Haplogrupa (grčki: ἁπλοῦς, - haploûs = jednostavno, jedno) je skupina sličnih haplotipova koji imaju zajedničkog pretka s istom SNP mutacijom. Pošto se sastoji od sličnih haplotipova, omogućava predviđanje haplogrupa prema haplotipovima. Haplogrupa se određuje i utvrđuje SNP testom.
Haplogrupe se označavaju slovima, po abecednom slijedu, a podskupine dodatnim slovima i brojevima. Mitohondrijska DNK i Y-DNK i se označavaju različito. Detekcija ovih genetičkih markera može ukazati na zajedničko porijeklo jedinki i populacija u hiljadama godina dalekoj prošlosti.
Porijeklo osoba ili populacija po muškoj liniji uočava se analizom Y-hromosomske DNK (Y-DNK), a po ženskoj liniji po mitohondrijskoj DNK (mtDNK). Mitohondrijsku DNK kćeri i sinovi nasljeđuju od majki, a sinovi isključivo od oćeva dobijaju Y-hromosom (i snjim Y-vezane haplogrupe).Ahmić A., Silajdžić E. (2014): Mitohondrijalna DNK i Y hromosom u filogenetičkim studijama humanih populacija. OFF-SET, Tuzla, isbn 978-9958-31-184-0.Bajrović K, Jevrić-Čaušević A., Hadžiselimović R., Ed. (2005): Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, . Y-vezane (Y-DNK]) haplogrupe Grupe s M168 mutacijom Haplogrupa A (M91) − Afrika, osobito Khoisanidi, Etiopija i populacije uz Nil Haplogrupa B (M60) − Afrika, osobito Pigmeji i Hadzaba i Bušmani Grupe s M168 mutacijom (mutacija M168 datira od prije oko 50. 000 godina) Haplogrupa C (M130) − Okeanija,Sjeverna, Srednja i Istočna Azija, Sjeverna Amerika i značajno prisutna u Indiji Haplogrupa F (M89) − Okeanija, Evropa, Azija, Sjeverna i Južna Amerika YAP+ haplogrupe o Haplogrupa DE (M1, M145, M203) + Haplogrupa D (M174) − Tibet, Japan, Andamanski i Nikobarski otoci + Haplogrupa E (M96) Haploskupina E1b1a (M2) − Afrika); bivša E3a Haplogrupa E1b1b (M35) − Istočna i Sjeverna Afrika, Srednji Istok, Sredozemlje, Balkan; bivša E3b Grupe s M89 mutacijom (mutacija M89 se dogodila prije oko 45.000 godina) Haplogrupa F (P14, M213) − južna Indija, Šri Lanka, Kina, Koreja) Haplogrupa G (M201) − nađena u mnogim evroazijskim narodima, najčešće u malim frekvencijama; najčešća je na Kavkazu, Iranskoj visoravni i Anadoliji; u Evropi se se pretežno susreće Grčkoj, Italiji, Iberiji, Tirolu i Češkoj, a izuzetno rijetko na sjeveru kontinenta. Haplogrupa H (M69) − Indija, Šri Lanka, Nepal, u malim frekvencijama Pakistan, Iran, u Srednjoj Aziji i Arabiji Haplogrupa IJK (L15, L16) Grupe s L15 & L16 mutacijama Haplogrupa IJK (L15, L16) o Haplogrupa IJ (S2, S22) + Haplogrupa I (M170, P19, M258) − širom Evrope, malo prisutna u dijelu Bliskog Istoka, drugdje je nema. Haplogrupa I1 (M253, M307, P30, P40) − Sjeverna Evropa Haplogrupa I2 (S31) − Srednja i Jugoistočna Evropa, Sardinija) + Haplogrupa J (M304) − Srednji Istok, Turska, Kavkaz, Italija, Grčka, Balkan, Sjeverna i Sjeveroistočna Afrika Haplogrupa J* (Sokotra − malim frekvencijama u Pakistanu, Omanu, Grčkoj, Češkoj te među Turkijskim narodima) Haplogrupa J1 (M267) − Semiti na Bliskom Istoku, Etiopija, Sjeverna Afrika, sjevernokavkaski narodi u Dagestanu; J1 s DYS388=13 se povezuje s istočnom Anadolijom) Haplogrupa J2 (M172) − Zapadna, Srednja i Južna Azija, Južna Evropa i Sjeverna Afrika) o HaplogrupaK (M9, P128, P131, P132 Grupe s M9 mutacijom (mutacija M9 datira od prije oko 40.000 godina) Haplogrupa K o Haplogrupa L (M11, M20, M22, M61, M185, M295) − Južna, Srednja i Jugozapadna Azija, Sredozemlje o Haplogrupa MNOPS (rs2033003/M526) o Haplogrupa T (M70, M184/USP9Y+3178, M193, M272) Grupe s M526 mutacijom Haplogrupa MNOPS (rs2033003/M526) o Haplogrupa M (P256) − Nova Gvineja, Melanezija, istočna Indonezija o Haplogrupa NO (M214) + Haplogrupa N (M231) − najsjevernija Evroazija, osobito među uralskim narodima + Haplogrupa O (M175) − Istočna Azija, Jugoistočna Azija, Južni Pacifik, Južna i Srednja Azija Haplogrupa O1 (MSY2.2) Haplogrupa O2 (P31, M268) Haplogrupa O3 (M122) o Haplogrupa P (M45, 92R7, M74/N12) (M45 se zbila prije oko 35.000 godina) + Haplogrupa Q (MEH2, M242, P36) − Datira od prije oko 15 000-20 000 godina. Nađena u Aziji i Amerikama.) Haplogrupa Q1a3a (M3) − Sjeverna, Srednja i Južna Amerika + Haplogrupa R (M207) Haplogrupa R1 (M173) Haplogrupa R1a (M17) − Srednja i Južna Azija, Srednja Sjeverna i Istočna Evropa Haplogrupa R1b (M343) − Evropa, Kavkaz, Srednja i Južna Azija, Sjeverna i Srednja Afrika) Haplogrupa R2 (M124) − Južna Azija, Kavkaz, Srednja Azija o HaplogrupaS (M230, P202, P204) − Nova Gvineja, Melanezija, istočna Indonezija Grupe s M70 mutacijom Haplogrupa T - (Sjeverna Afrika, Rog Afrike, Jugozapadna Azija, Mediteran, Južna Azija, bivša K2
Haplogrupe mitohondrijske DNK (mtDNK)
Subsaharska Afrika: L0 , L1 , L2 , L3 , L4 , L5 , L6 , L7 Zapadna Evroazija: H , T , U , V , X , K , I , J , W (sve vode porijeklo od objedinjujuće haplogrupe N) Istočna Evroazija: A , B , C , D , E , F , G , Y (C, D, E, i G pripadaju objedinjujućoj haplogrupii M) Indijanci: B , C , D , X Australo-Melanezija: P , Q , S. Bosna i Hercegovina Na području BiH, u sklopu projekta testiranja Bošnjaka na više od 1400 uzoraka: Y-DNK I2 - 46,36% R1a - 14,07% E - 12,27% J2 - 8,39% R1b - 6,86% I1 - 7,21% G - 1,39% N - 1,32% J1 - 1,25% L - 0,35% H - 0,28% T - 0,21% C - 0% D - 0% Q - 0,07% * Posljednji put ažurirano: 13. maj 2025. mtDNK H - % U - % J - % T - % V - % K - % W - % I - % X2 - % Ostale - % Reference
Također pogledajte Mitohondrijska DNK Genotip Fenotip
Vanjski linkovi Evropska prahistorija, antropologija i genetika
Kategorija:Molekularna genetika Kategorija:Genetika čovjeka Kategorija:Populacijska genetika Kategorija:DNK Kategorija:Ljudska evolucija