CONCACAF Gold kup (španski: Copa de Oro de la CONCACAF) je međunarodno nogometno takmičenje nacionalnih nogometnih ekipa članica CONCACAF-a za određivanje kontinentalnog prvaka Kariba, Sjeverne i Centralne Amerike.
CONCACAF Gold kup se uglavnom održava svake druge godine. Izuzetak su bili turnir 1996. koji se održao nakon treće godine i turnir 2003. godine koji se održao nakon godinu dana. Pobjednici dva CONCACAF Gold kupa igraju baraž za odlazak na Kup konfederacija. U slučaju da jedna ekipa osvoji dva uzastopna prvenstva pravo odlaska na Kup konfederacija stiče bez igranja baraža.2013, 2015 CONCACAF Gold Cup winners will play one-off match for 2017 Confederations Cup berth, mlssoccer.com ; pristupljeno: 24. 1. 2015.
Historija mini|desno|260px|Pobjednici CONCACAF Gold kupa. CONCACAF šampionat prije CONCACAF Gold kupa CONCACAF je osnovan u sadašnjem obliku 18. septembra 1961. godine. Prethodno je bio podijeljen u manje regionalne podjele. Do tada su glavni savezi bili Confederacion Centroamericana y del Caribe de Futbol (CCCF) koji je osnovan 1938. godine (sastojao se od Centralne Amerike i većine Kariba) i nogometnog saveza Sjeverne Amerike (NAFC) osnovanog 1946. godine (koji se sastojao od Sjeverne Amerike a članice su bile SAD, Meksiko, Kanada i Kuba). Svaka konfederacija je održavala svoje takmičenje: CCCF prvenstvo i NAFC prvenstvo. CCCF prvenstva su se održala 10 puta u periodu od 1941. do 1961. godine kojeg je Kostarika osvojila sedam puta (1941, '46, '48, '53, '55, '60, '61), a po jednom El Salvador (1943), Panama (1951) i Haiti (1957). NAFC prvenstvo se održalo četiri puta: prvobitno 1947. i 1949. godine i kasnije, nakon 41 godinu odsustva; 1990. i 1991. godine. Meksiko je NAFC prvenstvo osvajio tri puta (1947, '49, '91) te Kanada jednom (1990).
CONCACAF prvenstvo
Nakon osnivanja CONCACAF konfederacije u sadašnjem obliku 1961. godine spajanjem NAFC-a i CCCF-a počelo se sa održavanjem kontinentalnog nacionalnog prvenstva. Prvo prvenstvo se održalo dvije godine nakon nastanka CONCACAF konfederacije u kojem je El Salvador izabran kao prva zemlja domaćin (1963). Prvi pobjednik prvenstva je bila Kostarika. The CONCACAF Campeonato de Naciones, kako se tada prvenstvo zvalo, održavalo se svake dvije godine u periodu 1963-1973. Drugo prvenstvo (1965) koje je održano u Gvatemali osvojio je Meksiko. Prvenstvo 1967. godine koje je održano u Hondurasu je osvojila Gvatemala. Prva reprezentacija koja se drugi put okrunila zlatnom medaljom je bila Kostarika. Ovo je bio i prvi naslov za nekog organizatora CONCACAF prvenstva. Dvije godine poslije i Meksiko je po drugi put osvojio prvenstvo koje se održalo prvi put na Karibima, na Trinidad i Tobagu. Sljedeće prvenstvo je održano 1973. na Haitiju kojeg je osvojio domaćin. Ovaj šampionat je ujedno bio i prvi u nizu kvalifikacija za Svjetsko prvenstvo 1974. Sljedeća dva prvenstva održana 1977. i 1981. su osvojili domaćini Meksiko i Honduras. Posljednja dva šampionata 1985. i 1989. godine su održana na području cijelog kontinenta bez fiksnog domaćina a pobjednici su bili Kanada i Kostarika.
CONCACAF Gold kup Nakon ukidanja CONCACAF prvenstva CONCACAF konfederacija je opet 1990. kreirala takmičenje koje će odlučiti o novom kontitnetalnom šampionu. Ovaj događaj je imenovan kao CONCACAF Gold kup, a prvi domaćin novog kontinentalnog prvenstva su bile Sjedinjene Američke Države. Zemlja domaćin je ujedno postala i prvi prvak novog kontinentalnog takmičenja. Sljedeća tri šampionata je osvojio Meksiko (1993, 1996. i 1998). Na Gold kupu 1996. godine po prvi put je učestvovala ekipa koja nije članica CONCACAF-a Brazil.
Nakon 2000. godine broj učesnika na Gold kupu sa dotadašnjih 8 je povećan na 12 ekipa. Ujedno je povećan i broj pozivnica za ekipe koje nisu članice CONCACAF-a. Pobjednik prvenstva je bila Kanada pobijedivši u finalu Kolumbiju. Nakon tog prvenstva uslijedila je dominacija Meksika i Sjedinjenih Američkih Država koje su ujedno ekipe sa najviše šampionskih naslova.
Rezultati {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align: center; width: 100%;" |- ! colspan=10|CONCACAF Gold Cup |- ! rowspan="2" style="width:5%;"| ! rowspan="2" style="width:7%;"|Domaćin | style="width:0.5%;" rowspan="16"| ! colspan=3 width=43.5%|Finale | style="width:0.5%;" rowspan="16"| ! colspan=3 width=43.5%|Utakmica za treće mjesto |- !width="18%"|Prvak !width="7.5%"|Rezultat !width="18%"|Viceprvak !width="18%"|Treće mjesto !width="7.5%"|Rezultat !width="18%"|Četvrto mjesto |- |- style="background: #D0E6FF;" |1991.
|0–0 (prod.)(4–3 pen.)
|2–0
|1993.
|4–0
||1–1 (prod.)(1) | |- style="background: #D0E6FF;" |1996.
|2–0
|3–0
|1998.
|1–0
|1–0 | |- style="background: #D0E6FF;" |2000.
|2–0 | |colspan=3|(2) |- |2002.
|2–0
|2–1 | |- style="background: #D0E6FF;" |2003.
|1–0
|3–2
|rowspan=2|2005. |rowspan=2| |rowspan=2| |rowspan=2|0–0 (prod.)(3–1 pen.) |rowspan=2| !colspan=3|Nije igrano(2) |- |colspan=3| |- style="background: #D0E6FF;" |2007.
|2–1 | |colspan=3| |- |2009.
|5–0 | |colspan=3| |- style="background: #D0E6FF;" |2011.
|4–2 | |colspan=3| |- |2013.
|1–0 | |colspan=3| |- |- style="background: #D0E6FF;" |2015.
|3–1
|1–1(prod.)(3–2 pen.)|
(ekipe sa pozivnicom napisane u italiku) 1 Kostarika i Jamajka rezultatom 1–1 i nakon produžetaka podijelile treće mjesto. 2 Više se nisu igrale utakmice za treće mjesto. Poraženi polufinalisti su tu poziciju dijelile.
Spisak reprezentacija po broju osvojenih medalja {|class="wikitable" style="font-size: 85%; width: 100%;" |- !width=23%|Reprezentacija !width=5%| !width=18%|Prvaci !width=18%|Viceprvaci !width=18%|Trećeplasirani !width=18%|Četvrtoplasirani |- |style="background:#fff68f"| |style="background:#fff68f" align=center|13|style="background:#fff68f"|7 (1993, 1996, 1998, 2003, 2009, 2011, 2015) |1 (2007) |2 (1991, 20132) |align=center| — |- |style="background:#fff68f"| |style="background:#fff68f" align=center|13|style="background:#fff68f"|5 (1991, 2002, 2005, 2007, 2013) |4 (1993, 1998, 2009, 2011) |2 (1996, 2003) |1 (2015) |- |style="background:#fff68f"| |style="background:#fff68f" align=center|12 |style="background:#fff68f"|1 (2000) |align=center| — |2 (2002, 20072) |align=center| —
|align=center|12 |align=center| — |1 (1991) |4 (20052, 20092, 20112, 20132) |align=center| —
|align=center|12 |align=center| — |1 (2002) |2 (1993, 20092) |2 (1991, 2003)
|align=center|10 |align=center| — |align=center| — |align=center| — |1 (1996)
|align=center|9 |align=center| — |1 (2015) |1 (1993) |1 (1998)
|align=center|9 |align=center| — |align=center| — |1 (2000) |align=center| —
|align=center|9 |align=center| — |align=center| — |align=center| — |align=center| —
|align=center|8 |align=center| — |align=center| — |align=center| — |align=center| —
|align=center|7 |align=center| — |2 (2005, 2013) |2 (20112, 2015) |align=center| —
|align=center|6 |align=center| — |align=center| — |align=center| — |align=center| —
|align=center|4 |align=center| — |align=center| — |align=center| — |align=center| — |- |1 |align=center|3 |align=center| — |2 (1996, 2003) |1 (1998) |align=center| — |- |1 |align=center|3 |align=center| — |1 (2000) |1 (20052) |align=center| —
|align=center|3 |align=center| — |align=center| — |1 (2007) |align=center| — |- |1 |align=center|2 |align=center| — |align=center| — |align=center| — |1 (2002)
|align=center|2 |align=center| — |align=center| — |align=center| — |align=center| — |- |1 |align=center|1 |align=center| — |align=center| — |1 (2000) |align=center| —
|align=center|1 |align=center| — |align=center| — |align=center| — |align=center| —
|align=center|1 |align=center| — |align=center| — |align=center| — |align=center| —
|align=center|1 |align=center| — |align=center| — |align=center| — |align=center| — |- |1 |align=center|1 |align=center| — |align=center| — |align=center| — |align=center| — |- |1 |align=center|1 |align=center| — |align=center| — |align=center| — |align=center| — |}Domaćin'' za tu godinu 1Ekipe koje su dobile pozivnicu za učešće na CONCACAF Gold kupu 2Utakmica za treće mjesto nije igrana te je dodijeljena poraženim ekipama u polufinalu
Učestvovanja reprezentacija i njihovi rezultati Legenda1. – Prvak2. – Viceprvak3. – Treće mjesto4. - Četvrto mjestoČF – ČetvrtfinaleGF''' – Grupna faza takmičenja Reprezentacija199119931996 1998200020022003200520072009201120132015Sjeverno-američka zona (NAFU) GF GF GF 1.3. GF GF PF ČF GF GF 113.1.1.1. ČF ČF1. ČF2.1.1. PF 121.2.3.2. ČF1.3.1.1.2.2.1. 12Karibi (CFU) GF GF ČF GF GF GF ČF 7 GF GF 2 PF ČF GF 3 GF ČF GF ČF GF 5 GF3. 4. GF ČF ČF GF ČF 8 GF ČF GF GF 4 GF 1 GF GF GF PF GF GF GF ČF 8Centralno-američka zona (UNCAF) GF 14.3. GF ČF2. PF ČF ČF PF ČF ČF 11 GF GF ČF ČF GF GF ČF ČF 8 GF 4. GF GF GF GF GF ČF ČF 92. GF GF GF ČF GF PF ČF PF PF PF 11 GF 1 GF 2. ČF ČF PF2. 6Reprezentacije sa pozivnicom 2.3. 2. 3 2. ČF PF 3 GF 1 PF 1 ČF 1 GF4. 2Ukupno 8 8 9 10 12 12 12 12 12 12 12 12
Vječna tabela (1991-2013) Ekipa 61 48 6 7 122 44 +78 150 56 41 7 8 133 33 +100 130 46 16 12 18 73 59 +14 60 41 18 6 17 65 54 +11 60 38 15 9 14 43 52 -9 54 28 10 9 9 41 36 +5 39 29 9 4 16 32 49 -17 31 14 8 2 4 22 9 +13 26 25 7 4 14 23 47 -24 25 23 5 5 13 28 40 -12 20 27 4 7 16 23 44 -21 19 13 5 2 6 14 17 -3 17 12 4 1 7 12 18 -6 13 15 3 4 8 12 22 -10 13 11 2 2 7 7 24 -17 8 20 2 2 16 17 66 -49 8 4 1 3 0 7 6 +1 6 4 1 1 2 7 7 0 4 7 0 4 3 5 9 -4 4 2 1 0 1 2 2 0 3 2 0 0 2 0 8 -8 0 3 0 0 3 0 8 -8 0 3 0 0 3 1 11 -10 0 6 0 0 6 1 25 -24 0
Statistike, nagrade i rekordi igrača Najbolji strijelacNajbolji igračNajbolji golman 1991. Benjamín Galindo (4 gola) Tony Meola 1993. Luis Roberto Alves (11 golova) Ramón Ramírez 1996. Eric Wynalda (4 gola) Raúl Lara 1998. Luis Hernández (4 gola) Kasey Keller 2000. Carlo Corazzin (4 gola) Craig Forrest Craig Forrest 2002. Brian McBride (4 gola) Brian McBride 2003. Walter Centeno (4 gola) Landon Donovan (4 gola) Jesús Arellano 2005. DaMarcus Beasley (3 gola) Landon Donovan (3 gola) Carlos Ruiz (3 gola) Wilmer Velasquez (3 gola) Luis Tejada (3 gola) Luis Tejada Jaime Penedo 2007. Carlos Pavón (5 golova) Julian de Guzman Franck Grandel 2009. Miguel Sabah (4 gola) Giovani dos Santos Keylor Navas 2011. Javier Hernández (7 golova) Javier Hernández Noel Valladares 2013. Landon Donovan (5 golova) Chris Wondolowski (5 golova) Gabriel Torres (5 golova) Landon Donovan Jaime Penedo
Lista strijelaca svih vremena #NogometašDati golovi1. Landon Donovan182. Luis Roberto Alves123. Blas Perez10 Eric Wynalda9 Carlos Pavón9 Walter Centeno97. Brian McBride8 Rodolfo Zelaya8 Carlo Costly8
Selektori osvajači CONCACAF Gold kupa SelektorReprezentacija1991 Bora Milutinović1993 Miguel Mejía Barón1996 Bora Milutinović1998 Manuel Lapuente2000 Holger Osieck2002 Bruce Arena2003 Ricardo La Volpe2005 Bruce Arena2007 Bob Bradley2009 Javier Aguirre2011 José Manuel de la Torre2013 Jürgen Klinsmann
Reference
Vanjski linkovi CONCACAF Gold kup na zvaničnoj stranici CONCACAF konfederacije CCCF and Concacaf Championships, rsssf.com Gold Cup, rsssf.com
*