Blastula Blastulacija: 1 - Morula 2 - Blastula. Dani 4 Prekursor Morula Razvojni stadij Gastrula mini|300px|Blastocel i blastoderm Blastula (lat. blastula = mala klica, od grč. βλαστός - blastós klica, zametak) je šuplja sferna tvorevina, koja okružuje unutrašnju – tekućinom ispunjenu – šupljinu zvanu blastocel koji se formira u ranom stadiju embrionskog razvoja u životinja.Hall J. E., Guyton A. C. (2006): Textbook of medical physiology, 11th edition. Elsevier Saunders, St. Louis, Mo, .Sofradžija A., Šoljan D., Hadžiselimović R. (2000): Biologija 1, Svjetlost, Sarajevo, .Međedović S., Maslić E., Hadžiselimović R. (2000): Biologija 2. Svjetlost, Sarajevo, ."Blastula". Encyclopedia Britannica, 2013.
Razvoj embrija počinje kada spermatozoid oplodi jaje, kada nastaje zigot koji prolazi mnogo brazdanja da bi se razvila u kuglasta, dudolika grupa ćelija zvana morula. Tek nakon formiranja blastocela rani embrion postaje blastula. Blastula prethodi formiranju gastrule u kojoj se formiraju klicini listovi embriona.
Opće obilježje blastule kičmenjaka je da se sastoji od sloja blastomera, zvanog blastoderm, koji okružuje blastocel.Forgács & Newman, 2005: str. 27 Kod sisara, blastula se naziva blastocist. Blastocist sadrži embrioblast ili unutrašnju ćelijsku masu, koja se kasnije razvija u konačne strukture fetusa, te trofoblast, koji nastavlja formiranje vanembrionskih tkiva.
Tokom razvoja blastule, u ranom embriju se odvijajaju brojnez aktivnosti koje uspostavljaju ćelijsku polarnost, ćelijske specifikacije, formiranje osi i regulaciju genske ekspresije. U mnogim vrstama poput Drosophile i Xenopusa midblastularna tranzicija (MBT) jest presudan korak u razvoju tokom kojeg se maternalna mRNA degradira, a kontrolu nad razvojem preuzima embrij. Mnoge interakcije između blastomera ovise o ekspresiji kaderina, naročito E-kaderina u sisara i EP-hadherina u vodozemaca. ž U oblasti istraživanja matičnih ćelija, istraživanje blastule i ćelijske specifikacije ima mnogo implikacija, a kontinuirano poboljšava liječenje plodnosti. Embrionalnske matične ćelije formiraju polje koje, iako kontroverzno, ima ogroman potencijal u liječenju bolesti. Kod pripadnika roda Xenopus blastomere se ponašaju kao ćelijski multipotentne (tzv. totipotentnost) matične ćelije koje mogu migrirati po nekoliko puteva, ovisno o ćelijskoj signalizaciji. Manipuliranjem ćelijskim signalima tokom razvoja blastule mogu se formirati razna tkiva. Ovaj potencijal može biti primijenjen u regenerativnoj medicini za liječenje bolesti i ozljeda. Fertilizacija in vitro uključuje implantaciju blastule u majčinu maternicu. Implantacija stanica blastule može služiti u eliminaciji neplodnosti.
Također pogledajte Blastocist Gastrulacija Embriogeneza
Reference
Vanjski linkovi
See Gastrulation animations Gastrulation illustrations and movies from Gastrulation: From Cells To Embryo edited by Claudio Stern
Kategorija:Embriologija Kategorija:Razvojna biologija