Bjelaj je naseljeno mjesto u općini Bosanski Petrovac, Bosna i Hercegovina. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 187 stanovnika.
Geografija Mjesto je smješteno na predjelu gdje se iz Petrovačkog polja, odnosno njegovog dijela Bjelajsko polje, uzdiže planina Čava (dio Osječenice). Udaljeno je 3 km od puta Bosanski Petrovac - Bihać. U Bjelaju su dva vrela, Sinanovac i Madžorac. Sabirna zona ovih vrela je Srt (1042 m.), ogranak Osječenice i zaravan Prhovo, na obodu Bjelajskog polja, ispod Osječenice. Vrela imaju svoje otoke koje se gube u ponorima polja (Keljavac).PETROVAČKO POLJE –Dr. Rade Davidović, Novi Sad, 1981 Iskorišteni su za vodovod kojim se snabdjevaju i okolna sela.
Historija Stari grad Bjelaj se prvi put spominje 1495. Te godine je počelo njegovo utvrđivanje zbog očekivanih osmanskih napada.
Osmanlije su došli 1573. u Bjelajsko polje radi daljnih napada na Bihać, pa se pretpostavlja da je Bjelaj tada i pao u osmanlijske ruke. Godine 1677. u njemu je bilo 340 vojnika. Gradom je upravljao dizdar. Spominje se još 1699 i 1834 kada su u njemu bila 4 topa. Napušten je 1838.
Nalazi se na kraju polja i imao je odličnu kontrolu Bjelajskog polja. Utvrđeni grad je izgrađen u dvije faze. Južna strana je iz srednjeg vijeka, a na sjevernoj strani su Turci izgradili prostrani obor sa zgradama od drveta i kamena za ljudstvo i ekonomiju.
U gradu nisu nikad vršena arheološka iskopavanja.
Osim starog grada u Bjelaju se nalaze ostaci iz rimskog perioda Crkvine koja sadrži ostatke bogomolje i groblje. Nađeni su razni predmeti od srebra i bronze
U Bjelaju je 1922 rođen Mahmut Ibrahimpašić Mašo, Narodni heroj Jugoslavije. Bio je politički komesar 5. krajiške (kozarske) brigade i na toj dužnosti je poginuo 19. oktobra 1944 u borbama za oslobođenje Beograda. Već u novembru je proglašen narodnim herojem, među prvim partizanskim borcima i jedini sa šireg područja Bjelaja.
Ovdje je 1923. rođen i poznati dječiji pisac Ahmet Hromadžić čija su djela ušla u školsku lektiru nekih evropskih zemalja. Dobitnik je velikog broja književnih nagrada, a kao urednik u izdavačkom preduzeću "Veselin Masleša" osnivač je dječije biblioteke "Lastavica".
1879. godine iz Gospića se u Bjelaj, u zaseok Cimeše doselila jedna porodica Tesla, srodnici naučnika Nikole Tesle koja se kasnije proširila na tri domaćinstva.
Stanovništvo
Bošnjačko stanovništvo se u ovaj kraj u većem broju doselilo nakon uspostavljanja granice na Uni između Austrije i Turske,Bosanska elita za vrijeme turske vladavine Napisao: Enes Pelidija dok se hrišćansko stanovništo (Srbi i Hrvati) znatno doseljavalo nakon 1878. i prelaska Bosne u austrijske ruke.
Privreda Zbog kraškog karaktera zemljišta zemljoradnja i stočarstvo su na niskom nivou. Sredinom 20. vijeka bilo je počelo površinsko kopanje boksitne rude, ali je zbog neisplativosti rudnik brzo zatvoren.
Poznate ličnosti Ahmet Hromadžić
Reference
Vanjski linkovi
Zvanični sajt općine Bosanski Petrovac