Pracrijevo(Archenteron) 250px|center Gastrula knidarija s pracrijevom Dani 5 Prekursor Blastula Razvojni stadij Gastrula Pracrijevo ili arhenteron je primitivno crijevo koje se formira tokom gastrulacije u embrionskom u razvoju životinja. Ono se razvija u probavni trakt.Gilbert S. F. (2010): Developmental Biology, 9th Ed. Sinauer Associates, .Sofradžija A., Šoljan D., Hadžiselimović R. (2000): Biologija 1, Svjetlost, Sarajevo, .Međedović S., Maslić E., Hadžiselimović R. (2000): Biologija 2. Svjetlost, Sarajevo, .
Formiranje pracrijeva kod morskog ježa Pogledajte: Gastrulacija Kako se ćelije primarnog mezenhima odvajaju od vegetativnog pola u gastruli i ulaze u tečnošću ispunjenu šupljinu u centru (blastocel), preostale ćelije na vegetativnom polu se poravnavaju da se formira vegetativna ploča. Ovo se kopča unutra prema blastocoelu, u procesu koji se zove invaginacija. Ćelije se i dalje preuređuju dok se u plitkom ulegnuću ne formira dublja invaginacija, uža torbica koja nastaje od gastrulinog endoderma. To sužavanje produžuje arhenteron i pokreće konvergentno proširenje. Otvoreni kraj arhenterona se zove blastopor.
right|thumb|350px|Pracrijevo je označeno kao "digestive tube" Filopodije – tanke niti formirane od mezenhimskih ćelija – javljaju se u kontrakciji kasne gastrule za povlačenje vrha archenteron preko blastocela. Endoderm arhenterona se spoja sa ektodermpm u zid blastocela. U ovooj fazi, gastrulacije je potpuna, a gastrula ima funkcionalnu probavnu cijev.
Sličnost formiranja kod ostalih životinja Udubljenje koje se upravo formira zove se usne blastopora ili leđne usne u vodozemaca i riba, a primitivna brazda u ptica i sisara. Svaki je pod kontrolom leđnog blastopora i primitivnog čvora (također poznat kao Hensenov čvor).
Tokom gastrulacije, arhenteronu se razvija u probavnu cijev, sa blastoporom koji postaje, bilo usta (Protostomia) ili anus (Deuterostomia).
Također pogledajte Gastrulcija Blastopor Primitivna brazda
Reference
Vanjski linkovi
http://books.google.com/books?id=JhSwumfgTQ4C&lpg=PA129&pg=PA132 Dijagram http://books.google.com/books?id=-IPG-vg7Pr8C.
Kategorija:Embriologija Kategorija:Razvojna biologija