mini|Knjiga života: Ilustracija veličine ljudskog genoma → Ako bi svaki nukleotid u genomu označili jednim slovom u knjizi, a nukleotidne sekvence pisali bez razmaka, interpunkcije, ilustracija ili tabela, uspostavile bi se slijedeće relacije: • gen od 4.000 nukleotida = 1 stranica kucanog teksta; • DNK sekvenca haploidnog humanog genoma (23 pojedinačna hromosoma) = 750.000 strana = stubac od 50 metara; • genetička informacija diploidnog genoma (23 para hromosoma) = 2 x 50 = stubac visok 100 metara. Genetička informacija je skup bioloških uputstava koja su zapisana u redoslijedu baza u molekulama DNK. Namijenjana je sintezi regulatornih (enzimskih) i gradivnih bjelančevina u ćelijama. Budući da regulatorne i strukturne bjelančevine određuju sve bitne elemente građe i funkcije svakog organizma, genetička informacija regulira sveukupna svojstva endo- i egzofenotipa, tj. fenotipa u cjelini. To se podjednako odnosi na molekulsku, ćelijsku, histološku i individualnu razinu.
Kao i svaka pisana informacija, i genetička ima odgovarajuća slova (baza), riječi (triplet) i rečenice (sekvenca tripleta), koji rezultiraju u kranjem smislu te poruke: sintezi specifičnog proteina.King R. C., Stransfield W. D. (1998): Dictionary of genetics. Oxford University Press, New York, Oxford, ; .Bajrović K, Jevrić-Čaušević A., Ed. (2005): Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, .Kapur Pojskić L., Ed. (2014): Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju, 2. izdanje. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, .Hadžiselimović R. (2005): Bioantropologija – Biodiverzitet recentnog čovjeka. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, .
Proces prenošenja genetičke informacije
Proces ostvarivanja genetičke informacije Transkripcija TranslacijaEtape sinteze Sinteza informacijske RNK (iRNK)Sinteza bjelančevina Glavna obilježja sinteze Kopiranje jednolančane molekule iRNK kao privremenog komplementarnog niza nukleotida, prema jednom polulancu kodirajuće DNKSinteza molekula proteina, spajanjem aminokiselina, dopremljenih putem specifičnih molekula transportne DNK, čiji se terminalni tripletikomplementarno vežu na odgovarajuće triplete iRNK Matrica za sintezu Jedan od polulanaca DNKInformacijska RNK Gradivne monomereRibonukleotidiSpecifične aminokiseline LokacijaJedro (hromosomi)Citoplazma (ribosomi
Genetička informacija se odjelotvoruje u specijalnim ćelijskim organelama – ribosomima. Kako se glavnina DNK nalazi u jedru, tj. u hromosomima neophodan je sistem njenog transporta na mjesto realizacije. U njemu ključne uloge imaju procesi prepisivanja i prevođenja genetičke informacije, poznati kao transkripcija i translacija. U tome osobitu i specifičnu ulogu imaju različite klase RNK, osobito informacijska (iRNK) i transportna (tRNK).Hadžiselimović R., Pojskić N. (2005): Uvod u humanu imunogenetiku. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, .King R. C., Stransfield W. D. (1998): Dictionary of genetics. Oxford niversity Press, New York, Oxford, ; .
Reference
Također pogledajte DNK RNK Nukleinske kiseline Nukleotid Ribosom Molekulska genetika
Kategorija:Molekularna genetika Kategorija:Genetička terminologija