjačke nacionaliste), "albanske teroriste" (uglavnom albanske nacionaliste), "lažne pacifiste" (aktiviste za ljudska prava i nevladine organizacije), političke protivnike, vjerske sekte, LGBT populaciju, "narkomane i kriminalce".

Historijat

Rani period Krajem 2001. godine organizovan je Prvi sabor pravoslavno-nacionalne omladine na Univerzitetu u Beogradu, prvi takve vrste nakon 1944. godine. Učesnici su bili članovi društva "Sveti Justin Filozof", Srpski sabor "Dveri" i sveštenici Srpske pravoslavne crkve.

Na skupu je naglašena "duhovna vertikala srpske historije i srpskog naroda", uz isticanje autoriteta Justina Popovića i Nikolaja Velimirovića, te poziv na stvaranje države u skladu s njihovim idejama. Upućen je i poziv na pomirenje između pristalica Draže Mihailovića i širenje tih ideja kroz obrazovni sistem.

Vođstvo Osnivač i prvi predsjednik Obraza bio je Nebojša Krstić, koji je poginuo 2001. godine u saobraćajnoj nesreći, iako su pojedini članovi i desničarske organizacije dovodili u pitanje zvaničnu verziju događaja. Nakon njega, vođa pokreta postao je Mladen Obradović.

Djelovanje Tokom 2000-ih godina, članovi i simpatizeri pokreta učestvovali su na različitim nacionalističkim skupovima i protestima, uključujući proteste povodom nezavisnosti Kosova 2008. godine, skup "Kosovo je Srbija", te okupljanja u sjevernoj Kosovskoj Mitrovici.

Zabilježeni su i incidenti govora mržnje, uključujući vrijeđanje žrtava genocida u Srebrenici 2009, kada su osobe povezane s pokretom uzvikivale uvrede, izražavale podršku četničkom pokretu i pozivale na uništenje islama. Obraz je bio poznat po izrazito nacionalističkim i netolerantnim stavovima, kao i učešću u nasilnim protestima.

Anti-LGBT aktivnosti Organizacija je bila posebno poznata po izraženim anti-LGBT stavovima. Uoči Parade ponosa u Beogradu 2009, upućivane su prijeteće poruke poput "Čekamo vas!", dok je sama manifestacija na kraju bila zabranjena.

U septembru 2009. godine organizacija je putem propagandnih plakata upućivala otvorene prijetnje nasiljem organizatorima i učesnicima Parade ponosa. Vođa pokreta Mladen Obradović osuđen je na 10 mjeseci zatvora zbog prijetnji tokom Parade ponosa 2009, te na dvije godine zatvora za slična djela počinjena 2010.

Javne izjave i stavovi Obraz je javno izražavao podršku ratnim zločincima Ratku Mladiću i Radovanu Karadžiću, nazivajući ih "posljednjim srpskim herojima" i zahvaljujući im na "žrtvi za opstanak bosanskih Srba".

Prema riječima profesora Ljubiše Rajića, poruke pokreta predstavljaju obnovu ideja svetosavlja koje naglašavaju sabornost, monarhiju, klerikalizam, konzervativizam i patrijarhalne vrijednosti.

Zabrana U decembru 2005. godine srpska policija svrstala je Obraz u klerofašističke organizacije, što je izazvalo burne reakcije desničarskih krugova.

Dana 28. februara 2009. godine Ministarstvo za ljudska i manjinska prava Srbije pokrenulo je inicijativu za zabranu rada organizacije zbog ekstremizma i podsticanja nasilja.

Godine 2011. pokrenut je postupak pred Ustavnim sudom Srbije s ciljem zabrane djelovanja pokreta i sprječavanja njegove registracije pod drugim imenom.

Dana 12. juna 2012. godine Ustavni sud Srbije proglasio je Obraz neustavnim i zabranio njegovo djelovanje.Ustavni sud Republike Srbije, VIIU-249/2009, 12. 06. 2012.

Ustavni sud u sastavu: predsednik dr Dragiša B. Slijepčević i sudije dr Olivera Vučić, dr Marija Draškić, Bratislav Đokić, Vesna Ilić Prelić, dr Goran Ilić, dr Agneš Kartag Odri, Katarina Manojlović Andrić, mr Milan Marković, dr Bosa Nenadić, Milan Stanić, dr Dragan Stojanović, mr Tomislav Stojković, Sabahudin Tahirović i Predrag Ćetković, na osnovu člana 167. stav 3. Ustava Republike Srbije, na sednici održanoj 12. juna 2012. godine, doneo je odluku:

1. Zabranjuje se rad Udruženju građana ''Otačastveni pokret Obraz'', zbog delovanja usmerenog na kršenje zajemčenih ljudskih i manjinskih prava i izazivanja nacionalne i verske mržnje.

2. Nalaže se brisanje udruženja iz tačke 1. iz Registra udruženja koji vodi Agencija za privredne registre, danom dostavljanja ove odluke Agenciji.

Izvor: https://sirius.rs/praksa/-rzkIw Ipak, ubrzo nakon zabrane, organizacija je ponovo registrovana pod sličnim imenom i nesmetano nastavila rad.

Reference

Vanjski linkovi

Zvanična internet prezentacija Članak o progonu Obraza Vijest o pisanju premijera Srbije Vojislava Koštunice za časopis "Obraz" "Nasilje uz blagoslov" - Huligani, desničari i crkva

Kategorija:Političke organizacije u Srbiji Kategorija:Klerofašističke organizacije